Από την απόφαση του Ανωτάτου θα εξαρτηθεί η οικονομική μας επιβίωση

Η απόφαση του Ανωτάτου την ερχόμενη Παρασκευή θα κρίνει το κατά πόσον η Κύπρος θα λάβει τελικά τη δόση από τους διεθνείς δανειστές και θα μείνει στην πορεία ανάκαμψης της οικονομίας ή αν το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής θα εκτροχιαστεί

ΑΓΚΑΘΙ για την Κυβέρνηση αποτελεί και ο τρόπος αντίδρασης των κομμάτων την επομένη της απόφασης του Ανωτάτου

Εν αναμονή της καθοριστικής απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τις εκποιήσεις τελούν Τρόικα, Κυβέρνηση και κόμματα της αντιπολίτευσης. Η απόφαση αυτή την ερχόμενη Παρασκευή θα κρίνει το κατά πόσον η Κύπρος θα λάβει τελικά την πολυπόθητη δόση από τους διεθνείς δανειστές μας και θα μείνει στην πορεία ανάκαμψης της οικονομίας και της μεταρρύθμισης του κράτους ή αν το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής θα εκτροχιαστεί.

Αν, λοιπόν, το Ανώτατο αποφανθεί πως οι αναφορές του Προέδρου της Δημοκρατίας επί τον τεσσάρων νομοθετημάτων που ενέκρινε στις 6 Σεπτεμβρίου η Βουλή είναι δικαιολογημένες, τότε είναι σίγουρο πως το Γιούρογκρουπ θα εκταμιεύσει την επόμενη δόση οικονομικής βοήθειας προς την Κύπρο. Αν, όμως, το Ανώτατο αποφανθεί πως τα νομοθετήματα είναι συνταγματικά και δεν δικαιολογείται ο λόγος αναφοράς τους, τότε μένουμε χωρίς δόση και μετέωροι.

Κι αυτό γιατί, όπως πολλάκις δήλωσε ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης, τα οικονομικά του κράτους αρκούν για να περάσουμε ακόμη μερικούς μήνες, ενώ η Τρόικα είχε καταστήσει σαφές από την αρχή ότι δεν θα αποδεχόταν οποιαδήποτε αλλοίωση της νομοθεσίας για τις εκποιήσεις, είτε με την τροποποίηση του κυβερνητικού νομοσχεδίου είτε με την ψήφιση άλλων νομοθετημάτων.

Τα τέσσερα νομοθετήματα

Υπενθυμίζεται πως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στις 12 Σεπτεμβρίου κατέθεσε στο Ανώτατο Δικαστήριο τέσσερις αναφορές για ισάριθμα νομοθετήματα που ψήφισε η Βουλή, παράλληλα με το νομοσχέδιο για την επίσπευση των διαδικασιών εκποίησης ενυπόθηκων ακινήτων με την εισαγωγή και ιδιωτικών πλειστηριασμών. Κι αυτό, όπως είχε τονίσει σε επιστολή του, για αποφυγή σύγκρουσης με το Κοινοβούλιο στην περίπτωση που ανέπεμπε τα νομοθετήματα αυτά. Τα εν λόγω νομοθετήματα αφορούν:

1. Την αναστολή είσπραξης οφειλών, την προστασία της κύριας κατοικίας και της επαγγελματικής στέγης, καθώς και τη ρύθμιση άλλων συναφών διατάξεων.

2. Την αναστολή έναρξης της ισχύος του νόμου για τις εκποιήσεις μέχρι την ημερομηνία έναρξης του πλαισίου αφερεγγυότητας.

3. Την απαλλαγή των εγγυητών δανείων από την εγγύηση στις περιπτώσεις εκείνες που το ενυπόθηκο ακίνητο εκποιείται.

4. Την απαλλαγή των ενυπόθηκων οφειλετών από την υποχρέωση εξοφλήσεως του ποσού που απομένει μετά την εκποίηση του ενυπόθηκου ακινήτου.

Παραβιάζουν άρθρα του Συντάγματος

Υπενθυμίζεται, ακόμη, πως στις αναφορές του προς το Ανώτατο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κάνει λόγο για παραβίαση καίριων Άρθρων του Συντάγματος με τα υπό αναφορά νομοθετήματα, ζητώντας από το Σώμα να γνωματεύσει κατά πόσον αυτά είναι αντίθετα ή/και ασύμφωνα με το Σύνταγμα.

