Έντονη ανησυχία προκαλεί η νέα σύμβαση μίσθωσης

Ε/κ πρόσφυγες που διαμένουν σε συνοικισμούς σε τ/κ γη ζητούν διευκρινίσεις για τους επιπρόσθετους όρους του νέου συμβολαίου που καλούνται να υπογράψουν. Πώς απαντά το Υπουργείο Εσωτερικών

ΤΟ ΥΠ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ δηλώνει ότι «η νέα σύμβαση μίσθωσης είναι προς όφελος των προσφύγων»

Αναστάτωση και ανησυχία φαίνεται να έχει προκαλέσει σε πολλούς Ελληνοκύπριους πρόσφυγες, που διαμένουν σε συνοικισμούς σε τουρκοκυπριακή γη, η νέα σύμβαση μίσθωσης που καλούνται να υπογράψουν από το Κτηματολόγιο. Το νέο συμβόλαιο, το οποίο κατέχει η «Σημερινή» και αφορά γύρω στις οκτώ χιλιάδες περιπτώσεις Ελληνοκυπρίων προσφύγων, περιλαμβάνει τροποποιήσεις και επιπλέον πρόνοιες σε σύγκριση με το προηγούμενο απλούστερο συμβόλαιο που υπέγραψαν λίγο μετά την τουρκική εισβολή.

Δεν υπογράφουν το συμβόλαιο

Πρόσφυγες που έβαλαν την υπογραφή τους σε αυτό το πιστοποιητικό μίσθωσης επικοινώνησαν με την εφημερίδα μας, εκφράζοντας εκ των υστέρων ανησυχία ότι ενδεχομένως να υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις στους ιδίους και τις οικογένειές τους. Κάποιοι δήλωσαν ότι δεν έχουν αντιληφθεί πλήρως το περιεχόμενο και τους νομικούς όρους που περιλαμβάνει το συμβόλαιο.

Άλλοι μάς ανέφεραν ότι αρνήθηκαν να υπογράψουν τη σύμβαση, εκφράζοντας δυσαρέσκεια για όρους που προστέθηκαν, και ιδιαίτερα για την αναφορά περί διάρκειας της μίσθωσης. Συγκεκριμένα, γίνεται λόγος για «δεκαπέντε (15) έτη ή όσο διαρκεί η έκρυθμη κατάσταση» (μέχρι τη λύση του Κυπριακού). Στο προηγούμενο συμβόλαιο δεν γίνεται αναφορά σε χρονική διάρκεια, όπως μας ανέφεραν.

Ο πρόσφυγας Ιάκωβος Μιχαήλ δήλωσε στη «Σ» ότι πρόσφατα λειτουργοί του Κτηματολογίου επικοινώνησαν με τον ίδιο, όπως και με τις υπόλοιπες 17 οικογένειες προσφύγων που διαμένουν στον συνοικισμό Νήσου Αυτοστέγασης Β΄. Όπως είπε, επικαλούμενοι το θέμα μίσθωσης, οι λειτουργοί τούς κάλεσαν να προσέλθουν στο Κτηματολόγιο. «Όσοι δεν μπορούσαν να πάνε στο Κτηματολόγιο, δέχθηκαν επίσκεψη από τους λειτουργούς», είπε ο κ. Μιχαήλ. Ο ίδιος, αν και υπέγραψε το συμβόλαιο, πλέον εμφανίζεται μετανιωμένος, καθώς δεν έχει αντιληφθεί πλήρως τους νομικούς όρους.

«Με προβληματίζει ιδιαίτερα το σημείο του συμβολαίου που λέει ότι η διάρκεια είναι 15χρονια. Μετά τι θα γίνει; Θα χάσω το σπίτι μου;», διερωτήθηκε ο κ. Μιχαήλ, ζητώντας εξηγήσεις από το κράτος.

Ο Αντρέας Ιωακείμ, επίσης πρόσφυγας που διαμένει στον ίδιο συνοικισμό, δήλωσε ότι αρνήθηκε να υπογράψει τη σύμβαση μίσθωσης. «Θεώρησα ότι υπήρχαν όροι που ίσως να είναι σε βάρος εμένα και της οικογένειάς μου και έτσι προτίμησα να μη βάλω την υπογραφή μου, μέχρι να μου δώσουν διευκρινίσεις», είπε ο κ. Ιωακείμ. Κατήγγειλε, μάλιστα, ότι λειτουργοί του Κτηματολογίου «έβαλαν ηλικιωμένες και ηλικιωμένους που διαμένουν μόνοι στον συνοικισμό, χωρίς να είναι παρών κάποιος συγγενής, να υπογράψουν το συμβόλαιο».

