Δημόσια συζήτηση στο σπίτι της Ε.Ε. στη Λευκωσία, για την ένταξη των προσφύγων στην Κύπρο
«Η ποικιλομορφία δεν αποτελεί απειλή και δεν πρέπει να μας φοβίζει. Αντιθέτως, σε κοινωνίες που μπορούν να την χειριστούν, η ποικιλομορφία μπορεί να μετατραπεί σε κινητήριο δύναμη και στοιχείο πολιτιστικού και άλλου εμπλουτισμού», υπογράμμισε η Αν. Επικεφαλής του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, απευθυνόμενη σε όσους παρευρέθησαν χθες στη δημόσια συζήτηση με θέμα «Ένταξη των προσφύγων στην Κύπρο - Διαχείριση της ποικιλομορφίας», στο σπίτι της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λευκωσία, που οργάνωσαν η Αντιπροσωπία στην Κύπρο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η Αντιπροσωπία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο.
«Η ένταξη και η ενσωμάτωση των προσφύγων στην κυπριακή κοινωνία πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα όλων μας», τόνισε η κ. Ατταλίδου, επισημαίνοντας ότι «η Κύπρος, έχοντας ζήσει και η ίδια τη φρίκη του πολέμου, έχει και ιστορικά την υποχρέωση να αγκαλιάσει αυτούς τους ανθρώπους και να τους βοηθήσει να ενταχθούν, δείχνοντάς τους την απαραίτητη συμπόνια και αλληλεγγύη».
Έχουν εξαντλήσει τον κύκλο τους
Στη σημαντική του παρέμβαση στη συζήτηση, ο Άριστος Τσιάρτας, Επικεφαλής της Αρχής κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων, του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως, τόνισε εμφαντικά ότι «κρίνεται αναγκαία η συνολική αναδιαμόρφωση του νομοθετικού, του κανονιστικού και θεσμικού πλαισίου που διέπει σήμερα τα ζητήματα μετανάστευσης και ένταξης κατά τρόπο που αυτή θα ανταποκρίνεται στις σημερινές και μελλοντικές ανάγκες της κυπριακής κοινωνίας.
Και τούτο επειδή η πραγματικότητα, όσον αφορά τα μεταναστευτικά ζητήματα, έχει ήδη προ πολλού ξεπεράσει τα όρια εφαρμογής διαχειριστικών και αποσπασματικών εγχειρημάτων, που έχουν εξαντλήσει τον κύκλο τους. Χρειαζόμαστε ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο, που θα διαχειρίζεται ορθολογικά και με διαφάνεια τις μεταναστευτικές ροές, εστιάζοντας στο τρίπτυχο: νομιμότητα, ασφάλεια δικαιωμάτων, κοινωνική ένταξη μεταναστών και προσφύγων. Χρειαζόμαστε, επίσης, τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων διοικητικών υποδομών και περιορισμό των γραφειοκρατικών δυσλειτουργιών».
Μια κοσμογονία που μας αλλάζει
Ο Άριστος Τσιάρτας υπενθύμισε ότι «σήμερα στην Κύπρο ζει, συμμετέχοντας παραγωγικά, ένας μεγάλος αριθμός μεταναστών που φτάνει, με βάση τα τελευταία στοιχεία της έρευνας της Στατιστικής Υπηρεσίας, στο 20% περίπου του συνολικού πληθυσμού. Στον πληθυσμό αυτό συμπεριλαμβάνονται και οι Ευρωπαίοι πολίτες που διαμένουν μόνιμα στην Κύπρο. Στο εκπαιδευτικό σύστημα, οι μαθητές μεταναστευτικής προέλευσης αποτελούν, περίπου, το 10% του συνόλου του μαθητικού πληθυσμού.
Τα στοιχεία αυτά καταγράφουν μία πρωτόγνωρη δημογραφική και κοινωνική αλλαγή. Μια κοσμογονία, η οποία αλλάζει τη φυσιογνωμία τής κυπριακής κοινωνίας. Κάτω από τα δεδομένα αυτά, στην Κύπρο έχει διαμορφωθεί de facto ένα ενταξιακό πλαίσιο, που δεν έχει πάρει τη μορφή ενός ενιαίου και συνεκτικού νομοθετήματος και αποτελείται κατά βάση από ρυθμίσεις που διαλαμβάνονται σε Ευρωπαϊκές Οδηγίες που ενσωματώθηκαν στο εσωτερικό δίκαιο.
Το πλαίσιο αυτό, το οποίο λόγω της προέλευσής του έχει ως πυξίδα την προώθηση και εδραίωση της ένταξης των μεταναστών, είναι διάσπαρτο σε δυσνόητα νομοθετικά κείμενα, ασαφείς και περίπλοκες κανονιστικές διατάξεις, συγκρουόμενες και συχνά αντιφατικές εγκυκλίους, αποκλίνουσες ερμηνευτικές προσεγγίσεις, οδηγίες και πρακτικές. Σε κάποιες, μάλιστα, περιπτώσεις η εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου έχει υπαχθεί σε τέτοιες αυστηρές προϋποθέσεις και άκαμπτες διατυπώσεις που καθίσταται σχεδόν αδύνατη η εφαρμογή των προνοιών του για τον μεταναστευτικό πληθυσμό. Ως αποτέλεσμα, δημιουργείται ένα κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας δικαίου, το οποίο δεν επηρεάζει δυσμενώς μόνο τον μεταναστευτικό και προσφυγικό πληθυσμό, αλλά αποτελεί, σ’ ένα βαθμό, μέρος της αυτοσυνείδησης της δημόσιας διοίκησης.
Εκατομμύρια από τα ευρωπαϊκά ταμεία
Στη δική του παρέμβαση ο Επικεφαλής της Αντιπροσωπίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, Γιώργος Μαρκοπουλιώτης, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι την περίοδο 2008-2013 διατέθηκαν στην Κύπρο περίπου 10 εκατ. ευρώ, από το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες, για δράσεις που περιελάμβαναν και την ένταξη προσφύγων, ενώ για την περίοδο 2014-2020 εκτιμάται πως θα διατεθούν στην Κύπρο, περίπου 32 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης.
Να σημειώσουμε ότι χαιρετισμούς στην εκδήλωση απηύθυναν ο Κωνσταντίνος Νικολαΐδης, Αν. Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών, ο Damtew Dessalegne, Αντιπρόσωπος στην Κύπρο της Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, όπως και ο Matthias Oel, Προϊστάμενος της Μονάδας Ασύλου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο πάνελ ήταν επίσης ο Peter Neven, Επιτετραμμένος της πρεσβείας της Γερμανίας, ο Νίκος Τριμικλινιώτης, Νομικός-Ακαδημαϊκός, ο Klas Gierov, Πρέσβης της Σουηδίας και η Ρούλα Γεωργοπούλου,
Επικεφαλής του Πολυδύναμου Δημοτικού Κέντρου Λευκωσίας. Τοποθετήσεις έκαναν η Όλγα Κομίτη (UNHCR), ο Μάκης Πολυδώρου (Υπηρεσία Ασύλου), η Κορίνα Δρουσιώτου (Future Worlds Center), o Ebrahim Moradi (Οργάνωση Αναγνωρισμένων Προσφύγων στην Κύπρο), ο Δώρος Πολυκάρπου (ΚΙΣΑ) και ο δημοσιογράφος Κυριάκος Πιερίδης.