Τα επίμαχα Άρθρα τα οποία επικαλείται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με τη συμβουλή της Νομικής Υπηρεσίας, είναι τα Άρθρα 23 (δικαίωμα ιδιοκτησίας), 25 (δικαίωμα στην εργασία: «ο καθένας έχει δικαίωμα να ασκεί οποιοδήποτε επάγγελμα ή να επιδίδεται σ’ οποιαδήποτε απασχόληση, εμπόριο ή επικερδή εργασία»), 26 (δικαίωμα του συμβάλλεσθαι ελεύθερα), 28 (ισότητα όλων των πολιτών έναντι του Νόμου: «όλοι είναι ίσοι ενώπιον του νόμου, της διοίκησης και της δικαιοσύνης και δικαιούνται να τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης και προστασίας»), 30 (ελευθερία πρόσβασης στα δικαστήρια: «σε κανένα πρόσωπο δεν μπορεί να απαγορευτεί η προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου, στο οποίο δικαιούται να προσφύγει σύμφωνα με το Σύνταγμα») και 82 (δημοσίευση νόμων και αποφάσεων της Βουλής: «οι νόμοι και οι αποφάσεις της Βουλής τίθενται σε ισχύν από της δημοσίευσής τους στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας, εκτός αν ορίζεται διαφορετική ημερομηνία στον δημοσιευμένο νόμο ή απόφαση»).

Επίσης, στις αναφορές του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κάνει λόγο για παραβίαση της αρχής τού να ακούγεται και η άλλη πλευρά, καθώς και του πότε μπορεί να τεθεί σε ισχύν κάποιος νόμος, ενώ δεν παραλείπει να κάνει αναφορά και για παραβίαση της Αρχής Διάκρισης των Εξουσιών από πλευράς Βουλής υιοθετώντας τους υπό αναφορά νόμους.

Η απειλή

Όσον αφορά το όλο θέμα, αξίζει να αναφερθεί πως στις 13 Οκτωβρίου το Γιούρογκρουπ κατά τη συνεδρία του αποφάσισε πως θα αναμένει την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για το θέμα των εκποιήσεων. Όπως είχε αναφέρει τότε o Πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, η Τρόικα ενημέρωσε τους Υπουργούς Οικονομικών για την επικρατούσα κατάσταση και υπέδειξε ότι ο περί εκποιήσεων νόμος «παραμένει μια σημαντική εκκρεμότητα που αποτρέπει την ολοκλήρωση της πέμπτης αξιολόγησης».

«Αναμένουμε την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου», είπε, προσθέτοντας ότι τα τέσσερα νομοθετήματα «θα μπορούσαν να προκαλέσουν επιπτώσεις» στον περί εκποιήσεων νόμο, τον οποίο χαρακτήρισε «αναγκαίο» για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων αλλά και για την επιστροφή του χρηματοπιστωτικού τομέα της Κύπρου σε υγιή τροχιά.

«Όταν η Τρόικα ενημερώσει ότι οι προαπαιτούμενες δράσεις έχουν επιτυχώς εκπληρωθεί, θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε στην εκταμίευση της επόμενης δόσης της οικονομικής βοήθειας προς την Κύπρο», είπε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η εκταμίευση μπορεί να γίνει με συνοπτικές διαδικασίες, σε τεχνοκρατικό επίπεδο, μέσω της ομάδας εργασίας του Γιούρογκρουπ, η οποία παρακολουθεί τις εκκρεμότητες της πέμπτης αξιολόγησης του κυπριακού προγράμματος.

Κρίνονται τα πάντα

ΟΠΩΣ έχει προαναφερθεί, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου την ερχόμενη Παρασκευή θα κρίνει τα πάντα. Στην περίπτωση εκείνη που αποφανθεί πως οι αναφορές του Προέδρου της Δημοκρατίας έχουν βάση και μπορούν να στηριχθούν, τότε το θρίλερ με την εκταμίευση της επόμενης δόσης προς την Κύπρο τελειώνει.

Κι αυτό, επειδή θα θεωρηθούν ως μη γενόμενα τα νομοθετήματα και θα παραμείνει αναλλοίωτος ο νόμος για τις εκποιήσεις, όπως ήταν και είναι η απαίτηση της Τρόικας. Στην περίπτωση, όμως, εκείνη που το Ανώτατο αποφανθεί πως ένα ή όλα τα νομοθετήματα που ψήφισε η Βουλή δεν είναι αντισυνταγματικά, τότε ξεκινούν τα δύσκολα.

Κι αυτό, γιατί η Τρόικα θα εκπληρώσει την απειλή της και δεν θα εκταμιεύσει την επόμενη δόση οικονομικής βοήθειας προς την Κύπρο, κάτι που σημαίνει πως το κράτος θα πρέπει να βρει τρόπους εξασφάλισης αυτής της βοήθειας, με άλλα μέσα.

