Τρεις τραγικές περιπτώσεις Αλγερινού, Σριλανκέζου και Πακιστανού

Καταγγελίες για σκληρή, απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία κρατουμένων, έφερε επίσκεψη της ΚΙΣΑ στα αστυνομικά κρατητήρια

Η ΚΙΣΑ ζητά την άμεση απελευθέρωση οκτώ κρατουμένων και καταγγέλλει ως παράνομες τις κρατήσεις τους, καθώς τα άτομα αυτά αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα υγείας

Καταγγελίες για σκληρή, απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία κρατουμένων, έφερε επίσκεψη αντιπροσωπίας της μη κυβερνητικής οργάνωσης υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Κίνηση για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό στον αστυνομικό Χώρο Κράτησης Άτυπων Μεταναστών στη Μενόγεια, την περασμένη Τρίτη (21.10.2014) και συνομιλία της με οκτώ κρατουμένους.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι επτά από τους οκτώ συμμετείχαν σε μία ομάδα κρατουμένων, που πραγματοποίησε απεργία πείνας τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Οι κρατήσεις είναι παράνομες

Η ΚΙΣΑ ζήτησε την άμεση απελευθέρωση των οκτώ κρατουμένων για ανθρωπιστικούς λόγους και κατήγγειλε ως παράνομες τις κρατήσεις τους, καθώς τα άτομα αυτά αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα υγείας, όπως αναφέρει. Προσθέτει ότι «είναι εμφανές ότι, είτε δεν διασφαλίστηκε η αποτελεσματική πρόσβασή τους σε ένδικα μέσα (π.χ. μη ενημέρωση για δυνατότητα προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο και εκκρεμούσες προσφυγές στο Ανώτατο Δικαστήριο ή το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) ή δεν εξετάστηκαν σωστά οι αιτήσεις ασύλου που υπέβαλαν (π.χ. μη παραπομπή των αιτητών σε ανεξάρτητο ιατρικό συμβούλιο, παρά την ύπαρξη ακόμη και θραυσμάτων σφαιρών πυροβόλου όπλου στο σώμα ενός από αυτούς, για χρόνια)».

Η ΚΙΣΑ τονίζει ότι «η αποτελεσματική και μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση των υφιστάμενων προβλημάτων που παρατηρούνται, όσον αφορά τις πολιτικές κράτησης και απέλασης άτυπων μεταναστών/ριών, προϋποθέτει την πλήρη και ουσιαστική εφαρμογή της πρόνοιας της Οδηγίας 2008/115/ΕΚ, σύμφωνα με την οποία η κράτηση γίνεται μόνο εάν μπορεί να υλοποιηθεί άμεσα η απέλαση και όταν αυτή αποτελεί το έσχατο μέτρο, δηλαδή όταν έχουν εξαντληθεί όλα τα υπόλοιπα μέσα».

Πατέρες με ανήλικα παιδιά

Σύμφωνα με την οργάνωση, «παρά το γεγονός ότι η οικογένεια ενός από τους οκτώ κρατουμένους που συναντήσαμε, συνεχίζει να διαμένει στην Κύπρο, ο ίδιος συνεχίζει να κρατείται για σκοπούς απέλασης, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ότι τα παιδιά του είναι ανήλικα, θα επέλθει η διάσπαση της οικογένειας και θα παραβιαστούν τα δικαιώματα των παιδιών. Επιπλέον, άλλοι δύο από τους απεργούς πείνας είναι αιτητές ασύλου και η εξέταση των υποθέσεών τους εκκρεμεί ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ο έκτος κρατούμενος που επισκέφθηκαν οι εκπρόσωποι της ΚΙΣΑ είναι παντρεμένος με υπήκοο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει ανήλικα παιδιά στην Κύπρο, αλλά παρόλα αυτά τελεί υπό κράτηση για σκοπούς απέλασης».

