Ανοικτή συζήτηση με τίτλο «Ενημέρωση γονέων = ενδυνάμωση παιδιών», στο Σκαλί Αγλαντζιάς

«Η απεξάρτηση συνεχίζει εφ’ όρου ζωής. Ένα πράγμα που μας έμαθαν στο πρόγραμμα, είναι να μη ξεχνούμε ποτέ ότι ήμασταν πρώην χρήστες και να μην υποτιμούμε τη χρήση. Και ότι, εφόσον τη βιώσαμε, θα την κουβαλούμε για πάντα στη ζωή μας»

Τη σπάνια τόλμη να εκθέσουν δημόσια την πιο ευάλωτη πλευρά του εαυτού τους, την εμπειρία της πολύχρονης χρήσης «σκληρών» ναρκωτικών, ηρωίνης και κοκαϊνης και του αγώνα για την απεξάρτησή τους, επέδειξαν την Παρασκευή 20 Ιουνίου 2014, τρεις απόφοιτοι του προγράμματος της κλειστής θεραπευτικής κοινότητας «Αγία Σκέπη», σε ανοικτή συζήτηση με τίτλο «Ενημέρωση γονέων = ενδυνάμωση παιδιών», στο Σκαλί Αγλαντζιάς, σε συνεργασία με τον Δήμο Αγλαντζιάς.

Στην παρουσία της Επιστημονικά Υπεύθυνης του προγράμματος Τίνας Παύλου και σε μια «ανάκριση» σχεδόν δύο ωρών, οι τρεις άντρες ηλικίας 35-40 χρόνων, δέχτηκαν και απάντησαν με προθυμία δεκάδες ερωτήσεις νεαρών γονιών και άλλων παρευρισκομένων για το πώς βίωσαν τα ναρκωτικά από την τρυφερή ηλικία των 13-14 χρόνων. Ακολουθεί απομαγνητοφωνημένο απόσπασμα της συζήτησης, το πρώτο μέρος της οποίας δημοσιεύτηκε στη χθεσινή μας έκδοση:

Ο Στέλιος, ο Άντρος και ο Χρίστος

«Γεια σας, ονομάζομαι Στέλιος, είμαι στο πρόγραμμα απεξάρτησης τα τελευταία σχεδόν τρία χρόνια. Γεννήθηκα το 1980 και το 1985 πέθανε ο πατέρας μου… που ήταν μεγάλο πλήγμα για μένα. Σε ηλικία 13 χρονών ξεκίνησα το κάπνισμα και τη χρήση αλκοόλ. Παράλληλα άρχισα ν’ απομακρύνομαι από την οικογένεια μου και έβρισκα φίλους και παρέες που είχαμε περίπου τις ίδιες αναζητήσεις…πέρασαν τα χρόνια, έγινα σχεδόν 30 χρονών, για να φτάσω σε μια φάση να μην μπορώ άλλο να παλέψω τη χρήση…

Εκείνο που θέλω να πω, είναι ότι με τη χρήση καλύπτονταν συναισθήματα που δεν μπορούσα να διαχειριστώ σαν άνθρωπος… είχα μια δυσκολία να εκφραστώ, να εκφράσω τα συναισθήματα και τις σκέψεις μου, δεν είχα σωστή επικοινωνία με την οικογένειά μου και απομακρυνόμουν όλο και περισσότερο… και δόξα τω θεώ, τα τελευταία τρία χρόνια είμαι πολύ καλύτερα, βρήκα τον εαυτό μου μπορώ να εργαστώ και να συνεχίσω».

«Καλησπέρα, είμαι ο Άντρος, είμαι 40 χρονών… ξεκίνησα να “πίνω” στα 14 μου και έκοψα στα 38. Ξεκίνησα με ελαφριά και σιγά σιγά έφτασα στην ηρωίνη και την κοκαϊνη για πολλά χρόνια. Αυτά τα χρόνια ήταν δύσκολα… πέρασα από διάφορες καταστάσεις, είχα άσχημες εμπειρίες… πολλή δυστυχία, πολύ πόνο, πολλή μοναξιά…όμως εγώ το επέλεγα να έχω τη χρήση και να τα έχω κι αυτά. Ευτυχώς με τη βοήθεια της Αγίας Σκέπης, τώρα είμαι διόμισι χρόνια καθαρός και το παλεύω…».

