Έντονο πρόβλημα εξάρτησης σε προσφυγικούς συνοικισμούς
Ένα ανησυχητικό εύρημα, από την Παγκύπρια Έρευνα Γενικού Πληθυσμού, του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου

Το πρόβλημα της εξάρτησης στο αλκοόλ στην Κύπρο παρουσιάζεται περισσότερο σε άτομα και οικογένειες που ζουν σε αστικούς και αγροτικούς προσφυγικούς συνοικισμούς και αναμένεται ότι το ΚΕΝΘΕΑ (Κέντρο Ενημέρωσης για τα Ναρκωτικά και Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων) θα το θέσει για συζήτηση σε επικείμενο συνέδριο στην Αθήνα, με θέμα το μετατραυματικό στρες και την εξάρτηση ουσιών. Όπως αποκάλυψε χθες στη «Σ» ο Επιστημονικός Διευθυντής του ΚΕΝΘΕΑ νευρολόγος ψυχίατρος Δρ Κυριάκος Βερεσιές, αυτό το ανησυχητικό εύρημα, που δεν δημοσιοποιήθηκε μέχρι τώρα, προέκυψε από την Παγκύπρια Έρευνα Γενικού Πληθυσμού που πραγματοποίησε το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου το 2012. Την στατιστική ανάλυση έκαναν οι ψυχολόγοι του Πανεπιστημίου Κύπρου Παναγιώτης Σταυρινίδης και Μαρία Καρεκλά.

Ένα στρες σαράντα χρόνων…
Ο Δρ Βερεσιές μάς πληροφόρησε ότι, στο συνέδριο της Αθήνας τον ερχόμενο μήνα, θα κάνει ειδική αναφορά στο καθοριστικό στοιχείο της κατάχρησης αλκοόλ από ένα σημαντικό μέρος των προσφύγων της Κύπρου, ως ενός από τα αποτελέσματα του μετατραυματικού στρες και της πορείας της προσφυγιάς, των τελευταίων 40 χρόνων. «Οι πρόσφυγες είναι το πιο ευαίσθητο μέρος του κυπριακού λαού, έχουν υποστεί τα περισσότερα δεινά και τις συνέπειες τις ζουν τα παιδιά τους και οι νεότερες γενιές, στη μορφή αυτού του μετατραυματικού στρες. Εμείς αναφερόμαστε σε ένα συνεχές τραυματικό στρες, που δεν σταμάτησε για 40 χρόνια», σχολίασε χαρακτηριστικά στη «Σ» ο Δρ. Βερεσιές.

Υπενθύμισε το στοιχείο που αναφέρθηκε σε δημοσιογραφική διάσκεψη του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου στις 15 του τρέχοντος μήνα, ότι 4% του κυπριακού πληθυσμού είναι σήμερα εξαρτημένο στο αλκοόλ, σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. «Δηλαδή», συνέχισε, «40 χιλιάδες άτομα είναι εξαρτημένα στο αλκοόλ. Αν προσθέσουμε άλλα πέντε άτομα που σχετίζονται άμεσα με τους εξαρτημένους, προκύπτει ότι 150 χιλιάδες άτομα στην Κύπρο, επηρεάζονται από την κατάχρηση ή εξάρτηση στο αλκοόλ κι αυτό αποτυπώνει την τεράστια έκταση του προβλήματος στον τόπο μας».

Επικέντρωση στην υπεύθυνη κατανάλωση
«Κάποια νέα δεδομένα γύρω από τη χρήση-κατάχρηση οδήγησαν τους επιστήμονες σε όλο τον κόσμο να αναθεωρήσουν τη θέση τους για το θέμα της κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών», μας είπε ο Επιστημονικός Διευθυντής του ΚΕΝΘΕΑ, το οποίο ασχολείται και με το θέμα του αλκοολισμού, από την ίδρυσή του το 1994. «Ενώ μέχρι τώρα», πρόσθεσε, «η προληπτική δραστηριότητα βασιζόταν μόνο στη χρήση ή μη χρήση αλκοόλ, τώρα γίνεται επικέντρωση στην υπεύθυνη κατανάλωση αλκοόλ. Το πόσο υπεύθυνη μπορεί να είναι η κατανάλωση εξαρτάται από διάφορους παράγοντες.