Η καρδιακή ανεπάρκεια του Αλγερινού

Η ΚΙΣΑ μάς ενημέρωσε για την περίπτωση ενός από τους οκτώ, του Αλγερινού Korteb Brahim, 58 χρονών, και μας απέστειλε ιατρική βεβαίωση υπογραμμένη από την καρδιολόγο Δρα Μ. Καρακυρίου του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας (10.10.2013), ότι «ο ως άνω ασθενής πάσχει από σοβαρού βαθμού ανεπάρκεια αορτικής βαλβίδας, καρδιακή ανεπάρκεια και συνεχή επεισόδια προκάρδιου άλγους. Ο ασθενής χρήζει εισαγωγής και νοσηλείας στην καρδιολογική κλινική, τουλάχιστον τριών ημερών, για παρακολούθηση και περαιτέρω εξετάσεις, με προοπτική να σταλεί στο νοσοκομείο Λευκωσίας για στεφανιογραφικό έλεγχο και πιθανή χειρουργική αντιμετώπιση».

Εντούτοις, σύμφωνα με την Κίνηση, ο Αλγερινός κρατούμενος «συνεχίζει να κρατείται, παρά το γεγονός ότι οι Αρχές της χώρας του αρνούνται να του εκδώσουν ταξιδιωτικά έγγραφα και επομένως δεν μπορεί να απελαθεί αφού η χώρα του δεν τον δέχεται. Επιπλέον, λόγω της ανεπάρκειας των διαδικασιών εξέτασης αιτήσεων ασύλου, ο συγκεκριμένος κρατούμενος δεν μπόρεσε να πείσει τις αρμόδιες Αρχές για την ανάγκη παραχώρησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας, αλλά ούτε και να καταθέσει προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο».

Η ΚΙΣΑ αποκαλύπτει ότι «πριν από έναν χρόνο, ο πρώην Διοικητής του Κέντρου Κράτησης της Μενόγειας (εναντίον του οποίου ασκήθηκε ήδη πειθαρχική δίωξη, μεταξύ άλλων για απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση κρατουμένων, μετά από γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας), απέστειλε σχετική επιστολή προς τη Διοίκηση της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΥΑΜ), ζητώντας την απελευθέρωση του συγκεκριμένου κρατουμένου, γιατί “υποφέρει με σοβαρά καρδιολογικά προβλήματα” και “τυχόν περαιτέρω κράτησή του κάτω από τις ίδιες συνθήκες, μπορεί να οδηγήσει στον θάνατό του με αρνητικό αντίκτυπο στην Αστυνομία, αλλά και στην Κυπριακή Δημοκρατία”.

Ακόμη χειρότερα, ο ανώτερος αξιωματικός της Aστυνομίας ανέφερε στην επιστολή του ότι "οποιαδήποτε ιατρικά έξοδα παραμονής, φάρμακα και εγχείρηση θα επιβαρύνουν το Δημόσιο, αφού ήδη το Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας ζήτησε βεβαίωση ότι ο πιο πάνω είναι κρατούμενος για να τύχει δωρεάν περίθαλψης”. Σύμφωνα με τον πρώην Διοικητή των Κρατητηρίων της Μενόγειας, “αν αφεθεί ελεύθερος, αναγκαστικά θα φροντίσει ο ίδιος για την υγεία του”.

Πράγματι, ο κρατούμενος αφέθηκε ελεύθερος, μία μόλις ημέρα πριν από την προγραμματισμένη εγχείρηση καρδιάς και ενώ είχε ήδη εισαχθεί στο νοσοκομείο. Ως αποτέλεσμα της “απελευθέρωσής” του, δεν μπόρεσε να προβεί σε χειρουργική επέμβαση, γιατί δεν ήταν δικαιούχος δωρεάν ιατρικής περίθαλψης ως κρατούμενος και δεν μπορούσε να πληρώσει τα έξοδα. Δύο μήνες μετά, συνελήφθη εκ νέου από την ΥΑΜ και τελεί υπό κράτηση στις ίδιες συνθήκες».

Ένας Ταμίλ με θραύσματα πυροβόλου

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ είναι και η περίπτωση του Milroy Jesudasam Mathews, που ανήκει στην εθνοτική ομάδα Ταμίλ από τη Σριλάνκα και βρίσκεται στην Κύπρο από το 2007. Σύμφωνα με την ΚΙΣΑ, «υπέβαλε αίτηση για άσυλο, η οποία απορρίφθηκε, καθώς οι αρμόδιες Αρχές θεώρησαν ότι δεν υπήρξε θύμα βασανιστηρίων στη χώρα καταγωγής του, όπως ο ίδιος ισχυρίζεται. Παρόλα αυτά, ο συγκεκριμένος κρατούμενος αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα υγείας, ως αποτέλεσμα των βασανιστηρίων που υπέστη στην πατρίδα του.