«Καλησπέρα, είμαι ο Χρίστος, είμαι 35 χρονών… κι εγώ ξεκίνησα τη χρήση από πολύ μικρή ηλικία από τα 13, πρώτα με ελαφριά χρήση, με την παρέα μου, με τους φίλους μου, για τη μαγκιά και για τον ενθουσιασμό…ύστερα σιγά σιγά ανακάλυπτα ότι η χρήση, μου κάλυπτε κι άλλα συναισθήματα…με την πάροδο του χρόνου ένιωθα ότι ήμουν εξαρτημένος από αυτό το πράγμα και δεν μπορούσα να τραβήξω πίσω.

Πέρασα κι εγώ πολλές δυσκολίες μέσα στη χρήση…πολλές συγκυρίες με έφεραν στο να μη με ευχαριστεί πλέον αυτό το πράγμα και ν’ αναζητήσω βοήθεια για να το σταματήσω. Άκουσα για την Αγία Σκέπη από κάποιο ξάδελφό μου, έκανα κάποια διαβήματα και ανακάλυψα νέα κίνητρα πλέον, με τη βοήθεια και του ψυχολόγου της Αγίας Σκέπης, για να συνεχίσω…τώρα είμαι τριάμισι χρόνια καθαρός…».

Τα παιδιά προσεγγίζουν τους προμηθευτές

-Ποια είναι συνήθως η προσέγγιση ανηλίκων παιδιών 13 χρονών, από προμηθευτές ναρκωτικών;

Στέλιος: «Η προσέγγιση γίνεται στα κλαμπ…μαθαίνεις από μικρή ηλικία πρώτα το αλκοόλ, μαθαίνεις να βγαίνεις έξω, μπαίνεις σε κύκλους που εσύ διαλέγεις…».

-Το βρίσκεις εσύ, ή έρχονται σε σένα εσκεμμένα κάποιοι…

-«Αν μιλήσω για μένα, πήγα εγώ σε αυτούς».

Άντρος: «Τη σημερινή εποχή, τα ναρκωτικά διαδίδονται σαν τρόπος διασκέδασης. Μπορεί να σου το δώσει οποιοσδήποτε, είτε φίλος σου, είτε γνωστός σου, είτε ο γείτονάς σου, είτε ο συμμαθητής σου στο σχολείο…μπορεί να το βρεις παντού». Χρίστος: «Συμφωνώ κι εγώ. Πιστεύω ότι σήμερα υπάρχει πολλή ζήτηση ναρκωτικών κι αυτά τα άτομα που τα διαδίδουν, δεν έχουν ανάγκη να προσεγγίσουν κάποιον…κι εγώ προσωπικά μόνος μου προσέγγισα αυτά τα άτομα…».

Από λίγα λεφτά ο καθένας…

-Αντιλαμβάνομαι ότι χρειάζονται και πολλά λεφτά για ν’ αγοράσεις τη δόση σου. Πώς ο 13χρονος ή ο 14χρονος βρίσκει αυτά τα λεφτά;

Στέλιος: «Στα αρχικά στάδια, η χρήση είναι περιστασιακή και όχι καθημερινή. Εκείνο που γίνεται άμα δεν υπάρχουν πολλά λεφτά, είναι ότι οι 13χρονοι χρήστες που δεν κρατούν πολλά λεφτά, βάζουν από λίγα ο καθένας, για ν’ αγοράσουν μαζί τη δόση τους. Μετά που πιάνει ο καθένας δουλειά, αγοράζει μόνος του.

-Έχει αναφερθεί και από τους τρεις σας ότι εσείς έχετε προσεγγίσει τους προμηθευτές. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των παιδιών που προσεγγίζονται από προμηθευτές;

Άντρος: «Σήμερα η χρήση είναι παντού…και νομίζω φαίνεται κάποιος που είναι εκτεθειμένος σε κάποιες καταστάσεις…στην παρέα του, μπορεί τα όριά του να είναι χαλαρά σε κάποια θέματα…το βλέπει ο άλλος και το εκμεταλλεύεται.

Όταν χάνονται τα όρια

-Τα παιδιά που δεν αντιλαμβάνονται τα όριά τους, που δεν είχαν απαγορεύσεις από το σπίτι και τα είχαν όλα, θεωρείτε ότι είναι μέσα σε αυτή την ομάδα;

Χρίστος: «Ναι, αυτά τα άτομα την πατούν περισσότερο. Ούτε εμείς είχαμε όρια, για να φτάσουμε σε αυτό το σημείο.

