Σύμφωνα με επισημάνσεις του Επ. Διευθυντή ΚΕΝΘΕΑ
Ενόψει του θανάτου εκατοντάδων ατόμων στην Κύπρο από κατάχρηση νόμιμων και παράνομων ουσιών

Τραγικά λάθη και ευθύνες σε λειτουργούς κρατικών Υπηρεσιών, Υπουργεία και Υπουργούς όλων σχεδόν των κυβερνήσεων, στον αγώνα κατά των ναρκωτικών, αποδίδει ο νευρολόγος ψυχίατρος Δρ Κυριάκος Βερεσιές, Επιστημονικός Διευθυντής του ΚΕΝΘΕΑ (Κέντρου Ενημέρωσης για Ναρκωτικά και Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων), ενόψει του θανάτου εκατοντάδων ατόμων στην Κύπρο από κατάχρηση ναρκωτικών - 152 ατόμων από το 2004 μέχρι σήμερα και άλλων περίπου 100, πριν από το 2004.

Κανένας δεν δίνει προσοχή
Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, ο Δρ Βερεσιές παρατήρησε, μιλώντας στη «Σ», ότι «δίκαια ο κυπριακός λαός ξεσηκώθηκε για τους 13 θανάτους στο Μαρί και έκανε διαδηλώσεις. Αλλά, ενώ πεθαίνουν κάθε χρόνο 15 άτομα από χρήση ουσιών, κανένας δεν δίνει προσοχή και την τραγωδία αυτού του κοινωνικού προβλήματος, την βιώνει ο καθένας ατομικά».

Διευκρίνισε ότι 60-70% των θανάτων από ναρκωτικά είναι άμεσοι και το υπόλοιπο ποσοστό, έμμεσοι. «Οι άμεσοι θάνατοι προκαλούνται από χρήση ηρωίνης κυρίως και κάποτε σε συνδυασμό με κοκαΐνη, που δημιουργεί θρόμβους στο αίμα», είπε. «Οι έμμεσοι θάνατοι προκαλούνται από την οδήγηση υπό επήρεια ουσιών ή από επιπλοκές στην υγεία από μακρόχρονη χρήση, π.χ. καρδιακές παθήσεις, μολύνσεις και άλλες ασθένειες, όπως ηπατίτιδα, έιτς κ.λπ».

Επισήμανε ότι «η ευθύνη είναι κοινωνική και αφορά όλη την κοινωνία, που αρχικά άργησε να αποδεχτεί ότι υπήρχε πρόβλημα χρήσης ουσιών στην Κύπρο και μετά ήταν αργά πλέον να λάβει μέτρα. Και εκεί που εθελοντικοί φορείς, όπως το ΚΕΝΘΕΑ, είχαν προχωρήσει να κάνουν αυτήν τη δουλειά, η Πολιτεία έκανε το παν να τους σταματήσει».

Επίτροπος κατά των Εξαρτήσεων
Απαριθμώντας τα συγκεκριμένα λάθη της Πολιτείας στο ζήτημα αυτό, μας είπε ο Δρ Βερεσιές: «Το πρώτο λάθος έγινε το 1998-2000, όταν εισήχθη πρόνοια στον νόμο για την ίδρυση του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου, σύμφωνα με την οποία θα κατέληγε στη φυλακή, οποιοσδήποτε έκανε αντιναρκωτική δράση χωρίς την έγκριση του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου. Αγωνιστήκαμε δύο χρόνια για να απαλειφθεί αυτή η πρόνοια, που ήταν τροχοπέδη σε οποιαδήποτε εθελοντική πρωτοβουλία και προκαλούσε άσχημη αντιπαράθεση κυβερνητικού και μη κυβερνητικού τομέα.

Το δεύτερο λάθος, ήταν η δομή του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου, που είχε Πρόεδρό του τον εκάστοτε Υπουργό Υγείας! Έπρεπε να περάσουν 11 χρόνια, να έρθει το 2010, για να φανεί η μεγάλη αποτυχία αυτής της δομής - γιατί, πώς είναι δυνατόν ο Υπουργός Υγείας, ως Πρόεδρος του Αντιναρκωτικού, να κατακρίνει το Υπουργείο Υγείας ότι δεν κάνει καλά τη δουλειά του στα ναρκωτικά;».