Πρώτον, από το αν κάποιος έχει κληρονομική προδιάθεση για εξάρτηση. Δεύτερον, από το ποιες είναι οι συνθήκες, μέσα στις οποίες αρχίζει να καταναλώνει αλκοόλ - αν καταναλώνει για αρνητικούς ή θετικούς σκοπούς. Ένας θετικός σκοπός, είναι να βρεθούν δύο φίλοι σ’ ένα τραπέζι και να πιουν ένα δυο ποτηράκια για να φτιάξουν τη διάθεσή τους. Ένας αρνητικός σκοπός, είναι να νιώθει κάποιος αγχωμένος και να θέλει να πιει για να ηρεμήσει. Ή να έχει δυσκολίες στην επικοινωνία με συνομήλικους, ή σε μια ερωτική σχέση και να επιδιώκει να πιει για να τα καταφέρει. Ή να μην μπορεί να κοιμηθεί το βράδυ και επιδιώκει να πιει αλκοόλ -αποσταγμένο ή μη- για να κοιμηθεί. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να οδηγηθεί στην εξάρτηση, γιατί χρησιμοποιεί το αλκοόλ σαν φάρμακο, ενώ δεν είναι».

Μην το αφήνεις να σε ελέγχει
Αν καταναλώνεις αλκοόλ, είναι σημαντικό να γνωρίζεις πώς να πίνεις υπεύθυνα και πώς να παραμείνεις μεταξύ των ορίων ανοχής σου στο αλκοόλ. Αν όχι, τότε μπορεί να πληγώσεις τους φίλους και την οικογένειά σου και να θέσεις τον εαυτό σου σε μεγάλο κίνδυνο. Αν γνωρίζεις πώς να πίνεις υπεύθυνα, είτε βρίσκεσαι σε μπαράκι, πάρτι, είτε σε οποιοδήποτε άλλο μέρος όπου οι άνθρωποι πίνουν αλκοόλ, τότε πρέπει να ετοιμάσεις ένα σχέδιο παιγνιδιού, γνωρίζοντας τα όριά σου και πώς να εντοπίζεις και να αποφεύγεις επικίνδυνες καταστάσεις. Αν θέλεις να μάθεις πώς να απολαμβάνεις το αλκοόλ, αντί να το αφήνεις να σε ελέγχει, απλώς ακολούθησε τα παρακάτω βήματα.

1. Πιες με ομάδα από φίλους. Εάν θέλεις να πίνεις υπεύθυνα, τότε το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνεις, είναι να αποφεύγεις να πίνεις μόνος, ή να πίνεις με ανθρώπους που δεν τους γνωρίζεις ή δεν εμπιστεύεσαι τόσο καλά. Μην πίνεις με ανθρώπους που σε ενθαρρύνουν να πίνεις μεγάλες ποσότητες αλκοόλ. Βεβαιώσου ότι βγαίνεις με ανθρώπους στους οποίους μπορείς να στηριχτείς.

2. Δημιούργησε το «σύστημα φίλου», με τουλάχιστον έναν από τους φίλους σου. Όταν βγαίνεις έξω με φίλους τουλάχιστον ένας από αυτούς πρέπει να είναι άτομο το οποίο γνωρίζει τα όριά του, ή άτομο που δεν πίνει πολύ και θα είναι πρόθυμο να σε παρακολουθεί και να σου λέει εάν έχεις πιει αρκετά.

