Ο πρώτος οργανισμός με κώδικα πρόληψης
Ως θέση αρχής του εργοδότη, «η σεξουαλική παρενόχληση απαγορεύεται, δεν είναι ανεκτή και θα τιμωρείται αυστηρά»

Τ ο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, σε μια πρωτοποριακή του ενέργεια για τα δεδομένα της Κύπρου, καθίσταται ο πρώτος μεγάλος οργανισμός που έχει υιοθετήσει Κώδικα πρόληψης και αντιμετώπισης της σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο εργασίας, ενώ υλοποιεί και σχεδιασμό, για ορισμό λειτουργού ισότητας και εκπαίδευση του προσωπικού. Το Ινστιτούτο, που εργοδοτεί σχεδόν 200 άτομα (με την πλειοψηφία των εργοδοτούμενων να είναι γυναίκες, και τα διευθυντικά του στελέχη να είναι άντρες και γυναίκες σε ίσο ποσοστό), είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός ιδιωτικού δικαίου, το διοικητικό συμβούλιο του οποίου διορίζεται από το κράτος, ενώ το κράτος αναλαμβάνει και πέραν του 50% των εξόδων του.

Σε χαιρετισμό του στη διάρκεια χθεσινής διάσκεψης Τύπου, ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής του Ινστιτούτου, Λεωνίδας Φυλακτού, είπε ότι το Ινστιτούτο, «ως οργανισμός που προσπαθεί να εναρμονίζεται με τις κρατικές νομοθεσίες, προχώρησε στην υλοποίηση τριών μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης φαινομένων σεξουαλικής παρενόχλησης, με απώτερο πάντα σκοπό του, την αποτροπή τέτοιων κρουσμάτων».

Ένας σοβαρός, σύγχρονος εργοδότης
Η Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση, Αργεντούλα Ιωάννου, συγχάρηκε το Ινστιτούτο, «το οποίο», όπως επεσήμανε, «πέραν του σοβαρού επιστημονικού έργου που παράγει και τιμά τον τόπο μας, υιοθετώντας τον Κώδικα συμπεριφοράς για την αποτροπή και χειρισμό υποθέσεων σεξουαλικής παρενόχλησης, συμπεριφέρεται ως ένας σοβαρός, σύγχρονος εργοδότης με σεβασμό στα δικαιώματα των εργαζομένων». Η κ. Ιωάννου ευχαρίστησε «τόσο τους λειτουργούς και διευθυντές του Ινστιτούτου που εργάστηκαν για τη σύνταξη του Κώδικα και το Διοικητικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου για την υιοθέτησή του, με ειδική απόφαση ως μέρος του πλαισίου ρύθμισης των εργασιακών σχέσεων». Ευχαρίστησε ακόμα, την επιστημονική συνεργάτιδα της Επιτροπής Άννα Πηλαβάκη, «η οποία συνέβαλε με τις έρευνες και τη βοήθειά της, στην κατάληξη σε ένα ισορροπημένο κώδικα, ο οποίος πιστεύουμε ότι αντιμετωπίζει τις απαιτήσεις του Νόμου και των Ευρωπαϊκών Οδηγιών».

Αυτός είναι ο Κώδικας του Ινστιτούτου
Η Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση ανέφερε τα εξής, ως «αξιοσημείωτα», σε σχέση με τον Κώδικα του Ινστιτούτου:

α) Ξεκάθαρα δηλώνει τη θέση αρχής του εργοδότη, ότι η σεξουαλική παρενόχληση απαγορεύεται, δεν είναι ανεκτή και θα τιμωρείται αυστηρά. Επίσης, διακηρύσσει τη θέση αρχής που πάει πέρα από τον Νόμο, ότι όλοι οι εργοδοτούμενοι, οι αιτητές εργασίας και οι συνεργάτες του Ινστιτούτου, δικαιούνται να μεταχειρίζονται αυτούς με αξιοπρέπεια.

β) Καθορίζει άτυπη και επίσημη διαδικασία  αντιμετώπισης και διερεύνησης περιστατικών.

γ) Ορίζει Ερευνώντα Λειτουργό για παροχή συμβουλών και βοήθειας, για αντιμετώπιση συγκεκριμένων υποθέσεων από εργαζόμενους.

δ) Σε περίπτωση επίσημης διερεύνησης, ορίζει Ερευνούσα Επιτροπή για διασφάλιση της αντικειμενικότητας της διερεύνησης. Ενθαρρύνει τους εργαζόμενους να καταγγέλλουν περιστατικά παρενόχλησης, το συντομότερoν δυνατόν, αλλά δεν ορίζει προθεσμία καταγγελίας, λόγω της ευαισθησίας του θέματος - όμως ορίζει προθεσμία ολοκλήρωσης της διερεύνησης, 5 εργάσιμες ημέρες.

στ) Ορίζει ότι η Επιτροπή Διερεύνησης θα αποφασίζει με βάση το ισοζύγιο της ευχέρειας και όχι να αποφασίζεται η υπόθεση, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.

ζ) Καθορίζει υποχρέωση εμπιστευτικότητας των πληροφοριών, για όσα πρόσωπα αναμιχθούν στη διαδικασία.

η) Ορίζει ως κατάληξη της διερεύνησης σε περίπτωση διαπίστωσης διάπραξης παρενόχλησης, ή σεξουαλικής παρενόχλησης, την τελική προειδοποίηση, ή την απόλυση και σε περίπτωση χρήσης σωματικής βίας, την απόλυση, ως το αποκλειστικό πειθαρχικό μέτρο.

