Ραγδαία αύξηση στα κρούσματα ηλεκτρονικού εγκλήματος

Το 2014 (μέχρι σήμερα) καταγράφηκαν 218 ποινικές υποθέσεις ηλεκτρονικού εγκλήματος, ενώ ολόκληρο το 2013 οι υποθέσεις ήταν 182. Αφορούν πλαστογραφία, επεμβάσεις, κλοπές και παιδική πορνογραφία

ΟΙ ΔΡΑΣΤΕΣ επιδιώκουν συνήθως οικονομικό ή σεξουαλικό όφελος

Το έγκλημα αλλάζει και αποκτά πλέον ηλεκτρονική μορφή. Στην Κύπρο, όπως και σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες, τα στοιχεία της Αστυνομίας καταγράφουν μιαν αυξητική τάση στις υποθέσεις ηλεκτρονικού εγκλήματος.

«Ως αρμόδιο γραφείο γινόμαστε δέκτες όλο και περισσοτέρων καταγγελιών, που αφορούν κυρίως τις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, όπως είναι το Facebook, Twitter, Ask. FM και άλλες», επισημαίνει σε δήλωσή του στη «Σημερινή», ο Υπαστυνόμος και Υπεύθυνος Γραφείου Καταπολέμησης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος & Δικανικού Εργαστηρίου Ηλεκτρονικών Δεδομένων Αρχηγείου, Ανδρέας Αναστασιάδης.

Ειδικότερα, το 2014 παρατηρείται μια κατακόρυφη αύξηση στις υποθέσεις που αφορούν το ηλεκτρονικό έγκλημα. Συγκεκριμένα, από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα έχουν καταγγελθεί 218 υποθέσεις, ενώ όλο το 2013 απασχόλησαν το Γραφείο Καταπολέμησης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, 182 υποθέσεις.

«Ψεύτικα προφίλ στο facebook»

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία, από την αρχή του 2014 μέχρι σήμερα καταγγέλθηκαν συνολικά 70 υποθέσεις πλαστογραφίας μέσω ηλεκτρονικών συστημάτων, ενώ ολόκληρο το 2013 ο αριθμός των υποθέσεων ήταν μόλις 53. «Οι πλείστες υποθέσεις πλαστογραφίας αφορούν πρόσωπα που δημιουργούν ψεύτικους λογαριασμούς στο facebook και παριστάνουν ότι είναι π.χ. ενήλικες, έμποροι, πωλητές, ενώ αυτές οι πληροφορίες δεν είναι αληθινές», εξηγεί ο κ. Αναστασιάδης.

Ο υπαστυνόμος υπέδειξε ότι, σε αρκετές υποθέσεις, επιτήδειοι δημιούργησαν και διαχειρίζονταν προφίλ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιώντας τα στοιχεία άλλων υπαρκτών προσώπων, όπως πολιτικών και άλλων γνωστών προσωπικοτήτων, καθώς και εταιρειών. «Έχουμε περί τις πέντε με δέκα υποθέσεις πλαστογραφίας προφίλ πολιτικών», συμπλήρωσε.

Το εν λόγω αδικήμα της πλαστογραφίας, συνέχισε ο κ. Αναστασιάδης, «διαπράττεται με σκοπό είτε να θίξουν και να προσβάλουν συμπολίτες είτε για προσωπικό όφελος του θύτη, είτε αυτό είναι οικονομικής είτε ακόμη και σεξουαλικής φύσεως». Υπενθυμίζονται οι δυο πρόσφατες υποθέσεις με υπόπτους αστυνομικούς, οι οποίοι φέρεται να εξαπάτησαν με ψεύτικα προφίλ στο facebook δυο ανήλικα πρόσωπα, με αποτέλεσμα αυτά να τους αποστείλουν γυμνές φωτογραφίες.

