Δείκτες και εκτιμήσεις για το 2015 προκαλούν ερωτηματικά για την επόμενη μέρα

Φιλόδοξος αλλά και λόγος ύπαρξης πολλών ερωτηματικών ο Προϋπολογισμός του 2015, που κατατίθεται από βδομάδας, στη Βουλή. Εξαιρετικά τα νούμερα για φέτος, ωστόσο επιβεβαιώνεται η ρήση «ευημερούν οι αριθμοί, όχι οι πολίτες»

ΚΑΤΩ ΤΟΥ 3% δείχνουν τα στοιχεία του ελλείμματος για το 2014

Ερωτηματικά προκαλούν οι εξαγγελίες ή/και οι εκτιμήσεις που γίνονται για τον Προϋπολογισμό του 2015. Οι δείκτες φαίνεται να ευημερούν, την ίδια ώρα, όμως, η ανέχεια και οι δυσκολίες σε επίπεδο πολιτών συνεχίζονται, αν όχι διευρύνονται...

Πλεόνασμα...

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα αρμόδια τμήματα του Υπουργείου των Οικονομικών προβλέπουν για τη λήξη του 2014 πλεονάσματα, γεγονός που μόνο ως μεγάλη έκπληξη μπορεί να ερμηνευτεί. Όχι τόσο για την επιτυχία του προγράμματος προσαρμογής που εφαρμόζει η κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη, αλλά για το γεγονός πως ενώ οι δείκτες ευημερούν, η επανεκκίνηση της οικονομίας παραμένει, ακόμη, γράμμα κενό περιεχομένου.

Σε αυτό το σημείο πρέπει να υπογραμμιστεί ότι τα διορθωμένα στοιχεία του Τμήματος Στατιστικής, τα οποία παρακολουθούνται μηνιαίως, δείχνουν ότι το έλλειμμα για το 2014 θα περιοριστεί πέριξ του 2% και όχι 4,2% όπως προβλέπει, επί του παρόντος τουλάχιστον, η Τρόικα. Την ίδια ώρα, ωστόσο, από επίσημα χείλη αυτό που ακούστηκε είναι ότι το έλλειμμα θα κλείσει λίγο πάνω από το 3%.

Διαφορές...

Το πρώτο ερώτημα που προκύπτει είναι η διαφορά στις εκτιμήσεις τριών θεσμών, οι οποίοι είναι στην ουσία επιφορτισμένοι με την παρακολούθηση στοιχείων και την ετοιμασία εκτιμήσεων. Πώς, λοιπόν, με τα ίδια δεδομένα καταλήγουν σε εκ διαμέτρου διαφορετικές εκτιμήσεις. Και οι εκτιμήσεις αυτές διαφέρουν κατά παρασάγγας, αφού στα οικονομικά, μία διαφορά 1% σε επίπεδο ΑΕΠ είναι τεράστια. Πόσω μάλλον η διαφορά δύο και πλέον ποσοστιαίων μονάδων μεταξύ του Τμήματος Στατιστικής και της Τρόικας.

Από την άλλη, το δεύτερο και κρίσιμο ερώτημα είναι πιο πολύ πολιτικό και ίσως αποδεικνύει πολλά. Σε περίπτωση, λοιπόν, που το φετινό έλλειμμα στην πραγματικότητα είναι κάτω του 3%, αυτό σε πολιτικό επίπεδο ερμηνεύεται ΑΜΕΣΑ και χωρίς άλλες ερμηνείες, ως έξοδος της Κύπρου από τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Κάτι τέτοιο θα κινούσε διαδικασίες που θα περιθωριοποιούσαν την Τρόικα, άρα και την ανάγκη λήψης νέων μέτρων, κάτι που ίσως δικαιολογεί και την αναπροσαρμογή προς τα πάνω των επίσημων προβλέψεων, όπως διατυπώθηκαν από επίσημα χείλη.

Το αύριο...

Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές διαδικασίες για τις χώρες υπό παρακολούθηση λόγω υπερβολικού ελλείμματος (πάνω από 3% του ΑΕΠ), σε περίπτωση που αυτό διορθωθεί -όπως εκτιμά η Στατιστική Υπηρεσία- τότε το Συμβούλιο Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων (το γνωστό Ecofin) θα πρέπει να λάβει απόφαση για έξοδο της Κύπρου από το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Ιούνιο το Ecofin αποφάσισε να κλείσει τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για το Βέλγιο, την Τσεχία, τη Δανία, την Ολλανδία, την Αυστρία και τη Σλοβακία, επιβεβαιώνοντας ότι οι χώρες αυτές έχουν μειώσει τα ελλείμματά τους κάτω από το 3% του ΑΕΠ.

Μέχρι τον Ιούνιο, 11 κράτη μέλη από το σύνολο των 28 παρέμεναν υπό τη διαδικασία, ενώ το 2011 οι χώρες που βρέθηκαν με «υπερβολικό έλλειμμα» είχαν ανέλθει στις 24.

Επιβεβαίωση...

Οι προαναφερθείσες εκτιμήσεις τόσο του Υπουργείου των Οικονομικών, αλλά κυρίως της Στατιστικής Υπηρεσίας είναι, όπως πληροφορείται η εφημερίδα μας, υπό το αυστηρό μικροσκόπιο της Τρόικας. Συγκεκριμένα, έχει σταλεί, όπως αρμοδίως πληροφορούμαστε, σχετικό ερωτηματολόγιο από τους διεθνείς δανειστές, ώστε να δικαιολογηθούν «οι πολύ αισιόδοξες εκτιμήσεις για τα τελικά νούμερα των βασικών δεικτών», δείχνοντας έτσι τη συνεχιζόμενη δυσπιστία της Τρόικας και ίσως αγωνία της για εφαρμογή του συνόλου των πολιτικών που περιλαμβάνονται στο μνημόνιο.

