Εκτός από τον έλεγχο της κρατικής εξουσίας
«Προβληματικό» το Υπουργείο Υγείας, «αδύνατο» το Γραφείο Ευημερίας, «χρόνιες παθογένειες» στις φυλακές…

Στο επίκεντρο του προσανατολισμού του Γραφείου της Επιτρόπου Διοίκησης, δίπλα από τον έλεγχο της ορθής, διοικητικής δράσης και συμπεριφοράς, τοποθετήθηκε η υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των πλέον ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, επεσήμανε χθες η Επίτροπος Διοίκησης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ελίζα Σαββίδου, στη διάρκεια διάσκεψης Τύπου, αφού παρέδωσε στον Πρόεδρο Αναστασιάδη, στο Προεδρικό Μέγαρο, την Ετήσια Έκθεση του Γραφείου της για το 2013. (Περιλαμβάνει ουσιαστικά τέσσερις εκθέσεις, την Ετήσια Έκθεση Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, της Αρχής Πρόληψης των Βασανιστηρίων, της Αρχής Ισότητας και της Αρχής Κατά των Διακρίσεων).

Αντικειμενικότητα και ακεραιότητα
Η Επίτροπος τόνισε ότι τον προσανατολισμό αυτό καθόρισαν, αναπόφευκτα, η οικονομική κρίση που είναι και πολιτική, κοινωνική και κατ’ επέκτασιν κρίση δικαιωμάτων, σε συνάρτηση με τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της. Είπε χαρακτηριστικά ότι το 2013, το Γραφείο της έλαβε 2.555 ατομικά παράπονα σε σύγκριση με το 2012 που έλαβε 2.776, ενώ ακόμα 150 παράπονα λήφθηκαν στην Αρχή Ισότητας και στην Αρχή Κατά των Διακρίσεων, που υπάγονται στο Γραφείο της Επιτρόπου.

Να σημειώσουμε ότι παραλαμβάνοντας την Έκθεση, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είπε ότι «σιγά σιγά αρχίζουμε να αποκτούμε τη νοοτροπία της υπακοής και της προσαρμογής» στις εισηγήσεις και υποδείξεις του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως και αναφέρθηκε στην αντικειμενικότητα και την ακεραιότητα που τη διακρίνει.

Ιατρική αμέλεια και κλινικός έλεγχος
Η Ελίζα Σαββίδου έκανε αναφορά σε κρατικές υπηρεσίες «που δεν μας ικανοποιούν, δεν έχουν συμμόρφωση στον βαθμό που θα θέλαμε» και διευκρινίζοντας, μετά από ερώτηση, είπε ότι «το Υπουργείο Υγείας, είναι ένα από τα πιο προβληματικά Υπουργεία, δεν βλέπουμε βελτιώσεις σε γενικές εισηγήσεις που κάνουμε». Πρόσθεσε ότι το Υπουργείο αυτό, παρά τις περί του αντιθέτου υποσχέσεις του, δεν έχει εφαρμόσει μέχρι στιγμής τον κλινικό έλεγχο (clinical audit) στα νοσοκομεία και εξήγησε: «Όταν συμβεί κάτι σε ένα νοσοκομείο, ή όταν υπάρξει κακή, κατά τον παραπονούμενο, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, θα πρέπει το ίδιο το νοσοκομείο να διερευνά την περίπτωση, να εντοπίζει ποια λάθη μπορούν να διορθωθούν και να εφαρμόζει καλύτερες πρακτικές, ώστε να βελτιώνεται συνεχώς. Είναι ένα σύστημα που τα μεγάλα νοσοκομεία διεθνώς, εφαρμόζουν και βελτιώνονται συνεχώς».

Πρόσθεσε ότι γενικά τα παράπονα που παίρνει το Γραφείο της αφορούν ισχυρισμούς πολιτών για ιατρική αμέλεια. «Αντιλαμβάνεστε», είπε, «ότι εμείς δεν μπορούμε να υπεισέλθουμε σε ζητήματα ιατρικής αμέλειας, αφού κάτι τέτοιο αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστηρίων. Εκείνο όμως που μας προβληματίζει είναι η αδιαφορία από πλευράς Υπουργείου Υγείας, με την οποία αντιμετωπίζονται αυτές οι καταγγελίες και η μη διεξαγωγή έγκαιρης διερεύνησης αυτών των καταγγελιών και ενημέρωσης των ασθενών για το πόρισμα αυτών των ερευνών».

Ελπίδα για καλύτερες υπηρεσίες ευημερίας
Απαντώντας εξάλλου σε άλλη ερώτηση, ανέφερε ότι «είναι γενικώς παραδεκτό ότι οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας είναι μια αδύνατη υπηρεσία - τουλάχιστον τα δείγματα μέσα από τις δικές μας έρευνες, αυτό έχουν δείξει. Βεβαίως τα δεδομένα αλλάζουν πάρα πολύ για το Γραφείο μας, γιατί τα πλείστα παράπονα που παίρναμε εναντίον του Γραφείου Ευημερίας αφορούσαν την παροχή δημόσιου βοηθήματος, αρμοδιότητα που έχει τώρα μετατεθεί στο Υπουργείο Εργασίας, με το ΕΕΕ».

Στο ζήτημα αυτό η αρμόδια του Γραφείου της Επιτρόπου, ανώτερη λειτουργός Μαρία Χριστοφόρου, αναφέρθηκε στην τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας που έγινε τον Ιούλιο 2014, και που «άλλαξε άρδην τα πράγματα». Πρόσθεσε ότι «παρακολουθούμε το θέμα κι ευελπιστούμε ότι η νέα υπηρεσία, θα λειτουργήσει καλύτερα, πιο δίκαια και πιο αποτελεσματικά».