Επεμβάσεις και κλοπές

Σε άνοδο βρίσκονται και οι ποινικές υποθέσεις που αφορούν παράνομη πρόσβαση/ επέμβαση σε συστήματα Η/Υ προκαλώντας σοβαρή παρεμπόδιση στη λειτουργία τους, ή κλοπή δεδομένων από αυτούς (το λεγόμενο hacking). Από την αρχή του 2014 μέχρι σήμερα υποβλήθηκαν συνολικά 13 καταγγελίες, ενώ ολόκληρο το 2013 καταγράφηκαν 16 υποθέσεις. «Είχαμε, για παράδειγμα, υποθέσεις με εμπλεκόμενες εταιρείες που προέβησαν σε κλοπή του πελατολογίου άλλης εταιρείας, αλλά και υποθέσεις παρέμβασης και αλλοίωσης ιστοσελίδων».

Ανησυχία για την παιδική πορνογραφία

«Το πιο σημαντικό που πρέπει όμως να αναφερθεί είναι ότι αυξήθηκαν οι πιο σοβαρές υποθέσεις και ειδικότερα οι υποθέσεις που αφορούν παιδική πορνογραφία», είπε ο κ. Αναστασιάδης.

Οι αριθμοί για την παιδική πορνογραφία δείχνουν κατακόρυφη αύξηση των υποθέσεων φέτος και συγκεκριμένα:

· 2011 - 38 υποθέσεις.
· 2012 - 44 υποθέσεις.
· 2013 - 23 υποθέσεις.
· 2014 (μέχρι σήμερα) - 80 υποθέσεις.

Μειώθηκε η ηλικία των παιδόφιλων

Η συντριπτική πλειοψηφία των παιδόφιλων που δρουν στην Κύπρο είναι όλοι τους Κύπριοι άρρενες με ποσοστό 97%, σύμφωνα με τον Ανδρέα Αναστασιάδη. «Είχαμε σύλληψη μιας γυναίκας (Κυπρίας) για υπόθεση παιδικής πορνογραφίας, ενώ οι υπόλοιποι είναι Άγγλοι υπήκοοι. Το ανησυχητικό είναι ότι η ηλικία των δραστών μειώνεται. Ενώ τα προηγούμενα χρόνια η ηλικία των δραστών ήταν περίπου 50 -70 ετών, τώρα παρατηρούμε αισθητή μείωση της ηλικίας των δραστών, δηλαδή μας απασχολούν άρρενες 18 - 30 ετών πολύ τακτικά. Τα αδικήματα αυτά αφορούν όλες τις κοινωνικές και μορφωτικές ομάδες προσώπων».

Υψηλό το ποσοστό εξιχνίασης

«Όπως διαπιστώνεται, ο αριθμός της πρόσκλησης σε παιδική πορνογραφία το 2014 αυξάνεται και το Γραφείο Καταπολέμησης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (Γ.Κ.Η.Ε.) λαμβάνει όλα τα μέτρα πάταξης, ως επίσης και μέτρα πρόληψης για αντιμετώπιση του φαινομένου. Το γραφείο έχει να επιδείξει αρκετά καλά αποτελέσματα με αρκετές συλλήψεις σε τέτοιου είδους υποθέσεις», δήλωσε ο Ανδρέας Αναστασιάδης, για να προσθέσει: «Όλες οι υποθέσεις που αφορούν τα προηγούμενα χρόνια έχουν εξιχνιασθεί και έχουν οδηγηθεί ενώπιον της Δικαιοσύνης».

Συνέχισε, λέγοντας ότι το Γ.Κ.Η.Ε. λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για πλήρη εξιχνίαση αυτών των υποθέσεων. «Έχουμε αναπτύξει περαιτέρω συνεργασία κυρίως με την Europol και την Interpol, ενώ υπάρχουν καλές σχέσεις με εταιρείες όπως Facebook και Google. Επίσης υπάρχει στενή επαφή με αρμόδιους οργανισμούς για ενημέρωση με τις φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο για να εντοπισθούν και στη συνέχεια να αφαιρεθούν από αυτό».