Δηλαδή, είτε με έκτακτες περικοπές και εξοικονομήσεις είτε με δανεισμό, κάτι που ωστόσο δεν φαντάζει εύκολο και πιθανότατα να επιλέξει το πρώτο. Όμως, και στο πρώτο ενδεχόμενο τα πράγματα δεν θα είναι εύκολα, αφού απ’ όπου και αν επιλέξει να κάνει περικοπές θα συναντήσει την σθεναρή αντίσταση τόσο των κομμάτων όσο και των κοινωνικών εταίρων. Πάντως, στο Υπουργείο Οικονομικών επικρατεί ιδιαίτερη ανησυχία, αφού μπορεί να έχουν καταρτίσει ένα plan b, αλλά θα προτιμούσαν να μην το εφαρμόσουν ποτέ στην πράξη, αφού θα προκαλέσει κοινωνική και πολιτική αναταραχή.

Η αντίδραση των κομμάτων

ΒΕΒΑΙΑ, την Κυβέρνηση την ταλαιπωρεί ακόμη ένας πονοκέφαλος, ίσως και μεγαλύτερος από αυτόν του ενδεχομένου να μην πάρουμε την επόμενη δόση. Ο πονοκέφαλος αυτός έχει να κάνει με τον τρόπο, με τον οποίο θα αντιδράσουν τα κόμματα την επομένη, κιόλας, της απόφασης του Ανωτάτου.

Κι αυτό, ένεκα του γεγονότος πως δεν αποκλείεται στην περίπτωση εκείνη κατά την οποία το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί πως τα νομοθετήματα που ψήφισε είναι αντισυνταγματικά, τα κόμματα της αντιπολίτευσης να επιχειρήσουν να ξαναψηφίσουν τα νομοθετήματα αυτά με κάποιες διαφοροποιήσεις ή να τροποποιήσουν τον νόμο για τις εκποιήσεις που ψήφισαν πρόσφατα και υπέγραψε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Όπως πληροφορούμαστε, τα κόμματα κάνουν διάφορες σκέψεις και το τι τελικά θα πράξουν, θα εξαρτηθεί καθαρά από την απόφαση του Ανωτάτου. Δηλαδή, αν το Ανώτατο στην απόφασή του υποδείξει συγκεκριμένα σημεία επί των νομοθετημάτων τα οποία αντιβαίνουν ή είναι ασύμφωνα με το Σύνταγμα, τότε θα καθίσουν κάτω και θα προσπαθήσουν να τα διορθώσουν, ούτως ώστε αν ξαναψηφιστούν, να μην αντιβαίνουν το Σύνταγμα και να μην μπορεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να τα αναπέμψει ή και να τα αναφέρει στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Βέβαια, δεν αποκλείεται και το ενδεχόμενο να μην πράξουν απολύτως τίποτα και να ασκήσουν μεγάλες πιέσεις στην Κυβέρνηση, ούτως ώστε να καταθέσει το Πλαίσιο Αφερεγγυότητας άμεσα, αφού μέσω αυτού, όπως δεσμεύτηκε η Κυβέρνηση, θα απαντώνται πολλές από τις ανησυχίες των κομμάτων και θα επιχειρηθεί η προστασία των ευάλωτων ομάδων.

Υπενθυμίζεται πως, σύμφωνα με το προσχέδιο του πλαισίου αφερεγγυότητας, στόχος του είναι να βοηθηθούν φυσικά και νομικά πρόσωπα να αποπληρώσουν βιώσιμα δάνεια και να δοθεί ευκαιρία επανένταξης στην οικονομία σε βάθος, όσων κριθούν αφερέγγυοι. Μέρος της προσπάθειας είναι να διαφυλαχθεί, εκεί που είναι δυνατόν, η πρώτη κατοικία. Οι αλλαγές που θα επέλθουν για χιλιάδες νοικοκυριά είναι μεγάλες, καθώς αν κριθούν τα δάνειά τους βιώσιμα, θα πρέπει να αποκαλύψουν όλα τους τα έξοδα και να τα μαζέψουν, ώστε να αποπληρώνουν σταδιακά τις υποχρεώσεις τους.

Αν δεν είναι βιώσιμα τα δάνεια και πτωχεύσουν, θα απαλλαγούν από τα υπόλοιπα των δανείων και θα έχουν μορατόριουμ τριών ετών για επανένταξη στην οικονομία ως παραγωγικά μέλη. Μέσα από το πλαίσιο θα επιχειρείται, επίσης, η προστασία της πρώτης κατοικίας, μέχρι τις 350 χιλιάδες ευρώ, καθώς και της μικρής επαγγελματικής στέγης.