Ουδέν έργο προστιθέμενης αξίας περιλαμβάνεται στον κρατικό προϋπολογισμό

Tα αναπτυξιακά κονδύλια θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν ή επανεκκινήσουν, κατά την προσφιλή κυβερνητική φράση, την οικονομία, με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας

ΜΟΛΙΣ €8 εκ. τα κονδύλια για νέα έργα, στον νέο προϋπολογισμό

Κοινή είναι η διαπίστωση, από τη μελέτη του Προϋπολογισμού του 2015, ότι απουσιάζουν τα κονδύλια για την ανάπτυξη, τα οποία, κατά συλλογική παραδοχή, θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν ή επανεκκινήσουν, κατά την προσφιλή κυβερνητική φράση, την οικονομία, με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Υπενθυμίζεται ότι με βάση τα στοιχεία του Προϋπολογισμού, εκτιμάται αναιμική ανάπτυξη όχι πέραν του 0,4%.

Αναπτυξιακά κονδύλια

Εξετάζοντας το συνοδευτικό του Προϋπολογισμού, παράρτημα για τα νέα έργα, που κατέθεσε στη Βουλή των Αντιπροσώπων το Υπουργείο των Οικονομικών, προκύπτει ότι για τον νέο χρόνο προβλέπονται για νέα έργα κονδύλια που μόλις υπερβαίνουν τα €8 εκ.

Συγκεκριμένα, τα κονδύλια αυτά επιμερίζονται -όχι ισόποσα- σε μόλις τρία Υπουργεία, ως έξης:

- Υπουργείο Δικαιοσύνης €100.000
- Υπουργείο Εσωτερικών €5.765.000
- Υπουργείο Συγκοινωνιών €2.220.000

Προκύπτει δε περαιτέρω ότι τα εν λόγω ποσά αφορούν στην έναρξη νέων έργων, αφού για τα δύο πλέον αναπτυξιακά Υπουργεία, των Εσωτερικών και των Συγκοινωνιών, προβλέπονται πρόσθετα κονδύλια για την ολοκλήρωση των νέων έργων, ύψους €80 εκ., τα οποία κατανέμονται από το 2016 μέχρι και το 2019. Η κατανομή τους ορίζεται ως εξής:

- 2016 €28.490 εκ.
- 2017 €26.780 εκ.
- 2018+ €24.070 εκ.

Δρόμοι και κυματοθραύστες

Αυτό ωστόσο που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι το γεγονός ότι τα εν λόγω ποσά -κυρίως τα €8.085 εκ. που προβλέπονται για το 2015- αφορούν κατ’ αποκλειστικότητα οδικά έργα και κυματοθραύστες στις θάλασσες Δήμων και Κοινοτήτων.

Αν κάτι πρέπει να σημειωθεί περαιτέρω είναι ότι από τα €5.765 εκ. αναπτυξιακών κονδυλίων του Υπουργείου Εσωτερικών, τα €2,1 εκ. αφορούν στην «Ανέγερση άλλων οικοδομικών έργων» (€1,6 εκ.) και για «Σχέδια Αυτοστέγασης - Έργα Υποδομής» (€500 χιλ.).

Απ' εκεί και πέρα όλα τα υπόλοιπα κονδύλια (πέριξ των €6 εκ.) εξαντλούνται στις βελτιώσεις δρόμων/ασφάλτων, τη δημιουργία νέων κυματοθραυστών και την εκπόνηση μελετών.

Κυριότερα έργα

Από μια πρώτη ματιά στον συγκεντρωτικό κατάλογο των έργων φαίνεται ότι τα μεγαλύτερα ποσά θα δαπανηθούν στους εξής δρόμους:

- Βελτίωση της οδού Τσερίου στον Στρόβολο
- Βελτίωση της Λεωφόρου Περνέρα στον Πρωταρά
- Σύνδεση της Φρ. Ρούσβελτ με τον παραλιακό Λεμεσού
- Σύνδεση του κέντρου Γεροσκήπου με τουριστική περιοχή
- Αντιπλημμυρικά έργα στον αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας - Λεμεσού

Νέα φώτα τροχαίας

Στους σχεδιασμούς του Υπουργείου Συγκοινωνιών είναι, όπως φαίνεται στον προϋπολογισμό, και η αντικατάσταση των φώτων τροχαίας. Έναντι ποσού €300 χιλ. από το σύνολο €3 εκ. θα «εισαχθούν σύγχρονες και καινοτόμες τεχνολογίες στα υφιστάμενα φώτα τροχαίας, με αντικατάσταση των φανών με νέου τύπου LED, οι οποίοι έχουν πολύ χαμηλή κατανάλωση ενέργειας και χαμηλό κόστος συντήρησης».

Ακριβοί κυματοθραύστες

Πολλά από τα προβλεπόμενα αναιμικά αναπτυξιακά κονδύλια αφορούν στο Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων, το οποίο ασχολείται, σύμφωνα με το επισυνημμένο στον Προϋπολογισμό μνημόνιο, με τη δημιουργία... κυματοθραυστών. Και φαίνεται ότι τα έργα αυτά, χωρίς προστιθέμενη αξία, κοστίζουν πολύ. Ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι €550 χιλ. που αφορούν στην κατασκευή 10 κυματοθραυστών στην περιοχή Λατσιού, από αλιευτικό καταφύγιο μέχρι τον κατασκηνωτικό χώρο, έναντι προϋπολογιζόμενης δαπάνης €5,5 εκ.