Ενήμερο το Κοινοτικό Συμβούλιο

Οι 18 περίπου οικογένειες προσφύγων που διαμένουν στον συνοικισμό Νήσου Αυτοστέγασης Β΄ ενημέρωσαν σχετικά το Κοινοτικό Συμβούλιο Πέρα Χωρίου και Νήσου και την Επιτροπή Προσφύγων. Μιλώντας στη «Σ» ο Γραμματέας του Συμβουλίου, Μιχαλάκης Κκαϊλής, ανέφερε ότι το Συμβούλιο είναι γνώστης του θέματος που προέκυψε, λόγω του ότι «το νέο συμβόλαιο, όπως μας λέχθηκε, φαίνεται να είναι πιο περίπλοκο από το υφιστάμενο».

Πρόσθεσε πως το όλο θέμα θα εξετασθεί στην επόμενη συνεδρία του Συμβουλίου. «Διαχρονική θέση του Συμβουλίου είναι να διασφαλίζει τα δικαιώματα των προσφύγων. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας θα έρθουμε σε επαφή με Κτηματολόγιο, το Υπουργείο Εσωτερικών και την Επιτροπή Προσφύγων, προκειμένου να πάρουμε τις διευκρινίσεις επί των προνοιών του νέου αυτού συμβολαίου».

«Προς όφελος των προσφύγων»

Η εφημερίδα μας επικοινώνησε με αρμόδια πηγή του Υπουργείου Εσωτερικών, προκειμένου να δοθούν διευκρινίσεις επί της νέας σύμβασης μίσθωσης που έχει προκαλέσει την ανησυχία των προσφύγων.
Αφότου μελέτησε το συμβόλαιο και επικοινώνησε με το Κτηματολόγιο, η αρμόδια πηγή δήλωσε ότι «η συγκεκριμένη πολιτική εφαρμόζεται σταδιακά εδώ και καιρό. Σε εκείνους που δεν μπορούν να εκδοθούν τίτλοι ιδιοκτησίας, δίδονται πιστοποιητικά μίσθωσης.

Στην προκειμένη περίπτωση τα πιστοποιητικά μίσθωσης αφορούν συνοικισμούς Ελληνοκυπρίων προσφύγων σε τουρκοκυπριακή γη στις ελεύθερες περιοχές».
Κληθείσα να σχολιάσει τις ανησυχίες των πολιτών, η πηγή εξέφρασε τη θέση ότι η νέα σύμβαση «είναι προς όφελος των προσφύγων, καθώς αποκτούν εμπράγματο δικαίωμα να μεταβιβάζουν τη γη στα παιδιά τους και να μπορούν, εφόσον αποδεχθεί ένα τραπεζικό ίδρυμα, να πάρουν δάνειο για να υποθηκεύσουν την περιουσία». Επισήμανε, στη συνέχεια, ότι το υφιστάμενο συμβόλαιο «δεν προνοούσε τις προαναφερθείσες πρόνοιες που είναι προς το συμφέρον των προσφύγων».

«Τα προηγούμενα συμβόλαια, που υπογράφτηκαν από τον Έπαρχο και τον κάτοχο της οικιστικής μονάδας, έχουν ασάφειες, αφού άφηναν να νοηθεί ότι η γη ήταν κρατική περιουσία, ενώ είναι τουρκοκυπριακή». Συμπλήρωσε ότι «η μίσθωση μπαίνει πλέον σε μια πιο σωστή νομική βάση».

Η διευκρίνιση για τα 15 έτη

Μετά από υποβολή μας ότι το προηγούμενο συμβόλαιο δεν είχε χρονική διάρκεια, η αρμόδια πηγή του Υπουργείου Εσωτερικών άφησε να νοηθεί ότι η μη ύπαρξη χρονικής διάρκειας είχε αρνητικές συνέπειες για τους πρόσφυγες. «Δεν δεχόταν κανένας το προηγούμενο συμβόλαιο, ούτε για υποθήκη, ούτε μπορούσε να γραφτεί ουσιαστικά στο Κτηματολόγιο, παρά μόνο ως τ/κ περιουσία. Πλέον υπάρχει εγγεγραμμένη μίσθωση στο όνομά τους».