Μάλιστα, σύμφωνα με ιατρική γνωμάτευση δημόσιου νοσοκομείου της Κυπριακής Δημοκρατίας, πλέον κινδυνεύει να χάσει το πόδι του, καθώς σε αυτό "υπάρχουν θραύσματα σφαιρών πυροβόλου όπλου". Συγκεκριμένα, σύμφωνα με βεβαίωση (12 Σεπτεμβρίου 2014) του Δρος Γιάννη Χριστοδούλου, της Ορθοπεδικής Κλινικής Νοσοκομείου Πάφου, «στον ασθενή έγινε αξονική τομογραφία, η οποία έδειξε μικρά θραύσματα από πυροβόλο όπλο.

Συνεπεία αυτού του προβλήματος, ο ασθενής δεν μπορεί να κάνει βαριά χειρωνακτική εργασία». Επίσης έκθεση του 2008 από τον ιδιώτη γιατρό Δρα Γιώργο Αντωνιάδη, αναφέρει ότι «φέρει διαμπερές τραύμα μηριαίου, πιθανώς προκληθέν από πυροβόλο όπλο και έχει κεφαλαλγίες (στοιχεία κρανιοεγκεφαλικής κακώσεως και συμπτωματολογία μεταδιασεισικού συνδρόμου)».

Επιθυμία του να παραμείνει στην Κύπρο

ΤΡΑΓΙΚΗ είναι και η περίπτωση του Πακιστανού Saiid Ali, που παντρεύτηκε το 2011 στην Κύπρο με τη Βουλγάρα Slava Borisova Shalamanova, και που κρατείται στη Μενόγεια για απέλαση, από τον Απρίλη 2014. Όπως μας πληροφόρησε η ΚΙΣΑ, «ο Ali υπέβαλε αίτηση για άδεια διαμονής, ως σύζυγος πολίτισσας χώρας μέλους της Ε.Ε.

Έκτοτε, ο αναφερόμενος δεν έλαβε οποιαδήποτε απάντηση σε σχέση με την αίτησή του. Στις 23/3/14 γεννήθηκε η κόρη της οικογένειας, Sofia Borisova Shalamanova. Λίγες ημέρες μετά τη γέννηση του παιδιού, ο Sajid Ali συνελήφθη και έκτοτε κρατείται με σκοπό την απέλασή του. Στις 17/4/14 η Slava Borisova Shalamanova αποτάθηκε στο Επαρχιακό Γραφείο Ευημερίας Πάφου, αναζητώντας τη στήριξη των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, αφού η Αστυνομία συνέλαβε τον σύζυγό της, ο οποίος ήταν το μόνο μέλος της οικογένειας που εργαζόταν, και η ίδια έμεινε μόνη της με το νεογέννητο παιδί τους, χωρίς πόρους διαβίωσης, σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση και χωρίς οποιαδήποτε στήριξη.

Το Επαρχιακό Γραφείο Ευημερίας Πάφου με επιστολή του ενημέρωσε τις αρμόδιες Αρχές ότι η Slava Borisova Shalamanova είχε κριθεί ακατάλληλη για τη φροντίδα του νεογέννητου παιδιού και ότι ο Sajid Ali είναι ο μόνος κατάλληλος γονέας για τον σκοπό αυτό. Εντούτοις, ο Sajid Ali συνεχίζει να κρατείται.

Στο μεταξύ, η Slava Borisova Shalamanova νοσηλεύτηκε για τέσσερις ημέρες στην ψυχιατρική πτέρυγα του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού και το παιδί δόθηκε από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας σε ανάδοχη οικογένεια, όπου και συνεχίζει να βρίσκεται. Η Slava Borisova Shalamanova το επισκέπτεται, ενώ ο Sajid Ali δεν έχει οποιαδήποτε επικοινωνία μαζί του, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος έχει επανειλημμένα ζητήσει να το δει.

