Με θέμα τον χουλιγκανισμό και τα παιδιά
Προβληματίζει η αδιαφορία αρκετών γονιών και εκπαιδευτικών, για ζητήματα ενημέρωσης σχετικά με την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού

«Χουλιγκανισμός και παιδιά» ήταν το πολύ επίκαιρο θέμα της διάλεξης της κοινωνιολόγου-διεθνολόγου Ιουλίας Ανδρέου, που θα έδινε χθες το απόγευμα στο Πολυδύναμο Δημοτικό Κέντρο Λευκωσίας, στην παλιά Αγορά Παλλουριώτισσας, αλλά ακυρώθηκε τελικά, λόγω έλλειψης συμμετοχών… Όπως μας ανέφερε η ίδια η κ. Ανδρέου, δεν υπήρξε ενδιαφέρον από εκπαιδευτικούς και γονείς που προσκλήθηκαν από το Κέντρο, για συμμετοχή στην εκδήλωση, ενώ είναι γενικά χαμηλή η προσέλευση στις διαλέξεις που ο Σύνδεσμος Κοινωνιολόγων Κύπρου προσφέρει σε συνεργασία με τον Δήμο Λευκωσίας, για διάφορα προβλήματα και φαινόμενα της κυπριακής κοινωνίας.

Κόλλα λευκή, όχι γραμμένη
Ρωτήσαμε την εισηγήτρια τι νιώθει για την ακύρωση της διάλεξης. «Απογοήτευση», μας είπε. «Όχι όμως προσωπική… επειδή δεν ξέρω τι φταίει ακριβώς… όμως το αποδίδω σε μεγάλο βαθμό σε μια αδιαφορία που προέρχεται από το γεγονός ότι οι γονείς είναι υπερβολικά πολυάσχολοι - και βέβαια δεν τους κατηγορώ γι’ αυτό. Από τη στιγμή που επιλέγεις να κάνεις οικογένεια και παιδιά, πρέπει να φροντίσεις τα παιδιά σου, αλλά μέσα στη φροντίδα του παιδιού, είναι και η ενημέρωση για ό,τι αφορά τη σωστή του ανάπτυξη. Το παιδί που γεννιέται δεν είναι κόλλα γραμμένη, είναι κόλλα λευκή, που πάνω της γράφει ο γονιός, ο εκπαιδευτικός, το περιβάλλον, η συναναστροφή με άλλα παιδιά και ενήλικες, η κοινωνία - πέραν του οποιουδήποτε βιολογικού και ψυχολογικού δεδομένου.

Ο ρόλος οικογένειας-σχολείου
Ποια είναι η γενεσιουργός αιτία της βίας όσον αφορά τα παιδιά;
Έχει να κάνει με οικογενειακούς και κοινωνικούς παράγοντες, περιλαμβανομένης της προβολής προτύπων επιθετικής συμπεριφοράς από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Σε μεγάλο βαθμό προέρχεται από την οικογένεια και από το σχολείο και με προβληματίζει η αδιαφορία αρκετών γονιών και εκπαιδευτικών, σε ζητήματα ενημέρωσης γύρω από αυτό το θέμα.

Είναι θέμα εκπαίδευσης;
Όχι, είναι θέμα νοοτροπίας. Την αδιαφορία την είδα και σε ζητήματα ενημέρωσης σε άλλα θέματα, που παρακολούθησα προσωπικά, όπως π.χ. για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο. Στις σχετικές συζητήσεις, προσήλθαν πολύ λίγα άτομα. Στο εξωτερικό, παρόμοια σεμινάρια γέμιζαν μεγάλες αίθουσες…

Πού αποδίδετε αυτή τη νοοτροπία;
Νομίζω ότι οι συμπολίτες μας απογοητεύτηκαν πολύ από διάφορα συμβάντα και έχουν μια λανθασμένη αντίληψη για τον πατριωτισμό. Λέμε ότι αγαπούμε την Κύπρο και τον Ελληνισμό, όμως μένουμε στα λόγια. Τα λόγια είναι πολύ καλά, αν συνάδουν με τις πράξεις. Σε ό,τι αφορά τη βία στα γήπεδα, που ήταν το θέμα της διάλεξης, πολλοί περιορίζονται να καταλογίζουν ευθύνες στην Αστυνομία και αρνούνται να παραδεχτούν τη βία που ασκείται από τους οπαδούς. Αλλά το φαινόμενο της βίας και του χουλιγκανισμού, είναι πολυπαραγοντικό, όπως βεβαίως και το θέμα της αδιαφορίας. Επαναλαμβάνω ότι είμαστε πολύ καλοί στα λόγια, αλλά όχι και στις πράξεις.

Κι αυτό, νομίζετε, αντανακλάται και στη δημόσια ζωή;
Βεβαίως. Μη ξεχνάτε ότι στην Κύπρο συζητούμε τα ίδια πράγματα για δεκαετίες.

Αναφέρεστε πιθανόν και στο Κυπριακό;
Περιλαμβάνεται και το Κυπριακό. Πιστεύω ότι θα έπρεπε μέχρι τώρα να είχε λυθεί. Υπήρξαν αρκετές ευκαιρίες να λυθεί, αλλά δεν βρίσκουμε λύσεις και μένουμε στις φωνές. Πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε η μοναδική χώρα που έχει περάσει από πόλεμο και κατοχή και ότι από μόνο του το αίσθημα της απογοήτευσης και της οργής δεν βγάζει κάπου. Χρειάζεται να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε πιο καθαρά και λογικά και σίγουρα όχι με κίνητρο το ατομικό συμφέρον. Δεν θα απαλλαγούμε ως διά μαγείας από τον εγωκεντρισμό μας, αλλά πρέπει να τον ισορροπήσουμε με τον αλτρουισμό.