Θ) Προστατεύει επίσης τον καταγγελλόμενο, σε περίπτωση που θα αποδειχτεί ότι η καταγγελία ήταν συνειδητά άδικη (αβάσιμη), με μέτρα, μη αποκλειόμενης της απόλυσης του καταγγέλλοντα.

Ι) Ταυτόχρονα, διασφαλίζει το δικαίωμα του θύματος να ακολουθήσει ποινική ή αστική διαδικασία εναντίον του θύτη, ανεξάρτητα και παράλληλα με την πειθαρχική διαδικασία.

Κ) Καθοδηγεί τα θύματα πού να αποταθούν και να υποβάλουν καταγγελία.

Παράδειγμα για δημόσιο τομέα
«Η αρχή της έμφυλης ισότητας, όπως και ολόκληρο το φάσμα κοινωνικών πολιτικών, πλήττονται σε περιόδους οικονομικής κρίσης, ως ένα από τα θύματα της κρίσης, μειώνοντας το επίπεδο προστασίας και μεγαλώνοντας την κοινωνική αδικία», παρατήρησε η Αργεντούλα Ιωάννου. «Γι’ αυτό και η προστασία του πυρήνα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η αρχή της ισότητας και της αξιοπρέπειας του ανθρώπου, αποκτά
μεγάλη σημασία σήμερα. Εύχομαι το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής να αποτελέσει την πρωτοπορία και το παράδειγμα για ολόκληρο τον δημόσιο τομέα, πιέζοντας αντίστοιχα και το πιο δύσκολο κομμάτι της απασχόλησης, τον ιδιωτικό τομέα, σε πλήρη συμμόρφωση και σεβασμό με το γράμμα και το πνεύμα του Νόμου, την απαγόρευση των διακρίσεων. Εύχομαι και για σας, η εισαγωγή του Κώδικα για την σεξουαλική παρενόχληση, να είναι το πρώτο μόνο βήμα για την εισαγωγή και άλλων μέτρων για τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης αντρών και γυναικών στο Ινστιτούτο, στην πρόσληψη και ανέλιξη, στην εισαγωγή θετικών μέτρων για τη στήριξη της ανέλιξης γυναικών, που συνήθως βρίσκονται στην πιο δύσκολη θέση, αλλά και την εισαγωγή του θεσμού του Λειτουργού Ισότητας, για την παρακολούθηση της εφαρμογής του Νόμου σε όλες τις πτυχές της απασχόλησης στο Ινστιτούτο».

Κυβέρνηση, ο απαράδεκτος εργοδότης
Όπως αποκάλυψε η κ. Ιωάννου, «δυστυχώς έχουμε αντιμετωπίσει μια τεράστια δυσκινησία από πλευράς των εργοδοτών, να προσαρμοστούν στις σύγχρονες απαιτήσεις της Νομοθεσίας και των Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό ισχύει για ολόκληρο τον ιδιωτικό και ημιδημόσιο τομέα, (ημικρατικούς οργανισμούς, δήμους, τράπεζες και δημόσιες εταιρείες), αλλά και για την ίδια την Κυβέρνηση, ως τον μεγαλύτερο εργοδότη αυτού του τόπου, πράγμα απαράδεκτο, αφού ως ο μεγαλύτερος εργοδότης αυτού του τόπου και ο κατά αρχήν αρμόδιος και υπεύθυνος να καλέσει τον ιδιωτικό τομέα σε συμμόρφωση, όφειλε να δίνει το
παράδειγμα για το επίπεδο προστασίας των εργαζομένων, σύμφωνα με τον Νόμο».

Η κ. Ιωάννου τόνισε ότι «ως Επιτροπή Ισότητας των Φύλων που είμαστε εμπιστευμένη από τον Νόμο, για την παρακολούθηση της εφαρμογής του, έχουμε επισημάνει εδώ και μερικά χρόνια, ότι οι πρόνοιες του Νόμου (σχεδόν 12 χρόνια αφότου τέθηκε σε εφαρμογή), αναφορικά με την απαγόρευση της σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο δουλειάς και την υποχρέωση λήψης μέτρων προστασίας, είναι ανενεργές».

Φοβούμενες τον διασυρμό…
ΑνδρeΑςΜυλωνάς, Διευθυντής του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων, εκ μέρους της Υπουργού Εργασίας, Ζέτας Αιμιλιανίδου: «Η σεξουαλική παρενόχληση αποτελεί, ιδιαίτερα στον χώρο της εργασίας, μια σχετικά συχνή προσβολή σε βάρος των εργαζομένων και κυρίως των γυναικών, οι οποίες αφενός υφίστανται μία άνιση μεταχείριση και, αφετέρου, αποσιωπούν το γεγονός, φοβούμενες κυρίως τον διασυρμό και την κοινωνική κατακραυγή, αλλά και την επιδείνωση των εργασιακών τους συνθηκών. Tο σημαντικότερο αποτρεπτικό μέτρο εναντίον της σεξουαλικής παρενόχλησης είναι η εκπαίδευση ολόκληρου του προσωπικού, σε όλα τα τμήματα και σε όλα τα επίπεδα, για το τι αποτελεί απαράδεκτη συμπεριφορά».