Επιμένει σε αυτό το σύστημα υγείας η Κυβέρνηση

Μέσα από σημείωμα που παρουσιάζει η «Σ» φαίνεται πως το ενδεχόμενο εφαρμογής ενός πολυασφαλιστικού συστήματος είναι πολύ ριψοκίνδυνο. Αξιοσημείωτες είναι και οι επιφυλάξεις της Τρόικας, αλλά και του Ολλανδού εμπειρογνώμονα για θέματα υγείας

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ αυτό δεν μπορεί να εξεταστεί για την ώρα, αλλά μερικά χρόνια αργότερα, αναφέρεται στο σημείωμα για πολυασφαλιστικό

Μια λαϊκή ρήση λέει πως «χωρίς φωτιά καπνός δεν υπάρχει» και αποδεικνύεται ακόμη μια φορά σωστή... Αυτήν τη φορά η ρήση μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στους σχεδιασμούς της Κυβέρνησης για εφαρμογή ενός Γενικού Σχεδίου Υγείας (ΓεΣΥ) και τις φωνές που ακούγονται από πλευράς κομμάτων περί προθέσεων του κράτους να εισαγάγει ένα πολυασφαλιστικό σύστημα υγείας. Μέχρι στιγμής κάτι τέτοιο φάνταζε, μάλλον, ως μια ακόμη καθαρά αντιπολιτευτική κριτική.

Ωστόσο, οι ανησυχίες των κομμάτων φαίνεται πως επιβεβαιώνονται μέσα από σημείωμα που κατέχει και παρουσιάζει η «Σημερινή», αναφορικά με το ενδεχόμενο εμπλοκής των ασφαλιστικών εταιρειών στο ΓεΣΥ, ημερομηνίας 6 Μαΐου 2014, διάστημα κατά το οποίο βρισκόταν στην Κύπρο η Τρόικα για την τέταρτη αξιολόγηση του Κυπριακού Προγράμματος Προσαρμογής. Όπως φαίνεται και από τα όσα επισημαίνει ο Ολλανδός εμπειρογνώμονας επί θεμάτων υγείας Patrick Jeurissen, ελλοχεύουν πάρα πολλοί κίνδυνοι από ενδεχόμενη εισαγωγή ενός πολυασφαλιστικού συστήματος υγείας.

«Δεν καταλήξαμε»

ΣΥΜΦΩΝΑ με το σημείωμα, ο Υπουργός Υγείας Φίλιππος Πατσαλής, στην εισαγωγή του, δήλωσε πως η Κυβέρνηση θα συνεχίσει με το Εθνικό Σχέδιο Ασφάλισης Υγείας, όπως σχεδιάστηκε μέχρι στιγμής, εντός του χρονικού πλαισίου που ορίζεται στο Μνημόνιο. Την ίδια στιγμή, σημείωσε, η Κυβέρνηση εξετάζει την πιθανότητα να ανοίξει το σύστημα και για τις ιδιωτικές εταιρείες ασφάλισης, σε ένα ή περισσότερα χρόνια, με την προϋπόθεση να είναι: πρώτον επωφελής για τους ασθενείς.

Δεύτερον να προσφέρουν το ίδιο πακέτο με το κράτος και τρίτον να μην αρνηθούν σε κανέναν κάλυψη. «Κάθε σύστημα που θα εισαχθεί θα πρέπει να έχει τις ακόλουθες προϋποθέσεις: θα καλύπτει όλους τους πολίτες, θα είναι οικονομικά βιώσιμο, ενώ θα παρέχουν ελεύθερη επιλογή του παρόχου και θα είναι κοινωνικά δίκαιη», τόνισε, σημειώνοντας παράλληλα πως ακόμα δεν έχει αποφασιστεί τίποτα και ότι ο κ. Patrick Jeurissen έχει προσκληθεί για μια διερευνητική αποστολή.

Σχόλια και παρατηρήσεις

Μετά την εισαγωγική δήλωση του Υπουργού Υγείας, εκ μέρους της Τρόικας ο κ. Christoph Schwierz ζήτησε από τον κ. Jeurissen να μοιραστεί τις σκέψεις του για το ενδεχόμενο να ανοίξει το σύστημα και για τις ιδιωτικές εταιρείες ασφάλισης. Ρωτήθηκε ποιες θα πρέπει να είναι οι προϋποθέσεις που θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας αυτήν τη στιγμή, έτσι ώστε το σύστημα να ανοίξει στο μέλλον. Σύμφωνα με το σημείωμα, ο κ. Jeurissen έκανε τα ακόλουθα σχόλια και παρατηρήσεις:

1. Σε όλες τις προχωρημένες χώρες, ο βασικός στόχος είναι να επιτευχτεί μια καθολική κάλυψη, να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ασθενών, την προσαρμοστικότητα του συστήματος να καλύψει τις ανάγκες των ασθενών, άρα με λίγα λόγια το σύστημα θα πρέπει να είναι ευέλικτο.