Κληθείς να σχολιάσει τις ανησυχίες που εξέφρασε σε χθεσινή ανακοίνωσή του το ΑΚΕΛ για ενδεχόμενο επαναφοράς τού εκάστοτε Υπουργού Υγείας, ως Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου ή και κατάργησή του, ο Δρ Βερεσιές αντέτεινε ότι «το ΚΕΝΘΕΑ ζητά δημιουργία θέσης Επιτρόπου κατά των Εξαρτήσεων, που να είναι άμεσα συνδεδεμένος με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για να μπορεί να παίρνει πρωτοβουλίες στο θέμα, και το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο να μετεξελιχθεί σε συμβουλευτικό Σώμα προς τον Επίτροπο. Είναι δική μας η άποψη ότι το Αντιναρκωτικό πρέπει να μετεξελιχθεί σε Αρχή κατά των Εξαρτήσεων, αφού τώρα, πέρα από τις γνωστές εξαρτήσεις, υπάρχουν και εξαρτήσεις στον τζόγο, στα ηλεκτρονικά παιγνίδια, στο διαδίκτυο κ.λπ».

Οι εθελοντικές οδηγούνται σε διάλυση
Τρίτο μεγάλο λάθος των κυβερνήσεων, σύμφωνα με τον Δρα Βερεσιέ, είναι ότι, «με την ίδρυση του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου, άλλαξε η μορφή επιχορήγησης των εθελοντικών οργανώσεων ενάντια στα ναρκωτικά, γεγονός που τις οδήγησε και τις οδηγεί στη διάλυση. Το Γραφείο Ευημερίας, όπου υπάγονταν, στήριζε οικονομικά τις οργανώσεις και τα λειτουργικά τους έξοδα, ενώ το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο αναγνωρίζει μόνο τα προγράμματα και επιχορηγεί μόνο το 30% των χρημάτων που χρειάζεται μια οργάνωση για να μπορέσει να τα εφαρμόσει.

Με αποτέλεσμα να μην μπορούν να επιβιώσουν οι μη κυβερνητικές οργανώσεις». Πρόσθεσε ότι «λόγω αυτής της τακτικής, έκλεισαν οι 6 από τους 9 Συμβουλευτικούς Σταθμούς του ΚΕΝΘΕΑ και της τοπικής αυτοδιοίκησης» και ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «η ανοικτή θεραπευτική κοινότητα
εξαρτημένων ατόμων “Η Τόλμη”, που λειτουργούσε σε 4 πόλεις, μισολειτουργεί στη Λάρνακα και μετά βίας στην Πάφο, ενώ το ΚΕΝΘΕΑ βρίσκεται σε οικονομική απόγνωση».

Ο Δρ Βερεσιές ανέφερε ως τέταρτο λάθος «την εκτροπή μεγάλου μέρους των χρημάτων που εγκρίνονται από τη Βουλή και προορίζονται κάθε χρόνο για τους φορείς και τα προγράμματα κατά των εξαρτήσεων και τα οποία, τελικά, δίνονται αλλού».

Και τώρα κάποια… θετικά
Κάνοντας αναφορά και σε θετικές εξελίξεις στον τομέα καταπολέμησης των ναρκωτικών, ο Επιστημονικός Διευθυντής του ΚΕΝΘΕΑ επεσήμανε ότι «ο νυν Πρόεδρος του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου συμβάλλει στο να υπάρχει αρμονία στις σχέσεις όλων των αρμόδιων φορέων, ενώ σήμερα το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο δεν αντιμετωπίζει τον εθελοντισμό με όρους αντιπαράθεσης.

Επίσης, λήφθηκαν υπόψη οι μακρόχρονες προσπάθειες του ΚΕΝΘΕΑ και έτσι η επιβλαβής χρήση αλκοόλ περιλήφθηκε στην εθνική στρατηγική για αντιμετώπιση της εξάρτησης από παράνομες ουσίες για το 2013-2020. Εξάλλου, υπάρχει καλή συνεργασία ΚΕΝΘΕΑ και Αντιναρκωτικού, στον τομέα της Εθνικής Φρουράς, ενώ γίνεται προσπάθεια να προωθηθεί και να ψηφιστεί ο Νόμος Περί Περίθαλψης και Μεταχείρισης των Τοξικομανών του 1992 για σκοπούς παραπομπής ουσιοεξαρτημένων καταδικασθέντων ατόμων στη θεραπεία, αντί στην επιβολή ποινής και φυλάκισης».

Ο Δρ Βερεσιές τόνισε ότι «η Εκκλησία της Κύπρου διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στον τομέα καταπολέμησης των ναρκωτικών και αυτό την ξεχωρίζει από όλους τους άλλους κοινωνικούς φορείς και πολιτικές δυνάμεις του τόπου».

Αυτοί που δούλεψαν στην πρόληψη
«Για μερικούς η 26η Ιουνίου είναι η Ημέρα Κατά των Ναρκωτικών, αλλά για μας στο ΚΕΝΘΕΑ, που φέτος συμπληρώνει 20 χρόνια προσφοράς, κάθε ημέρα του χρόνου είναι ημέρα κατά των ναρκωτικών», τόνισε ο Δρ Βερεσιές και συνέχισε: «Πολλοί άνθρωποι με ενθουσιασμό δούλεψαν για την πρόληψη μέσα από τις γραμμές του ΚΕΝΘΕΑ κι αυτοί είναι οι νηπιαγωγοί, οι δάσκαλοι και οι καθηγητές που συμμετείχαν σε πολύ παραγωγικές εκπαιδεύσεις και βοήθησαν με τη σειρά τους εθελοντικά τα παιδιά στα σχολεία.