Τίνα Παύλου: «Σίγουρα τα όρια, είναι ένας πολύ σοβαρός παράγοντας. Οι χρήστες ουσιών που γνωρίζουμε εμείς, είτε δεν είχαν ποτέ όρια, είτε τα έχασαν μέσα στη χρήση. Πέραν των ορίων βέβαια, ένας μικρός κάνει χρήση στα 13 ή 14, για να πειραματιστεί, αν υπάρχουν κάποια κενά, κάποια εσωτερικά προβλήματα, κάποιες δυσκολίες διαχείρισης συναισθημάτων ή προβλημάτων. Αν τα παιδιά δεν έχουν διδαχτεί με κάποιον τρόπο να διαχειρίζονται τις δυσκολίες, τότε στον πειραματισμό, η χρήση κάνει νόημα μέσα τους - είτε αυτό είναι μια ανακούφιση, είτε γεμίζει κάποια κενά, μεγάλα ή μικρά.

Αν βρει νόημα η χρήση μέσα στο 13χρονο παιδί, τότε θα την επαναλάβει πολλές φορές και έτσι μπορεί να επέλθει η εξάρτηση. Το σημαντικό είναι να προσπαθήσουμε να οχυρώσουμε τα μικρά παιδιά, ώστε και πειραματισμός να υπάρξει, (αφού η χρήση είναι πια τόσο διαδεδομένη και έχει μπει σαν κουλτούρα διασκέδασης στη ζωή των εφήβων), να μη βρει νόημα μέσα στον χρήστη. Κι αυτό το κάνει πολύ πολύπλοκο όπως αντιλαμβάνεστε, γιατί όσο και να ξέρουμε τα παιδιά μας, πολλές φορές μπορεί κάποια πράγματα να μας ξεγελάσουν…ιδιαίτερα όταν τα παιδιά έχουν πιο κλειστό χαρακτήρα, είναι πιο απομονωμένα, είναι πιο εσωστρεφή».

Ο λανθασμένος τρόπος στήριξης

-Οι γονείς σας πώς ανακάλυψαν ότι είστε χρήστες; Πόσων χρόνων ήσασταν τότε; Και πώς σας αντιμετώπισαν;

Στέλιος: «Η μητέρα μου δεν είχε ιδέα από τέτοια πράγματα. Και ίχνη να άφηνα πίσω μου, από τη χρήση, δεν τα αναγνώριζε. Υπήρχαν σημάδια από παλιά…στα 14, 15 μου πήγαινα στο σπίτι και ήμουν μεθυσμένος…άχρηστος…δεν μπορούσα να μιλήσω…σερνόμουν…τα σημάδια ήταν εκεί. Μετά που διαπίστωνε να έρχεται το ένα πρόβλημα μετά το άλλο σε μένα και όταν έμαθε περισσότερα πράγματα από φίλους μου, που τέλειωναν το πρόγραμμα, πήγε στην Αγία Σκέπη και ζήτησε βοήθεια για μένα. Στη συνέχεια με τη βοήθεια της Αγίας Σκέπης, κινητοποιήθηκα κι εγώ…

Άντρος: «Λίγο μετά που άρχισα τη χρήση, η μητέρα μου βρήκε ναρκωτικά στο παντελόνι και στο σακάκι μου…με στήριζε πάντα, στην αρχή με λάθος τρόπο. Εγώ το εκμεταλλευόμουν για να συνεχίσω να “πίνω” και να κάνω τα δικά μου…

Χρίστος: «Εμένα η μητέρα μου το κατάλαβε όταν ήμουν 18-19 χρονών, με τις αλλαγές στη συμπεριφορά μου, γιατί μέχρι τότε, ήξερα να κρύβομαι καλά…είτε γιατί αργούσα να πάω σπίτι τη νύχτα, ή γιατί κοιμόμουν πολύ, ή γιατί τα μάτια μου ήταν κόκκινα με κύκλους μαύρους από κάτω…στην αρχή σοκαρίστηκε, έπεσε από τα σύννεφα, δεν ήθελε να το πιστέψει. Όταν συνειδητοποίησε ότι ήμουν χρήστης, έγινε αυστηρή απέναντί μου. Όμως ήταν δίπλα μου - και είναι ακόμη».

Στέλιος: «Να προσθέσω κάτι σε αυτό που είπε ο Άντρος, για τον λάθος τρόπο που ο γονιός στηρίζει το παιδί του. Συνήθως μια μάνα αγαπά το μωρό της. Ο λάθος τρόπος, είναι να σου λέει “έλα γιε μου λεφτά, αγόρασε και τσιγάρα, μην ανησυχείς, όλα θα πάνε καλά…” κι εμείς εκμεταλλευόμασταν αυτή την αγάπη και κάναμε χρήση…».