3. Γνώρισε τα όριά σου. Πέρα από όλους, γνώρισε τον εαυτό σου. Δεν σου παίρνει πολύ χρόνο να μάθεις πόσο λίγο ή πόσο πολύ αλκοόλ μπορείς να αντέξεις.

4. Αν θα βγεις με φίλους, πρέπει να ξέρεις ακριβώς από την προηγούμενη νύκτα, πώς θα πας στο σπίτι σου.

5. Πίνε μόνο όταν είσαι σε νόμιμη ηλικία. Μην αναμειγνύεις αλκοόλ με διεγερτικά και μην πάρεις υπνωτικά χάπια ή συνταγογραφημένες ή μη ουσίες, μαζί με αλκοόλ, εάν αντενδείκνυται.

6. Μην πιεις, αν δεν είσαι με καθαρό μυαλό. Το αλκοόλ είναι κατασταλτικό, έτσι όταν νιώθεις ήδη θυμωμένος, αναστατωμένος, ή απλώς ασταθής, είναι πολύ πιθανόν να σε κάνει να νιώσεις χειρότερα. Πρέπει να φτιάξεις ένα κανόνα, να πίνεις μόνο όταν είσαι χαρούμενος, και όχι όταν θέλεις να ξεπεράσεις τη δυστυχία σου.

7. Μην πίνεις με άδειο στομάχι. Θα νιώσεις τότε την επίδραση του αλκοόλ γρηγορότερα και αυξάνεται η πιθανότητα να νιώσεις άρρωστος.

8. Εάν λαμβάνεις φαρμακευτική αγωγή, έλεγξε με τον γιατρό σου και βεβαιώσου ότι μπορείς να πιεις αλκοόλ την ίδια μέρα που παίρνεις την αγωγή.

9. Μην πιεις αν δεν έχεις κοιμηθεί καλά. Είναι καλύτερα να κοιμηθείς, παρά να πας σε μπαρ. Το αλκοόλ θα σε επηρεάσει έντονα, αν ήδη αισθάνεσαι ζαλισμένος, κουρασμένος, και δεν έχεις τον έλεγχο του μυαλού και του σώματός σου διότι είσαι εξαντλημένος.

10. Μείνε ενυδατωμένος. Το αλκοόλ αφυδατώνει και σου στερεί βιταμίνες και μέταλλα από το σώμα. Πίνε νερό, σόδα ή νερό με επιπρόσθετες βιταμίνες για να επανακτήσεις τις χαμένες βιταμίνες.

11. Μάθε τι πίνεις. Είναι καλό, όταν θα δοκιμάσεις κάτι για πρώτη φορά, όπως το "Sex οn the Beach" ή μπύρα, τα οποία δεν ξαναδοκίμασες, ενημερώσου τι περιέχει, προτού προχωρήσεις σε άλλο ένα ποτό.

12. Μην πίνεις περισσότερο από ένα ποτό την ώρα, αν θες να καταναλώνεις υπεύθυνα.

13 Ρύθμισε τον εαυτό σου. Είναι σημαντικό να κρατάς ένα σταθερό ρυθμό όταν πίνεις. Παίρνει ώρα μέχρι να επιδράσει το αλκοόλ. Μπορεί να νιώθεις καλά με ακόμα ένα σφηνάκι μετά από μερικά λεπτά, αλλά να έχεις στο μυαλό σου ότι ακόμα δεν έχεις την επίδραση του αλκοόλ. Τσίμπησε λίγο φαγητό ή πιες νερό στο μεταξύ ώστε να επιτρέψεις την αποβολή του αλκοόλ από τον οργανισμό σου.

14 Απόφευγε τα παιγνίδια με το ποτό. Τα παιγνίδια ποτού, όπως bullshit, kings, beer pong, flip-cup, ίσως να είναι ωραία για να περάσεις όμορφα σε πάρτι, αλλά ενθαρρύνουν και εγγυώνται ότι θα σε κάνουν να ξεχάσεις πού βρίσκεσαι, μέσα σε λίγα λεπτά.