»Ο Sajid Ali μάς έχει ενημερώσει ότι η ΥΑΜ τού άσκησε πιέσεις και υπέγραψε προκειμένου να απελαθεί στη Βουλγαρία. Ως εκ τούτου, ο κύριος Sajid Ali “συναίνεσε” κάτω από συνθήκες εκβιασμού, για την απέλασή του στη Βουλγαρία. Η πραγματική του επιθυμία, ωστόσο, είναι να παραμείνει στην Κύπρο, να αφεθεί ελεύθερος, να του δοθεί άδεια να εργαστεί στην Κύπρο και να αναλάβει τη φροντίδα του παιδιού του και η οικογένεια να αναχωρήσει από την Κύπρο, όταν τα ίδια τα μέλη της κρίνουν τις συνθήκες κατάλληλες γι' αυτό».

Ένα παιδί… υπό απέλαση!

Η οργάνωση επισημαίνει ότι «οι πιο πάνω χειρισμοί της Κυπριακής Δημοκρατίας σε σχέση με την εν λόγω οικογένεια έχουν ως αποτέλεσμα την παραβίαση του δικαιώματος του παιδιού να ζει με την οικογένειά του και την προστασία του από κάθε παράνομη απομάκρυνσή του από τη χώρα στην οποία ζει.

Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, κάθε παιδί, ανεξάρτητα από τη φυλή, το χρώµα, το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, την εθνοτική ή κοινωνική καταγωγή του, ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση, έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει με την οικογένειά του και η Πολιτεία έχει την υποχρέωση να διασφαλίζει το δικαίωμα αυτό, βοηθώντας τους γονείς σε αυτήν την αποστολή. Η ίδια Σύμβαση προβλέπει το δικαίωμα κάθε παιδιού για προστασία από κάθε παράνομη απομάκρυνσή του από τη χώρα στην οποία ζει.

Στην ουσία, η Κυπριακή Δημοκρατία με τις ενέργειές της, έχει παραβιάσει τα δικαιώματα αυτά του παιδιού, αφού από τη γέννησή του σχεδόν και με τη σύλληψη τού πατέρα, το παιδί δεν διαμένει με τους γονείς του. Η μητέρα το επισκέπτεται μόνο, ενώ ο πατέρας δεν έχει οποιαδήποτε επικοινωνία μαζί του, παρά το γεγονός ότι κρίθηκε ως ο μόνος κατάλληλος γονέας για τη φροντίδα του. Ακόμα, το παιδί κινδυνεύει με απέλαση μαζί με την οικογένειά του υπό συνθήκες εκβιασμού».

Πού είναι η Επιτροπή Παραπόνων;

Αυτή η υπόθεση επαναφέρει αναπόφευκτα στο προσκήνιο τον προβληματικό χαρακτήρα της ουσιαστικής λειτουργίας των κρατητηρίων Μενόγειας, ως φυλακής, που πολύ απέχει από την εξιδανικευμένη εικόνα που περιγράφουν αξιωματούχοι, στις δημόσιες τοποθετήσεις τους.

Να υπενθυμίσουμε τη δήλωση του Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, Ιωνά Νικολάου, τον Ιούλιο 2013, στους δημοσιογράφους, κατά την παρουσίαση του Προέδρου και των δύο μελών της Επιτροπής Παραπόνων (πρόκειται για τον ειδικό ψυχολόγο των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Δρα Παντελή Παντελή και τους Ρηγίνο Πολυδεύκη, διοικητικό λειτουργό στο Υπουργείο Εσωτερικών και Ευτύχιο Χατζηχριστοδούλου, λειτουργό Κοινωνικών Υπηρεσιών), για τον χώρο κράτησης στη Μενόγεια, που διόρισε ο ίδιος:

«Το μήνυμα που στέλνουμε, καθημερινώς, είναι ότι επιδεικνύουμε τον απαιτούμενο σεβασμό σε κάθε ανθρώπινη ύπαρξη, η οποία ευρίσκεται στον τόπο μας. Δίνουμε μεγάλη σημασία στη λειτουργία της Επιτροπής αυτής, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας για την αναδόμηση και εκσυγχρονισμό του κράτους.