Άλλες υποθέσεις ηλεκτρονικού εγκλήματος στην Κύπρο αφορούν οικονομική απάτη, όπου οι δράστες διά ηλεκτρονικών υπολογιστών παρουσιάζουν ότι πωλούν εμπορεύματα ή παρέχουν υπηρεσίες, δάνεια κ.λπ, χωρίς αυτά να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

«Να γνωρίζουν με ποιον συνομιλούν»

«Το σημαντικότερο απ' όλα είναι ότι οι χρήστες του διαδικτύου πρέπει να γνωρίζουν πραγματικά ποιες ιστοσελίδες επισκέπτονται ή με ποιον πραγματικά συνομιλούν», είπε ο κ. Αναστασιάδης. Ανέφερε ως πρόσφατα παραδείγματα υποθέσεις, στις οποίες οι δράστες δημιούργησαν ψεύτικους ανδρικούς και γυναικείους λογαριασμούς προς αναζήτηση «φίλων» στο facebook. «Αφού δημιούργησαν φίλους άρχισαν να συνομιλούν και με τον τρόπο τους προσπαθούσαν και κατάφερναν να αποκτήσουν εμπιστοσύνη, έχοντας στο επίκεντρο σεξουαλικά θέματα. Στη συνέχεια οι δράστες έστελλαν φωτογραφίες γυμνές και προσποιούνταν ότι ήταν δικές τους, βρίσκοντάς τες από το διαδίκτυο.

Απαιτούσαν ως αντάλλαγμα γυμνές φωτογραφίες από τα θύματά τους. Στην περίπτωση άρνησης, τότε άρχιζαν οι απειλές για δήθεν δημοσίευση των συνομιλιών στο διαδίκτυο. Έτσι τα θύματα υπέκυπταν σε αυτές και έστελλαν στους δράστες γυμνές φωτογραφίες δικές τους. Σε κάποιες περιπτώσεις υπήρχαν και προσκλήσεις για συνάντηση κατ’ ιδίαν. Ευτυχώς, λόγω της έγκαιρης επέμβασης της Αστυνομίας, απετράπησαν τέτοιες ενέργειες».

«Γονείς, παρακολουθείτε διακριτικά»

ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ, διακριτικά, θα πρέπει να παρακολουθούν τα παιδιά τους όταν αυτά χρησιμοποιούν το διαδίκτυο. «Πρέπει να συνομιλούν μαζί τους και να συμβολεύουν για τους κινδύνους που ενδεχομένως να συναντήσουν στο διαδίκτυο», είπε ο κ. Αναστασιάδης και παρέθεσε σειρά σημαντικών συμβουλών προς τους γονείς για το πώς να προστατεύουν τα παιδιά τους.

· Μην αποτρέπετε το παιδί σας να χρησιμοποιεί το διαδίκτυο. Ενημερώστε το για τους κινδύνους που κρύβει και μάθετέ το να προστατεύεται από αυτούς.

· Τοποθετήστε τον υπολογιστή σας σε επιβλέψιμο μέρος του σπιτιού, όπως το σαλόνι, και όχι στα δωμάτια των παιδιών.

· Ελέγξετε όλους τους φίλους των παιδιών σας στο Facebook. Διαπιστώνετε ότι πολλοί έχουν από 2000 - 4000 «φίλους», αριθμός πολύ υπερβολικός για νεαρά πρόσωπα, ενώ στην πραγματικότητα μόνο μερικούς γνωρίζουν πραγματικά.

· Συμβουλεύετε τα παιδιά να μη δίδουν τα προσωπικά τους στοιχεία σε αγνώστους που συναντούν στο διαδίκτυο. Πρέπει να είναι πολύ προσεκτικά πότε και σε ποιους βάζουν δικές τους φωτογραφίες.

· Επιβλέπετε το παιδί σας όταν χρησιμοποιεί τα chatrooms. Μην αφήνετε ποτέ το παιδί σας να συναντήσει άλλο πρόσωπο που γνώρισε μέσα από το διαδίκτυο.

· Προτείνετε στα παιδιά σας ιστοσελίδες μα καθαρά επιμορφωτικό ή ψυχαγωγικό υλικό.