2. Αυτό που διαπίστωσε μέχρι στιγμής από την επίσκεψη του, είναι ότι αυτό το χρονικό διάστημα ο Δημόσιος Τομέας στην Κύπρο δεν μπορεί καλύψει τις ανάγκες της υγειονομικής περίθαλψης όλων των δικαιούχων. Το γεγονός ότι οι ιδιωτικές κλινικές προσφέρουν το 50% των υπηρεσιών και θα συμπεριληφθούν στο σύστημα από την αρχή δημιουργεί αρκετό ανταγωνισμό, αν αναλογιστούμε πως στις πλείστες χώρες όλα τα νοσοκομεία του Εθνικού Σχεδίου Ασφάλισης είναι δημόσια. Εισηγήθηκε ακόμη πως ο ανταγωνισμός μπορεί να ξεκινήσει στο επίπεδο των παρόχων (νοσοκομεία) και μπορεί να επεκταθεί και σε άλλους παίκτες (ασφαλιστικές εταιρείες) σε μεταγενέστερο στάδιο. Με κάθε τρόπο ο ιδιωτικός τομέας (ασφαλιστικές εταιρείες) θα μπορούσε να συμπληρωθεί από επιπρόσθετες υπηρεσίες από αυτές που αναμένονται από το βασικό σχέδιο ασφάλισης.

3. Οι ασφαλιστικές εταιρείες στο ΗΒ χρειάστηκαν 20 χρόνια ούτως ώστε να γίνουν ανταγωνιστικές και το κατάφεραν αυτό εν μέρει λόγω της χαμηλής ποιότητας υπηρεσιών που προσέφερε το Εθνικό Σχέδιο Ασφάλισης. Η πρόκληση είναι να έχουμε ένα καλό σύστημα Εθνικής Ασφάλισης, έτσι ώστε να είναι επίσης ελκυστική για τη μεσαία και ανώτερη τάξη, και ταυτόχρονα να είναι βιώσιμη.

4. Σημειώνοντας ότι στην Κύπρο, οι ασφαλιστικές εταιρείες χρεώνουν στους πελάτες τους μόνο 60% της πριμοδότησης ως αποζημίωση για τις ιατρικές υπηρεσίες. Για να τονίσει το κενό, ανέφερε πως το σύστημα Ομπάμα έχει ελάχιστη επιστροφή το 80% ενώ στην Ολλανδία η επιστροφή φτάνει το 95%. Αλλά σημείωσε πως στην Ολλανδία οι ασφαλιστικές εταιρείες είναι ιδιωτικές, αλλά όχι για τα κερδοσκοπικά ιδρύματα.

5. Έκανε επίσης μια μικρή περιγραφή για την εξέλιξη του ολλανδικού συστήματος, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική μεταρρύθμιση το 2006, μετά από μια μακρά περίοδο προετοιμασίας. Το στάδιο της μεταρρύθμισης διήρκεσε μέχρι το 2010. Στο ολλανδικό σύστημα, υπάρχουν τέσσερις ιδιωτικές εταιρείες ασφάλισης οι οποίες κατέχουν το 95% της αγοράς. Εκτός από αυτές τις τέσσερις εταιρείες, οι τρεις από αυτές είναι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί. Οι ιδιωτικές ασφάλειες είναι αρκετά αποτελεσματικές, πληρώνοντας το 95% των ασφαλίστρων και τα υπόλοιπα καλύπτουν τα διοικητικά τους έξοδα και κέρδη.

Μετά από αυτήν τη μεταρρύθμιση, υπήρχε ένας αριθμός διχτύων ασφαλείας και οι δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη συνέχιζαν να αυξάνονται μέχρι το 2012, όταν το επίπεδο του κινδύνου για τις ασφαλιστικές εταιρείες υγείας, τους παρόχους και τους δικαιούχους αυξήθηκε (δικαιούχος εκπίπτει από 365 ευρώ). Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των δαπανών για την υγεία, αυξάνοντας τα επίπεδα φερεγγυότητας των παρόχων και ασφαλιστών στο 20%.