Ερωτηθείς για την 15ετή διάρκεια του συμβολαίου και κατά πόσον όταν ολοκληρωθεί θα χάσουν το δικαίωμα εκμετάλλευσης της γης, η αρμόδια πηγή απάντησε πως δεν θα συμβεί αυτό. «Εάν περάσουν τα δεκαπέντε χρόνια και δεν έχει επιλυθεί το Κυπριακό, τότε το συμβόλαιο θα ανανεωθεί αυτόματα», είπε χαρακτηριστικά. Σε νέα ερώτηση, γιατί δεν προστέθηκε μεγαλύτερη διάρκεια στο συμβόλαιο, ελάβαμε την απάντηση ότι «δεν μπορείς να δεσμεύσεις μια τ/κ περιουσία, για παράδειγμα, για 90 χρόνια». Η αρμόδια πηγή κατέληξε λέγοντας ότι η νέα σύμβαση είναι προς όφελος των προσφύγων.

Τι προνοεί η σύμβαση μίσθωσης

Όσοι μισθωτές (πρόσφυγες) υπογράφουν την εν λόγω σύμβαση, ουσιαστικά συμφωνούν σε σειρά νέων όρων με τον εκμισθωτή και κηδεμόνα τουρκοκυπριακών περιουσιών, Υπουργό Εσωτερικών. Η «Σ» παραθέτει τις κυριότερες πρόνοιες του συμβολαίου:

1) Ο εκμισθωτής (υπουργός), παραχωρεί στον μισθωτή (πρόσφυγα) και ο μισθωτής αποδέχεται τη μίσθωση, «με σκοπό τη στέγαση τόσο του ιδίου και της οικογένειάς του και αναλαμβάνει να χρησιμοποιεί, να καρπούται, να διαχειρίζεται και να νέμεται από αυτή, μέχρις ότου λυθεί η, συνεπεία της τουρκικής εισβολής, δημιουργηθείσα έκρυθμη κατάσταση».

2) «Η ισχύς της σύμβασης αρχίζει από την ημέρα υπογραφής και διάρκεια για 15 χρόνια ή καθ' όλη τη περίοδο της έκρυθμης κατάστασης συνεπεία της τουρκικής εισβολής, και μέχρι την επιστροφή του μισθωτή στον τόπο απ' όπου εκτοπίσθηκε ή στον τόπο καταγωγής του, αν ο μισθωτής γεννήθηκε μετά την τουρκική εισβολή, οποιαδήποτε από τις ημερομηνίες αυτές είναι η εγγύτερη στην ημερομηνία υπογραφής του Σύμβασης».

3) Συμφωνείται μεταξύ των μερών ότι το ετήσιο μίσθωμα είναι 12 ευρώ, καταβαλλόμενο κατά το τέλος του χρόνου, όπως και όλα τα έξοδα, φόροι, τέλη και επιβαρύνσεις σε σχέση με τη μίσθωση. Αναφέρεται ότι οι μετατροπές στην περιουσία γίνονται με έξοδα του μισθωτή, «χωρίς υποχρέωση του εκμισθωτή να καταβάλει οποιαδήποτε αποζημίωση».

4) Ο μισθωτής οφείλει, μετά τη λήξη της σύμβασης, να επιστρέψει την περιουσία σε «άριστη κατάσταση και θα ευθύνεται για κάθε ζημιά ή βλάβη σ’ αυτή, με εξαίρεση τη ζημιά που οφείλεται σε φυσική φθορά».

5) Ο μισθωτής δεν δικαιούται να πωλεί, ή εκχωρεί ή υπομισθώνει ή παραχωρεί τη χρήση ή και οποιαδήποτε άλλα δικαιώματά του επί του μισθίου σε τρίτα πρόσωπα, χωρίς την έγκριση του Υπουργείου Εσωτερικών.

6) Συμφωνείται, περαιτέρω, ότι εμπράγματο δικαίωμα, που δημιουργείται με την εγγραφή της παρούσας Σύμβασης Μίσθωσης στο Κτηματολόγιο, δεν μπορεί να μεταβιβασθεί, δυνάμει πώλησης, σε άλλο πρόσωπο εκτός εάν:

α) παρέλθουν τουλάχιστον πέντε χρόνια και εξασφαλιστεί γραπτή άδεια του εκμισθωτή. «Νοείται ότι εντός της περιόδου των πέντε χρόνων ο μισθωτής δυνάται να μεταβιβάσει το εν λόγω δικαίωμα, δυνάμει δωρεάς, στα τέκνα του, νοουμένου ότι δεσμεύονται και αυτοί με τον ίδιο χρονικό περιορισμό, ή

β) το εμπράγματο δικαίωμα εκποιηθεί αναγκαστικά με βάση διάταγμα του Δικαστηρίου, ή

γ) η μεταβίβαση του εμπραγμάτου δικαιώματος κριθεί αναγκαία, λόγω θανάτου του μισθωτή.