Φυλακές - εξέλιπαν καταγγελίες κακοποίησης
Για το θέμα των φυλακών η Επίτροπος Διοίκησης τόνισε ότι «είδαμε να συμβαίνει εκεί μια εντυπωσιακή και εξαιρετικά θετική αλλαγή, μετά από μια σειρά από παρεμβάσεις μας, αφού έχει αλλάξει και η φύση των ατομικών παραπόνων που παίρνουμε από κρατούμενους. Ενώ τα προηγούμενα χρόνια τα παράπονα αφορούσαν σοβαρά κρούσματα κακοποίησης, φέτος ειδικά δεν έχουμε τέτοια καταγγελία από κρατούμενο στις Κεντρικές Φυλακές. Δεχτήκαμε μόνο καταγγελίες που αφορούν την καθημερινή τους διαβίωση».

Σε παρέμβασή του, ο πρώτος λειτουργός του Γραφείου της Επιτρόπου Άριστος Τσιάρτας, ανέφερε ότι μετά τα γνωστά επεισόδια στις φυλακές, «από την πρώτη στιγμή το Γραφείο μας σε συνεργασία με τον Δικηγορικό Σύλλογο, επισκέφθηκε επανειλημμένα τις φυλακές και τα πορίσματα των επισκέψεων υποβλήθηκαν στις Αρχές, από τον περασμένο Απρίλη. Έκτοτε επισκεπτόμαστε τακτικά τις φυλακές, σε εβδομαδιαία βάση». Είπε ότι «έχουν αποκατασταθεί σημαντικά ζητήματα στις φυλακές, όπως η παροχή νερού, ρεύματος και φαγητού, ενώ η βελτίωση των υλικοτεχνικών συνθηκών και η αλλαγή της νοοτροπίας, έχει οδηγήσει και σε καλύτερες συνθήκες κράτησης. Όμως τα προβλήματα είναι εκεί, υπάρχουν χρόνιες παθογένειες στις φυλακές…».

Καλές αλλαγές και στη Μενόγεια
Απαντώντας σε ερώτηση της «Σ» για τις συνθήκες κράτησης στον χώρο κράτησης απαγορευμένων μεταναστών στη Μενόγεια που προορίζονται για απέλαση, η Ελίζα Σαββίδου είπε ότι «έγιναν κι εκεί κάποιες αλλαγές μετά από δικές μας υποδείξεις. Η Μενόγεια είναι χώρος προσωρινής φιλοξενίας -παρόλο που δεν μοιάζει με χώρο φιλοξενίας- των υπό απέλαση αλλοδαπών. Εκείνο που μας ανησύχησε, ήταν το γεγονός ότι κάποια άτομα κρατούνταν για μήνες στη Μενόγεια, γιατί ήταν αντικειμενικά αδύνατο να απελαθούν, είτε γιατί δεν είχαν έγγραφα, είτε γιατί εκκρεμούσε αίτησή τους στην Υπηρεσία Ασύλου, είτε γιατί ήταν Σύροι.

Μετά από σειρά παρεμβάσεών μας, καταφέραμε να απελευθερωθούν όλοι οι Σύροι και μάλιστα έχει αποφασίσει το Υπουργείο Εσωτερικών, να μην τους συλλαμβάνει και να τους δίνει εξαμηνιαίες άδειες, μέχρις ότου αλλάξουν τα δεδομένα στη χώρα τους. Υπάρχουν κάποιοι Ιρανοί για πολύ καιρό κρατούμενοι. Μετά από αρκετή πίεση από το Γραφείο μας, ο πιο μακροχρόνιος κρατούμενος -που μπορεί να συμπλήρωσε συνολικά τρία χρόνια κράτησης- αφέθηκε τελικά ελεύθερος. Οι Ιρανοί που κρατούνται σήμερα, είναι λιγόμηνης κράτησης, ενώ γενικά ο αριθμός κρατουμένων στη Μενόγεια, είναι περίπου ο μισός σε σχέση με προηγούμενα χρόνια».

Χαμένη εμπιστοσύνη στο κράτος
Ελίζα Σαββίδου: «Το 2013 ήταν μια χρονιά, κατά την οποία οι σοβαρές επιπτώσεις της ύφεσης και της λιτότητας περιόρισαν προνοιακές κρατικές παροχές, συρρίκνωσαν δικαιώματα, αποκάλυψαν προϋπάρχουσες και λανθάνουσες διοικητικές παθογένειες και ενίσχυσαν τη δυσπιστία του πολίτη προς τους θεσμούς. Παράλληλα αναδείχθηκαν νέα ζητήματα που άπτονται της έμφυλης βίας, της αναγνώρισης της ΛΟΑΤ κοινότητας και της καταπολέμησης των διακρίσεων και της ξενοφοβίας. Δόθηκε έμφαση στη βελτίωση της γραφειοκρατικής πρακτικής, με την οποία έρχονται αντιμέτωποι στην καθημερινότητά τους οι πολίτες, ώστε όχι μόνο να διευκολυνθούν στην διεκπεραίωση των υποθέσεών τους, αλλά και να ανακτήσουν τη χαμένη εμπιστοσύνη τους στο κράτος.

Σημαντικό ρόλο έπαιξε η θετική στάση που επέδειξε μεγάλο μέρος της δημόσιας υπηρεσίας και η οποία οδήγησε, περαιτέρω, στη συνεργασία μας για την αναβάθμιση του πλαισίου λειτουργίας ορισμένων τμημάτων, για τον καταρτισμό σχεδίων ή οδηγών δράσης και για τη βελτίωση της εκπαίδευσης του προσωπικού τους σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αντιρατσιστικής πρακτικής και ορθής συμπεριφοράς».