6. Προκειμένου να εξασφαλιστεί πως οι υπηρεσίες είναι οικονομικά αποδοτικές, προτείνει ότι το Σύστημα Ασφάλισης αρχίζει να δουλεύει σε βραχυχρόνιο χρόνο με τον καθορισμό δεικτών ποιότητας, συγκριτικής αξιολόγησης, δείκτες κόστους κλπ», προστίθεται.

Θα δημιουργήσει πολλά προβλήματα

Στη συνέχεια, ο κ. Jeurissen ρωτήθηκε από τον εκπρόσωπο του ΔΝΤ ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να εισαχθούν περαιτέρω πολυπλοκότητες στο νέο σύστημα, πόσος χρόνος θα χρειαστεί έτσι ώστε το σύστημα να ελεγχθεί, πόσος χρόνος θα χρειαστεί η νέα μεταρρύθμιση να εφαρμοστεί και κατά πόσο μια νέα μεταρρύθμιση πάνω στην υφιστάμενη μεταρρύθμιση, θα οδηγήσουν σε μη ανακτήσιμες δαπάνες, όπως οι επενδύσεις σε συστήματα πληροφορικής στην κορυφή του μεγάλου ολοκληρωμένου συστήματος πληροφορικής.

Απαντώντας στις ερωτήσεις του εκπροσώπου του ΔΝΤ, ο κ. Jeurissen δήλωσε ότι, «εάν εφαρμοστεί ένα πολύ άκαμπτο σύστημα, θα δημιουργήσει πολύ σύντομα προβλήματα, ως εκ τούτου το σύστημα πρέπει να είναι ευέλικτο και ελαστικό. Προκειμένου να προχωρήσει σε μια νέα μεταρρύθμιση χρειάζονται αρκετά μέτρα εφαρμογής. Τόνισε ότι ένα ισχυρό κεντρικό σύστημα πληροφορικής είναι πολύ σημαντικό και θα είναι ένα τεράστιο περιουσιακό στοιχείο. Στην περίπτωση που το σύστημα θα ανοίξει και για τις ιδιωτικές εταιρείες ασφάλισης, τότε ξεχωριστά συστήματα από τον κάθε ασφαλιστή θα είναι αναγκαία».

Οι επιπτώσεις

Αναφορικά με τις επιπτώσεις του κόστους ανοίγματος του συστήματος, ο κ. Jeurissen δήλωσε ότι η προσαρμογή κινδύνου είναι υψίστης σημασίας. «Προκειμένου, ωστόσο, να εμποδιστεί η ανάληψη κινδύνου, πολλά στοιχεία, καθώς και τα δίχτυα ασφαλείας είναι αναγκαία. Προκειμένου να παρθεί κάποιο ρίσκο, ένα ισχυρό κυβερνητικό σύστημα πρέπει να υπάρχει έτσι ώστε να κάνει τις απαραίτητες διορθωτικές κινήσεις, αν και εφόσον τα πράγματα πάνε λάθος», αναφέρεται στο σημείωμα. Αναφορικά με τον ελάχιστο πληθυσμό και τον αριθμό των ιδιωτικών ασφαλειών που χρειάζονται έτσι ώστε να λειτουργήσει ο ανταγωνισμός, ο κ. Jeurissen δήλωσε ότι κανείς δεν ξέρει τον ελάχιστο πληθυσμό που μπορεί να υποστηρίξει ένα βιώσιμο σύστημα.

Αναφορικά δε με τον αριθμό τον ασφαλιστικών εταιρειών, αν υπάρχει μια δημόσια θα πρέπει να υπάρχουν το λιγότερο 2 με 3 ιδιωτικές, αλλιώς θα είναι πολύ δύσκολο να δουλέψει ο ανταγωνισμός. Πρόσθεσε πως αρχικά στην Ολλανδία όλοι οι προμηθευτές ασφάλισης συνήψαν συμβάσεις με όλους τους παρόχους, αλλά αυτό δεν παρέχει πραγματικά ένα πλεονέκτημα στους δικαιούχους. Από το 2012 οι ασφαλιστικές εταιρείες επιλέγουν επιλεκτικές προσφορές. «Με βάση αυτήν την ανάλυση, το προκαταρκτικό συμπέρασμα ήταν ότι το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να εξεταστεί για την ώρα, αλλά μερικά χρόνια αργότερα», καταλήγει το σημείωμα.