Συνέχεια πολιτικών...

Πάντως σε επίπεδο Ε.Ε φαίνεται ότι τα πράγματα δεν πρόκειται να δαφοροποιηθούν, παρά την αλλαγή προσώπων. Οι κατευθύνσεις της οικονομικής πολιτικής παραμένουν οι ίδιες, με τα αντιπολιτευόμενα κόμματα στις μνημονιακές χώρες να επιχειρηματολογούν ότι οι Βρυξέλλες παραμένουν προσκολλημένες στις πολιτικές λιτότητας, εκφυλίζοντας έτσι τις προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης, η οποία με τη σειρά της θα επέτρεπε τη μείωση της ανεργίας και την επανεκκίνηση «σταματημένων», εδώ και χρόνια, ευρωπαϊκών οικονομιών, όπως της Ελλάδας, της Κύπρου και της Πορτογαλίας.

Προς επιβεβαίωση των προαναφερθέντων παρατίθεται η άποψη που εξέφρασε, ανακρινόμενος από βουλευτές, ο νέος Επίτροπος αρμόδιος για θέματα Ευρωζώνης Πιέρ Μοσκοβισί. Υποστήριξε πως δεν υπάρχει αντίφαση μεταξύ διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης, και πως οι μεταρρυθμίσεις είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη. Για την επόμενη μέρα μετά την έξοδο από τα μνημόνια, είπε ότι η Κομισιόν θα συνεχίσει να έχει έναν σημαντικό ρόλο, αλλά δεν υπάρχει, όπως είπε, περίπτωση κηδεμονίας των χωρών αυτών.

Υποσχέθηκε, μάλιστα, ότι, άμα τη αναλήψει των καθηκόντων του, οι πρώτες του επισκέψεις θα είναι σε Κύπρο και Ελλάδα για έκφραση κοινοτικής αλληλεγγύης.

Έξοδος...

Πολύς λόγος έγινε τις τελευταίες εβδομάδες για τη δυνατότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας να εξέλθει του μνημονίου μέχρι το καλοκαίρι του επόμενου χρόνου.

Οικονομικά, η έξοδος από το πρόγραμμα προσαρμογής σημαίνει ότι η Κύπρος θα είναι σε θέση να χρηματοδοτεί τις ανάγκες της από τις διεθνείς αγορές και όχι με δανεικά από την Τρόικα. Επί της ουσίας, όμως, κάτι τέτοιο, με βάση τους σημερινούς δείκτες, είναι απόλυτα εφικτό από τώρα και το ερώτημα είναι γιατί αυτό δεν γίνεται γλιτώνοντας έτσι τον οικονομικό εγκλωβισμό στα θέλω και τις απαιτήσεις των διεθνών δανειστών.

Από την άλλη, όμως, αυτό που πρέπει να προβληματίσει άπαντες είναι το γεγονός ότι, με βάση τους ευρωπαϊκούς κανόνες (όπως π.χ. του υπερβολικού ελλείμματος που προαναφέραμε), μία χώρα με δημόσιο χρέος πέραν του 60% του ΑΕΠ της θα πρέπει, με βάση το δημοσιονομικό πλαίσιο, να το μειώνει κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες ετησίως. Άρα, συνάγεται εύκολα ότι μια πιθανή έξοδος από το μνημόνιο δεν σημαίνει αυτόματα και χαλάρωση των οικονομικών πολιτικών, αφού πολλά εκατομμύρια θα πρέπει ετησίως να απορροφώνται στη μακρά διαδικασία μείωσης του εξωτερικού χρέους.

Αφαιμάσσει το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα

ΩΣ γνωστόν, κατά την εφαρμογή του μέτρου του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, η κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη δεσμεύτηκε στην Τρόικα ότι αυτό θα διέπεται από δημοσιονομική ουδετερότητα. Με απλά λόγια, δηλαδή τα λεφτά που αυτό θα κοστίσει θα εξασφαλίζονταν από εξοικονομήσεις σε άλλα κονδύλια και όχι με την αύξηση των δαναπών. Αυτά τα χρήματα δεν βρέθηκαν στο σύνολό τους και, σύμφωνα με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού, στην προσπάθεια εξασφάλισης του συνόλου του ποσού θα εφαρμοστούν τα εξής τρία μέτρα:

€8 εκ. από τη στόχευση των κοινωνικών παροχών - κοινωνική σύνταξη - στη βάση εισοδηματικών κριτηρίων.

Εξοικονόμηση €10 εκ. από την τροποποίηση του τρόπου καταβολής του εφάπαξ επιδόματος που παραχωρείται στους δημόσιους υπαλλήλους κατά την αποχώρησή τους.

Είσπραξη €7.5 εκ. από την επέκταση του τέλους ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στον ευρύτερο δημόσιο τομέα (κρατικούς οργανισμούς και Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης) ύψους 1,5% επί των ακαθάριστων απολαβών των εργαζομένων και συνταξιούχων.

Βασικοί δείκτες Προϋπολογισμού

Έσοδα €5.928 εκ.
Ρυθμός Ανάπτυξης 0,4% (2016: 1,6%)
Πληθωρισμός: +0,9%
Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών +0,6% (2016: 0,5%)
Πρωτογενές Έλλειμμα: 1% (2016: πλεόνασμα 1,2%)