Η Επιτροπή θα έχει την ευθύνη να παρακολουθεί τον τρόπο λειτουργίας του χώρου κράτησης, αλλά και να ακούει τα παράπονα των προσώπων που φιλοξενούνται στο χώρο αυτόν. Είτε θα δέχεται καταγγελίες είτε ακόμα και να ενεργεί από μόνη της αυτεπαγγέλτως και να εξετάζει όλα αυτά τα παράπονα, κάνοντας τις ανάλογες υποδείξεις ή και λαμβάνοντας εκείνες τις αποφάσεις ή και ανατρέποντας αποφάσεις της Διεύθυνσης του χώρου κράτησης».

Όμως, ενάμιση χρόνο μετά τον διορισμό της, η Επιτροπή Παραπόνων δεν φαίνεται να παρήγαγε συγκεκριμένο έργο, ενώ οι εξεγέρσεις κρατουμένων και οι καταγγελίες κακομεταχείρισης και παράνομης κράτησής τους έγιναν καθημερινό φαινόμενο.

«Η φυλάκιση αποσκοπεί στον βασανισμό»

Για παράνομη κράτηση των απεργούντων μεταναστών στα κρατητήρια Μενόγειας, κάνει λόγο και ο δικηγόρος ενός από τους απεργούς, Μιχάλης Παρασκευάς. O κ. Παρασκευάς μάς ανέφερε χθες (25.10.2014), ότι ο Ιρανός πελάτης του είναι ένας από τους κρατουμένους που εξακολουθεί να είναι φυλακισμένος και δεν περιλαμβάνεται στα 35 άτομα που απελευθερώθηκαν τις τελευταίες ημέρες.

«Εφόσον δεν υπάρχει προοπτική απέλασης, για νομικούς ή πραγματικούς λόγους, ιδιαίτερα των Ιρανών και των Σύρων, είναι παράνομη η φυλάκισή τους στη Μενόγεια, που αποσκοπεί μόνο στον βασανισμό τους», σχολίασε στη «Σ» ο δικηγόρος. Επικαλέσθηκε τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 439 του 2010 για την ίδρυση Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας υποστήριξης για το άσυλο, που συνδέεται με την ενδο-ενωσιακή μετεγκατάσταση των δικαιούχων διεθνούς προστασίας.

Αφορά τα κράτη μέλη όπως η Κύπρος, τα εθνικά συστήματα ασύλου και υποδοχής των οποίων υφίστανται ειδικές και δυσανάλογες πιέσεις, ιδίως λόγω της γεωγραφικής τους θέσης ή της δημογραφικής τους κατάστασης.

Είπε ότι ο Κανονισμός αυτός αποτελεί αυτόματα μέρος του εθνικού δικαίου της Κύπρου και έχει δικαίωμα να τον αξιοποιήσει. «Αντί η Κύπρος να φυλακίζει αυτούς τους ανθρώπους στα αστυνομικά κρατητήρια, θα έπρεπε, με βάση τον Κανονισμό αυτό, να επικοινωνήσει με άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και με τη συγκατάθεση των ενδιαφερόμενων δικαιούχων, κατόπιν διαβούλευσης με την Υπάτη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες των Ηνωμένων Εθνών (UNHCR), να τους στέλνει για μετεγκατάσταση στην ευρωπαϊκή χώρα με την οποία υπάρχει σχετική συμφωνία».

Ο κ. Παρασκευάς επικαλέσθηκε και τον Κανονισμό 115 του 2008 για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων σε κράτος-μέλος, που, όπως τόνισε, «προνοεί τον σεβασμό του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού ή της οικογένειας. Κι εφόσον δεν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής, η κράτηση αυτών των ανθρώπων πρέπει να είναι το έσχατο μέτρο εκ μέρους των Αρχών».

Απελευθέρωσαν 35 κρατουμένους

Σχεδόν όλους τους απεργούς πείνας, αλλά και άλλους κρατουμένους στη Μενόγεια, συνολικά 35, άφησαν ελεύθερους οι Αρχές, τις τελευταίες ημέρες, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες μας. Η τελευταία ομάδα 17 κρατουμένων απελευθερώθηκε προχθές Παρασκευή (24.10.2014), ενώ, όπως πληροφορούμαστε, παραμένουν τώρα κρατούμενοι, πολύ μικρός αριθμός μεταναστών.