· Εγκαταστήστε λογισμικά φίλτρα που απαγορεύουν την προσπέλαση σε ανάρμοστες ιστοσελίδες στο διαδίκτυο.

Συμβουλές προς τα παιδιά

Μερικές συμβουλές προς τα παιδιά για τη χρήση του διαδικτύου είναι:

· Να μη συνομιλούν με αγνώστους και να μην κοινοποιούν σε αυτούς τα προσωπικά τους στοιχεία, φωτογραφίες, οικογενειακή κατάσταση κτλ.

· Όταν δεν γνωρίζουμε τον αποστολέα ενός email, απλώς να μην το ανοίξουμε.

· Να προτιμούμε τις ιστοσελίδες που περιέχουν το ακρώνυμο «https», το «s» σημαίνει ασφάλεια.

· Αποφεύγουμε να συμμετάσχουμε σε τυχερά παιχνίδια στο διαδίκτυο καθώς πέραν του γεγονότος ότι κάποια από αυτά είναι παράνομα, υπάρχει ο κίνδυνος να εκτεθούμε σε ανεπιθύμητες καταστάσεις.

· Στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να μην υπάρχει η επιθυμία να κάνουμε αιτήματα φιλίας ή να αποδεχόμαστε αιτήματα από οποιοδήποτε πρόσωπο χωρίς να το γνωρίζουμε αυτό. Υπάρχει ο κίνδυνος κάποιοι από αυτούς να χρησιμοποιούν ψεύτικα στοιχεία και σκοπός τους να είναι να ενοχλήσουν.

· Η χρήση κάμερας να γίνεται όταν υπάρχει ανάγκη. Ο κάθε χρήστης μπορεί να βιντεογραφεί και αργότερα να χρησιμοποιεί αυτό το βίντεο για απειλές.

· Να αναφέρουμε οτιδήποτε παράξενο στους γονείς μας, οι οποίοι θα πρέπει να επικοινωνούν με το Γραφείο Καταπολέμησης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος στο τηλέφωνο 22808200, τη Γραμμή του Πολίτη στο 1460 ή διαδικτυακά στην ιστοσελίδα www.police.gov.cy, στο πλαίσιο cybercrime γράφοντας οτιδήποτε τους απασχολεί.

«Σημαντικό να ενημερώνονται οι νέοι μας»

Ο ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ Τύπου της Αστυνομίας Ανδρέας Αγγελίδης δήλωσε στη «Σ» ότι η καταπολέμηση του ηλεκτρονικού εγκλήματος έχει ενταχθεί στις προτεραιότητες του Αρχηγού Αστυνομίας, έχοντας υπόψη ότι οι υποθέσεις αυτές θα πρέπει να τυγχάνουν λεπτού και εξειδικευμένου χειρισμού.

«Δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στον προληπτικό τομέα και στον τομέα της διαφώτισης. Ως εκ τούτου υπάρχει συγκεκριμένος προγραμματισμός που τίθεται σε εφαρμογή από το αρμόδιο γραφείο, αλλά και από το γραφείο Τύπου διαμέσου των μέσων κοινωνικής δικτύωσης της Αστυνομίας», είπε ο κ. Αγγελίδης, προσθέτοντας:

«Στόχος δεν είναι άλλος από τη συνεχή ενημέρωση και παροχή χρήσιμων συμβουλών προς το κοινό, γενικότερα, και στους νέους, ειδικότερα. Παράλληλα, η Αστυνομία διοργανώνει διάφορα σεμινάρια ενημέρωσης και διαλέξεις στα σχολεία σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας. Εάν ριζωθούν στη συνείδηση των νέων μας οι βασικές μέθοδοι διάπραξης ηλεκτρονικού εγκλήματος σε συνδυασμό με μερικές βασικές τακτικές πρόληψης και αναχαίτισης, τότε πιστεύω ότι ως κοινωνία θα έχουμε πετύχει πολλά σε ό,τι αφορά τον περιορισμό αυτού του προβλήματος», κατέληξε ο Ανδρέας Αγγελίδης.