Σημειώθηκαν 244 αυτοχειρίες σε μια εννιαετία
Στοιχεία που καταδεικνύουν τις ανησυχητικές διαστάσεις που προσλαμβάνει το φαινόμενο των αυτοχειριών παρουσιάζει και αναλύει η «Σ»

ΠΙΝΑΚΑΣ:
Θάνατοι λόγω αυτοχειριών στην Κύπρο από το 2004 έως το 2012

Έτος Αυτοχειρίες
2004 7
2005 17
2006 19
2007 19
2008 42
2009 33
2010 38
2011 31
2012 38
Σύνολο 244*
*κατά μέσον όρο 27 αυτοχειρίες ανά έτος.

Ανησυχητικές διαστάσεις προσλαμβάνουν τα φαινόμενα αυτοχειρίας στην Κύπρο, ένεκα και της οικονομικής κρίσης. Μάλιστα, λόγω της σοβαρότητας του όλου θέματος, πρόσφατα το Υπουργείο Υγείας κάλεσε στην Κύπρο την ψυχολόγο δρα Kelly Posner, ιδρύτρια και κύρια ερευνήτρια του Κέντρου για την εκτίμηση κινδύνου για τις αυτοκτονίες στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, στις ΗΠΑ, για ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών για το θέμα, ενώ ανακοίνωσε και την πρόθεσή του να αναλάβει τον συντονιστικό ρόλο για τη δημιουργία εθνικής πολιτικής

για την πρόληψη των αυτοκτονιών. Πάντως, μέσα από στοιχεία που ζήτησε και έλαβε η «Σ» από τη Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας, φαίνεται πως κατά τα έτη 2004-2012 καταγράφηκαν στην Κύπρο 244 αυτοχειρίες, με τη συντριπτική πλειοψηφία αυτών να προέρχονται από άντρες.

Τα στοιχεία
Σύμφωνα με σχετικό σημείωμα που ετοίμασε η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας, οι αυτοχειρίες που έχουν καταγραφεί στο Αρχείο Αιτιών, από το 2004 και μετά δείχνουν σημαντική αυξητική τάση, ιδίως στους άντρες. Εν τούτοις, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η διαδικασία συλλογής των δεδομένων από τη Μονάδα βελτιώθηκε σταδιακά χρόνο με τον χρόνο. Επομένως, σημειώνεται, η αυξητική τάση δυνατόν να οφείλεται κυρίως στην πληρέστερη καταγραφή και όχι στην πραγματική αύξηση των αυτοκτονιών. Βάσει των στοιχείων, πάντως, παρατηρείται μια σημαντική διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών που οδηγούνται σε αυτοχειρίες, κάτι που, όπως επισημαίνεται, είναι πανευρωπαϊκό φαινόμενο. Σύμφωνα με τα στοιχεία, κατά τα έτη 2004-2012 καταγράφηκαν στη χώρα μας 244 αυτοχειρίες, από τις οποίες οι 193 προέρχονταν από άντρες και οι 51 από γυναίκες. Η χρονιά με τις περισσότερες αυτοχειρίες ήταν το 2008, οπότε σημειώθηκαν 42 αυτοχειρίες, ενώ μεγάλο αριθμό κατέγραψαν και τα έτη 2010 και 2012, οπότε είχαμε 38 αυτοχειρίες.

Επιμέρους δείκτες
Κατά ηλικιακή ομάδα, το φαινόμενο των αυτοχειριών εμφανίζεται κυρίως στις ηλικίες 25-59 ετών, αφού κατά τα έτη 2004-2012 κατά ηλικιακή ομάδα οι αυτοχειρίες είχαν ως εξής: 15-19 ετών: 10 (7 άντρες, 3 γυναίκες), 20-24 ετών: 23 (21/2), 25-29 ετών: 25 (19/6), 30-34 ετών: 24 (20/4), 35-39 ετών: 23 (18/5), 40-44 ετών: 31 (26/5), 45-49 ετών: 24 (17/7), 50-54 ετών: 18 (12/6), 55-59 ετών: 24 (20/4), 60-64 ετών: 15 (10/5), 65-69 ετών: 5 (3/2), 70-74 ετών: 8 (όλοι άντρες), 75-79 ετών: 2 άνδρες, 80-84 ετών: 7 (5/2) και 85 ετών και άνω: 5 (4/1). Βάσει των ίδιων στοιχείων, η συντριπτική πλειοψηφία των αυτοχείρων ήταν μόνιμοι κάτοικοι Κύπρου (ποσοστό 92%).

Τα ποσοστά θνησιμότητας
Σύμφωνα δε με επιμέρους στοιχεία, το ακαθάριστο ποσοστό θνησιμότητας θανάτων που οφείλονται σε αυτοκτονίες κατά τα έτη 2004-2012 ήταν στο 3,1 (5 για άντρες και 1,3 για γυναίκες), ενώ το σταθμισμένο ποσοστό θνησιμότητας ήταν 2,6 (4,1 για άντρες και 1,1 για γυναίκες). Βάσει δε περαιτέρω ανάλυσης των στοιχείων που κατέχει η Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας, τα σταθμισμένα ποσοστά θνησιμότητας θανάτων που οφείλονται σε αυτοχειρίες, ανά φύλο, ανά εκατόν χιλιάδες πληθυσμού, με βάση τον παγκόσμιο πληθυσμό για τους άντρες από το 1,2 το 2004 εκτοξεύτηκε στο 7,2 το 2012 και στις γυναίκες παρέμεινε αναλλοίωτο στο 0,4. Με βάση δε τον ευρωπαϊκό πληθυσμό, το ποσοστό θνησιμότητας στους άντρες από 1,4 το 2004 εκτοξεύτηκε στο 7,7 το 2012 και στις γυναίκες παρέμεινε επίσης αναλλοίωτο στο 0,4.