Δεν χρειάζεται να μάθει…
Ποια είναι η σχέση της αδιαφορίας και της βιαιότητας που διακρίνετε στην κυπριακή κοινωνία;
Δεν περίμενα ότι ένας φανατικός οπαδός, ή γονιός του φανατικού παιδιού, θα ερχόταν στη διάλεξη. Μάλλον θα είναι ήσυχος με τη συνείδησή του, ότι δεν χρειάζεται να μάθει τίποτε. Αυτό δεν είναι αδιαφορία ή βία, είναι άγνοια και περιφρόνηση κάθε διαφορετικής πεποίθησης. Πρόκειται για ένα ολοκληρωτικό τρόπο σκέψης που στοίχισε πολύ ακριβά σε πολλές κοινωνίες και οδήγησε στον ρατσισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Αυτά ήταν και τα θέματα της διάλεξης της περασμένης εβδομάδας, με επίκεντρο τις προκαταλήψεις σε βάρος παιδιών μεταναστών στα κυπριακά σχολεία. Η διάλεξη αυτή πραγματοποιήθηκε, αλλά μόνο με οκτώ συμμετοχές - κυρίως συγγενείς, φίλους και συναδέλφους της ομιλήτριας.

Πώς μπορεί ν’ αλλάξει η νοοτροπία και η αδιαφορία;
Να θυμηθούμε την πνευματική ανάπτυξη που την ξεχάσαμε, γιατί επικεντρωθήκαμε στην τεχνολογική ανάπτυξη, ιδιαίτερα στα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας - κινητό τηλέφωνο, διαδίκτυο κ.λπ. Η προσπάθειά μας να κρατήσουμε επαφή με την τεχνολογία, μας κρατά πίσω από την επαφή μας με την πνευματική ζωή. Τα παιδιά παίζουν πλέον για ώρες καθημερινά με τα tablets και παρακολουθούν τηλεόραση - δεν διαβάζουν παραμύθια και βιβλία, δεν παίζουν με τους φίλους τους στις αλάνες τόσο συχνά όσο εμείς, δεν έχουν όρια στην ανατροφή τους, από τους γονείς…

Ασυνόδευτα παιδιά - αναζητώντας ασφάλεια
Mε την ευκαιρία της σημερινής Παγκόσμιας Ημέρας Δικαιωμάτων του Παιδιού, η Υπάτη Αρμοστεία στην Κύπρο, των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR), ανακοίνωσε την ιστορία του Anis, ενός ασυνόδευτου παιδιού από τη Σομαλία, που αναζήτησε μαζί με την ανήλικη αδελφή του καταφύγιο στην Κύπρο, από τις διώξεις. Τα δύο αδέλφια θεωρήθηκαν ενήλικες και μεταφέρθηκαν στον χώρο κράτησης απαγορευμένων μεταναστών στη Μενόγεια.

Όπως αφηγήθηκε ο Anis, «με τη βοήθεια ενός δικηγόρου εγώ και η αδερφή μου κάναμε αίτηση για άσυλο και μας άφησαν ελεύθερους μετά από 45 ημέρες. Είμαι ακόμα στη διαδικασία ασύλου και το θέμα της ηλικίας μας δεν έχει επιλυθεί. Το διαβατήριο της μητέρας μου περιλαμβάνει τις ημερομηνίες γεννήσεώς μας. Αν αμφισβητούν την αυθεντικότητα των εγγράφων, γιατί δεν τα ελέγχουν με τη χώρα που τα έχει εκδώσει... έχω δεχθεί να κάνω τις ακτινολογικές εξετάσεις, αλλά δεν νιώθω άνετα να με εξετάσουν και σωματικά».

Ό,τι πιο κοντινό έχω για οικογένεια...
«Θα θέλαμε πολύ να πάμε στη Δανία, καθώς έχουμε συγγενείς εκεί, αλλά το αίτημά μας απορρίφθηκε. Όταν φύγαμε με τη μητέρα μου το 2004, ακυρώθηκε το καθεστώς του πρόσφυγα που είχαμε. Όμως έχουμε συγγενείς στη Σουηδία και τη Γερμανία. Θα μπορούσαμε να πάμε εκεί. Μέχρι όμως να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της ηλικίας μας η Υπηρεσία Ασύλου δεν θα προχωρήσει το αίτημά μας για μεταφορά της αίτησής μας για άσυλο, εκεί που βρίσκεται η οικογένειά μας.

Είμαι χαρούμενος εδώ στο καταφύγιο. Τα άλλα παιδιά, το προσωπικό, είναι όλοι φίλοι μου, ό,τι πιο κοντινό έχω για οικογένεια... πάμε στο σχολείο και έχω δημιουργήσει φιλίες με τους συμμαθητές μου. Αλλά, μου λείπει η πραγματική μου οικογένεια και το σπίτι μου. Ακόμη και με την αδελφή μου, δεν μπορούμε να μείνουμε στο ίδιο μέρος. Μένει σε άλλο καταφύγιο και μιλάμε κυρίως τηλεφωνικώς. Πραγματικά χρειαζόμαστε να είμαστε με την οικογένειά μας. Μετά την απώλεια της μητέρας μας, είναι σημαντικό να είμαστε με τους στενούς, εξ αίματος συγγενείς μας. Ο θείος μου, ο αδελφός της μητέρας μου, και ο ξάδελφός μου μας περιμένουν!».