Ενδιαφέρον

Από τα νέα έργα που προβλέπονται στην προϋπολογισμό του 2015 υπάρχουν κάποια που πραγματικά προκαλούν το ενδιαφέρον και μπορούν να προσδώσουν προστιθέμενη αξία στην κυπριακή οικονομία. Ξεχωρίζουν τα εξής:

- (€300 χιλ) Υλοποίηση σχεδίου μονοδρομοποίησης των λεωφόρων Μακαρίου και Καλλιπόλεως, και δημιουργία λεωφορειολωρίδων επί της Μακαρίου. Τα σχέδια, αναφέρεται στο παράρτημα, βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο σε συνεργασία με το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως και τον Δήμο Λευκωσίας, ενώ έχουν γίνει όλες οι λεπτομερείς κυκλοφοριακές μελέτες που καταδεικνύουν ότι το έργο είναι ωφέλιμο.

- (€400 χιλ) Υλοποίηση Ποδηλατικού δικτύου, που αφορά στην πρώτη φάση του έργου που θα συνδέει τα πανεπιστήμια με το κέντρο της πόλης της Λευκωσίας.

- (€20 χιλ) Ανάπτυξη ολοκληρωμένου Γενικού Σχεδίου Βιώσιμων Μεταφορών για την Κύπρο, περιλαμβανομένου και συστήματος GIS. Το κονδύλι αφορά στη διενέργεια μελέτης. Το κόστος του έργου, όπως διευκρινίζεται, θα είναι γνωστό αφού ολοκληρωθεί η μελέτη.

Ώριμα έργα

Για να υπάρξει σωστή αποτύπωση των αναπτυξιακών δεδομένων για το 2015 πρέπει να σημειωθεί και υπογραμμιστεί ότι άλλα €147.926 εκ. αφορούν σε αναπτυξιακές δαπάνες που θα απορροφηθούν σε υφιστάμενα έργα, τα οποία δεν έχουν ολοκληρωθεί και θεωρούνται ώριμα. Εξ αυτών τη μερίδα του λέοντος απολαμβάνει το Υπουργείο Εσωτερικών με €75 εκ., άλλα €30 εκ. πάνε στο Υπουργείο Συγκοινωνιών, ενώ προβλέπονται και €22 εκ. για το Υπουργείο Παιδείας, τα οποία αφορούν στην ανέγερση νέων σχολικών κτιρίων ή τη βελτίωση υφιστάμενων. Λίγο πάνω από €10 εκ. αφορούν στο Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, ενώ κάτι περισσότερο από €7 εκ. θα προσδώσουν αναπτυξιακό τόνο, έστω αναιμικό, στο Υπουργείο Υγείας.

Επείγει η μελέτη για τη μέθοδο ΡΡΡ για την υλοποίηση έργων

MIA από τις κυριότερες δαπάνες του Υπουργείου Συγκοινωνιών, η οποία κάλλιστα μπορεί να χαρακτηριστεί ως αναπτυξιακή, είναι η πρόβλεψη για €30.000 που αφορούν στην αγορά συμβουλευτικών υπηρεσιών από εξειδικευμένους οίκους για ετοιμασία εγγράφων και προετοιμασία έργων του Δημοσίου, για ανάθεση με τη μέθοδο ΡΡΡ. Πρόκειται για προεκλογική δέσμευση του Προέδρου της Δημοκρατίας, η οποία κατά την παραδοχή και των συγκυβερνώντων κομμάτων έχει καθυστερήσει πάρα πολύ, πλήττοντας τις προοπτικές υλοποίησης νέων έργων, με αρνητική αντανάκλαση στην ανάπτυξη και την οικονομία γενικότερα.

Τα έργα που υλοποιούνται με σύμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (Public-Private Partnerships, ‘PPPs’) ουσιαστικά συνεπάγονται μια μορφή συνεργασίας στη χρηματοδότηση, κατασκευή, διαχείριση και συντήρηση ενός έργου ή παροχή μιας υπηρεσίας.

Η μέθοδος PPP χρησιμοποιείται από τη δεκαετία του 1990 σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες σε διάφορα έργα, όπως αυτοκινητόδρομους, σχολεία, νοσοκομεία, καθώς και υπηρεσίες όπως διακομιδή αποβλήτων. Στην Κύπρο έχουν επίσης γίνει σημαντικά έργα με τη μέθοδο αυτή, όπως τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου, και οι σταθμοί αφαλάτωσης.

Η χρήση της μεθόδου PPP υποβοηθά στην υλοποίηση σημαντικών έργων υποδομής, τα οποία δεν θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από το Κράτος, ιδιαίτερα κάτω από την παρούσα συγκυρία στα δημόσια οικονομικά. Το Κράτος δεν καταβάλλει το κόστος κατασκευής του έργου κατά τη διάρκεια της κατασκευής, αλλά ο εργολάβος εισπράττει έσοδα καθ' όλην τη διάρκεια λειτουργίας του έργου, είτε από το Κράτος (υπό τη μορφή πληρωμών σε τακτά χρονικά διαστήματα) είτε από τους καταναλωτές. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού η υλοποίηση έργων υποδομής, ειδικά τώρα, μπορεί να τονώσει την κυπριακή οικονομία με αλυσιδωτές θετικές επιπτώσεις.