Πολλές οι αιτίες των αυτοχειριών
ΣΕ δηλώσεις του στη «Σ» ο Προϊστάμενος του Τμήματος Ειδικής Ψυχολογίας των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, Παντελής Παντελή, ανέφερε πως οι αυτοχειρίες οφείλονται σε πολλούς παράγοντες. Όπως είπε, μπορεί να οφείλονται σε κατάθλιψη, που είναι πιο συχνή αιτία, αλλά και άλλα αίτια όπως η οικονομική κρίση, κρίση σχέσεων, κ.ά. «Σε περιόδους κρίσεων, συνήθως, το πρόβλημα επιδεινώνεται περαιτέρω και αναμένεται αύξηση του φαινομένου, αφού κρίσεις σαν κι αυτές που βιώνουμε σήμερα μπορεί να οδηγήσουν πιο εύκολα σε κατάθλιψη», συμπλήρωσε ο κ. Παντελή, τονίζοντας, παράλληλα, πως ο αριθμός για απόπειρες αυτοχειρίας είναι πολύ μεγαλύτερος από αυτόν των αυτοχειριών και ότι χρειάζεται ειδική και στενή παρακολούθηση αυτών των ατόμων, ούτως ώστε να αποτραπεί στο μέλλον ενδεχόμενη νέα προσπάθεια να θέσουν τέρμα στη ζωή τους.

Σύμφωνα με τον κ. Παντελή, σε τέτοιες περιπτώσεις οι Ψυχιατρικές Υπηρεσίες καταβάλλουν προσπάθειες να έχουν όσον το δυνατόν πιο στενή θεραπευτική σχέση μαζί τους, σημειώνοντας πως το 70% όσων προβαίνουν σε αυτοκαταστροφικές πράξεις ενδέχεται να αποπειραθούν ξανά να θέσουν τέρμα στη ζωή τους μέσω αυτοκτονίας. «Συνεπώς οι Υπηρεσίες μας σε τέτοιες περιπτώσεις δίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα και εκεί και όπου θεωρηθεί ότι επιβάλλεται να γίνει, άτομα μπορεί να νοσηλευτούν για κάποιο διάστημα στο ψυχιατρικό ίδρυμα, για να αποκλειστεί ή και να εκμηδενιστεί το ενδεχόμενο νέας απόπειρας αυτοκτονίας», συνέχισε ο κ. Παντελή. Αναφερόμενος δε στους δυο λόγους για τους οποίους κρίνεται αναγκαία η εισαγωγή κάποιου ατόμου σε ψυχιατρικό ίδρυμα, ο κ. Παντελή είπε πως αυτό κρίνεται αναγκαίο όταν διαπιστωθεί ότι κάποιο άτομο είναι επικίνδυνο να βλάψει τον εαυτό του ή να βλάψει κάποιο άλλο άτομο.

Ανέλαβε πρωτοβουλία για χάραξη πολιτικής το Υπ. Υγείας
ΠΑΝΤΩΣ, με αφορμή την αυξητική τάση που παρατηρείται στα φαινόμενα αυτοχειριών, το Υπουργείο Υγείας πρόσφατα κάλεσε στην Κύπρο την ψυχολόγο δρα Kelly Posner, ιδρύτρια και κύρια ερευνήτρια του Κέντρου για την εκτίμηση κινδύνου για τις αυτοκτονίες στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, στις ΗΠΑ, για συζήτηση του θέματος και ανταλλαγή απόψεων. Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, «κατά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας, η δρ Posner παρουσίασε αριθμό προτύπων που ακολουθούνται σε σχέση με το θέμα και συζητήθηκαν βέλτιστες πρακτικές που εφαρμόζονται στις διάφορες χώρες και οργανισμούς. (…) Το θέμα των αυτοκτονιών και η αυξητική τάση που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, ανησυχεί ιδιαιτέρως το Υπουργείο Υγείας. Στο πλαίσιο αυτό, πρόθεση του Υπουργείου είναι να αναλάβει τον συντονιστικό ρόλο για τη δημιουργία εθνικής πολιτικής πρόληψης των αυτοκτονιών, σε συνεργασία με όλα τα συναρμόδια Υπουργεία και τους εμπλεκόμενους φορείς», καταλήγει η ανακοίνωση.

«Λύγισαν» δύο νέοι
ΕΝΩ η «Σ» ανέλυε τα στοιχεία που έλαβε από τη Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας για τις αυτοχειρίες, χθες καταγράφηκαν δύο νέες αυτοχειρίες και μάλιστα από δυο νεαρά άτομα. Πρόκειται για 19χρονο Ελληνοκύπριο, ο οποίος βρέθηκε νεκρός κάτω από πολυκατοικία στην περιοχή Ομονοίας στη Λεμεσό και 21χρονη Ρωσίδα, η οποία εντοπίστηκε σε πάρκο της Γερμασόγειας. Σύμφωνα με πληροφορίες μας, ο 19χρονος αντιμετώπιζε ψυχολογικά προβλήματα και φέρεται να έπεσε από το μπαλκόνι του διαμερίσματός του, ενώ η 21χρονη, που ήταν μόνιμη κάτοικος Κύπρου, είχε αφήσει σχετικό σημείωμα στην οικογένειά της, μέσω του οποίου τους ανακοίνωνε την πρόθεσή της να θέσει τέρμα στη ζωή της.