Επίσης μια άλλη μεγάλη ομάδα, είναι οι φαρμακοποιοί της Κύπρου, οι οποίοι μετά από δική μας έκκληση δίνουν δωρεάν σύριγγες για να αποφεύγονται οι μολύνσεις. Οι αθλητικοί παράγοντες, οι οργανώσεις νεολαίας και ειδικά η τοπική αυτοδιοίκηση στήριξαν επίσης τις προσπάθειες του ΚΕΝΘΕΑ για τη δημιουργία των δημοτικών και κοινοτικών ομάδων πρόληψης των εξαρτήσεων και για την ίδρυση των Συμβουλευτικών Σταθμών που, δυστυχώς, δεν είχαν συνέχεια. Εμείς θα επιμείνουμε στην επανίδρυσή τους, ώστε να δοθεί το μήνυμα ότι η κοινωνία ενεργοποιείται από τη βάση της, στον αγώνα της πρόληψης».

Κάνναβη, κοκαΐνη, «έκσταση»
Τα πιο κάτω επίκαιρα tips μάς έδωσε ο Δρ Βερεσιές:
* Η κάνναβη παραμένει πρώτη ουσία χρήσης στην Κύπρο, με 60-80 χιλιάδες χρήστες σήμερα.
* Η κοκαΐνη γίνεται μόδα ανάμεσα στους νέους και είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό ότι άρχισε να περνά σαν «μόδα», στον νεαρό γυναικείο πληθυσμό.
* Υπάρχει μια αθόρυβη επιστροφή στη χρήση χαπιών «έκσταση», που είναι καθαρά διεγερτική ουσία, πολύ φτηνή και επανέρχεται σε νυχτερινά κέντρα, δισκοθήκες και σε χώρους όπου η νεολαία προσπαθεί να διασκεδάσει.

Ο Δρ Βερεσιές διαβεβαίωσε ότι «το ΚΕΝΘΕΑ θα συνεχίσει ν’ αγωνίζεται για την αποεγκληματοποίηση της χρήσης κάνναβης και όλων των ουσιών και προωθεί νέα προγράμματα απελευθέρωσης των χρηστών της ηρωίνης από τα υποκατάστατα στα οποία έχουν κολλήσει. Προωθεί επίσης εφαρμογή προγραμμάτων κοινωνικής επανένταξης που να επιτρέπει στους πρώην χρήστες να επανενταχθούν στην οικογένεια και στην κοινωνία».

Σήμερα, λαμπαδηφορία Συνδέσμου Συγγενών
«Η σημερινή ημέρα μάς φέρνει πιο κοντά στις ολέθριες συνέπειες της χρήσης των εξαρτησιογόνων ουσιών, τόσο στο εξαρτημένο άτομο, όσο στην οικογένειά του και ευρύτερα στο κοινωνικό περιβάλλον», ανέφερε στη «Σ» ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Συγγενών και Φίλων Εξαρτημένων Ατόμων Κύπρου, Αρτέμιος Ανδρέου και συνέχισε:

«Στα πλαίσια της πολυεπίπεδης δράσης και πρόληψης, αλλά και στην αντιμετώπιση των πολλαπλών προβλημάτων που προκαλούν στην οικογένεια και στην κοινωνία ευρύτερα οι εξαρτησιογόνες ουσίες, ο Σύνδεσμος Συγγενών και Φίλων Εξαρτημένων Ατόμων Κύπρου έχει καθιερώσει κάθε χρόνο τέτοια μέρα, τη διοργάνωση Λαμπαδηφορίας κατά μήκος κεντρικών αρτηριών της μείζονος Λευκωσίας, η οποία είναι αφιερωμένη στη μνήμη των θυμάτων των εξαρτησιογόνων ουσιών, καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους. Αποτελεί ζήτημα ζωής και θανάτου να γίνει κοινή συνείδηση ότι τα ναρκωτικά δεν αποτελούν συνηθισμένο πρόβλημα που απασχολεί κάποιους διπλανούς μας, αλλά έναν όλεθρο που, αργά η γρήγορα, θα μας συμπαρασύρει όλους. Η Λερναία Ύδρα των ναρκωτικών υποσκάπτει συστηματικά τα θεμέλια της κοινωνίας, τα θεμέλια του κάθε σπιτιού, της κάθε οικογένειας, μολύνοντας επιλεκτικά και καλά σχεδιασμένα τους νέους. Κοινωνία με εξαρτημένους νέους, δεν έχει καμιά προοπτική, κανένα μέλλον».