Εγκληματική η καθυστέρηση για νομοσχέδιο, λέει η Επίτροπος
Η Επιτρόπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιών καλεί τη βουλή να αντιστρέψει το βάρος απόδειξης για σεξουαλικά αδικήματα σε παιδιά

Δραματική έκκληση προς τη Βουλή όπως νομοθετήσει ώστε να προστατεύεται το παιδί - θύμα σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης από την επαναλαμβανόμενη βίωση της τραυματικής εμπειρίας κατά την ανακριτική και δικαστική διαδικασία και για αντιστροφή του βάρους της απόδειξης, απευθύνει η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Λήδα Κουρσουμπά σε συνέντευξή της στο ΚΥΠΕ. "Αν τα παιδιά είχαν δικαίωμα ψήφου και τη δυνατότητα να παίζουν “πουρού” έξω από το Προεδρικό και τη Βουλή, θα είχαν πολύ διαφορετική μεταχείριση και μοίρα”, τονίζει η κ. Κουρσουμπά. Την έκκληση της Επιτρόπου προσυπογράφει και η Παγκύπρια Συντονιστική Επιτροπή για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Παιδιού (ΠΣΕΠΕΠ).

Η συζήτηση του νομοσχεδίου για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας, που κατατέθηκε επίσημα στη Βουλή την περασμένη Πέμπτη, αρχίζει σήμερα, στις 8.00 το πρωί, και θα είναι εντατική.

Το νομοσχέδιο, όπως αναφέρεται στα συνοδευτικά έγγραφα, εναρμονίζει την κυπριακή νομοθεσία με την κοινοτική οδηγία 2011/93/ΕΕ για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας και εισάγει διατάξεις της Σύμβασης Lanzarote του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία υπογράφηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία στις 25 Δεκεμβρίου 2007.

Εγκληματική καθυστέρηση
Η κ. Κουρσουμπά είπε ότι υπήρξε εγκληματική από μέρους όλων η καθυστέρηση στην ετοιμασία και κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή και η ψήφιση του νόμου, σημειώνοντας ότι πέρα από τη νομοθεσία θα πρέπει να υπάρξει συντονισμός υπηρεσιών, ώστε τα μέτρα να τεθούν σε αποτελεσματική εφαρμογή.

Το Συμβούλιο της Ευρώπης μάς πιέζει τέσσερα χρόνια, ανέφερε η Επίτροπος και εξέφρασε την ελπίδα ότι “δεν θα θεσπιστεί για άλλη μια φορά, μια νομοθεσία κατ΄ οικονομία, απλώς για να περάσει” (η Κυπριακή Δημοκρατία έλαβε προειδοποιητική επιστολή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ημερ. 28/01/2014).

Τόνισε ακόμα ότι ως κράτος μέλος συμμετείχαμε στη διαβούλευση για την ετοιμασία της οδηγίας και γνωρίζαμε το περιεχόμενο της, απλώς ως κράτος δεν οργανωνόμαστε για να ετοιμάσουμε την υποδομή και να αναθέσουμε τις αρμοδιότητες.

Στοιχεία για κακοποιήσεις παιδιών
Με βάση στοιχεία που εξασφάλισε το ΚΥΠΕ από την Αστυνομία, το 2004 καταγγέλθηκαν 49 υποθέσεις κακοποίησης ανηλίκων, εκ των οποίων 15 αφορούσαν σεξουαλικά αδικήματα. Από τις 49 υποθέσεις, καταχωρήθηκαν στο Δικαστήριο 41, αποσύρθηκαν, διακόπηκαν ή ανεστάλησαν 5, καταδικάστηκαν δράστες σε 25 υποθέσεις και 11υποθέσεις απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο, ή αθωώθηκαν οι κατηγορούμενοι, ή απηλλάγησαν.

Το 2005 καταγγέλθηκαν 65 υποθέσεις κακοποίησης ανηλίκων, εκ των οποίων 26 αφορούσαν σεξουαλικά αδικήματα. Από τις 65 υποθέσεις, καταχωρίσθηκαν στο Δικαστήριο 50, αποσύρθηκαν, διακόπηκαν ή ανεστάλησαν 3, καταδικάστηκαν δράστες σε 38 υποθέσεις και 9 υποθέσεις απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο, ή αθωώθηκαν οι κατηγορούμενοι, ή απηλλάγησαν.

Το 2006 καταγγέλθηκαν 115 υποθέσεις κακοποίησης ανηλίκων, εκ των οποίων 42 αφορούσαν σεξουαλικά αδικήματα. Από τις 115 υποθέσεις, καταχωρίσθηκαν στο Δικαστήριο 89, αποσύρθηκαν, διακόπηκαν ή ανεστάλησαν 28, καταδικάστηκαν δράστες σε 48 υποθέσεις και 13 υποθέσεις απορρίφθηκαν, ή αθωώθηκαν οι κατηγορούμενοι, ή απηλλάγησαν.

Το 2007 καταγγέλθηκαν 131 υποθέσεις κακοποίησης ανηλίκων, εκ των οποίων 43 αφορούσαν σεξουαλικά αδικήματα. Από τις 131 υποθέσεις, καταχωρίσθηκαν στο Δικαστήριο 103, αποσύρθηκαν, διακόπηκαν ή ανεστάλησαν 34, καταδικάστηκαν δράστες σε 55 υποθέσεις και 14 υποθέσεις απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο, ή αθωώθηκαν οι κατηγορούμενοι, ή απηλλάγησαν.

Το 2008 καταγγέλθηκαν 130 υποθέσεις κακοποίησης ανηλίκων, εκ των οποίων 34 αφορούσαν σεξουαλικά αδικήματα. Από τις 130 υποθέσεις, καταχωρίσθηκαν στο Δικαστήριο 94, αποσύρθηκαν, διακόπηκαν ή ανεστάλησαν 27, καταδικάστηκαν δράστες σε 48 υποθέσεις και 19 υποθέσεις απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο, ή αθωώθηκαν οι κατηγορούμενοι, ή απηλλάγησαν.

Τα στοιχεία αφορούν έτη για τα οποία δεν εκκρεμούν υποθέσεις ενώπιον Δικαστηρίων.
Η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού στη συνέντευξη στο ΚΥΠΕ εξέφρασε την ελπίδα να μην αυξήθηκαν αριθμητικά τα σεξουαλικά αδικήματα, αλλά αυτό που συμβαίνει είναι ότι έχουν ενδυναμωθεί οι αντιστάσεις της κοινωνίας σε αυτά τα αδικήματα και μέσα από αυτήν και κάποια από τα θύματα ώστε να καταγγέλλουν την κακοποίηση.

Αντιστροφή του βάρους της απόδειξης
ΣΕ ό,τι αφορά τη νέα νομοθεσία η αρμόδια Επίτροπος σημείωσε ότι αναμένει στο νέο νόμο σαφέστερη διατύπωση των αδικημάτων.
Αν τα παιδιά είχαν δικαίωμα ψήφου και τη δυνατότητα να παίζουν “πουρού” έξω από το Προεδρικό και τη Βουλή, θα είχαν πολύ διαφορετική μεταχείριση και μοίρα, τόνισε η κ. Κουρσουμπά, απευθύνοντας έκκληση στη Βουλή ώστε στο νέο νόμο να αντιστραφεί το βάρος της απόδειξης και αντί να πρέπει ο δημόσιος κατήγορος πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας να αποδείξει την ενοχή του κατηγορούμενου, ο κατηγορούμενος να αποδεικνύει την αθωότητα του.

Η Επίτροπος επεσήμανε ότι το εγχείρημα της απόδειξης είναι πάρα πολύ δύσκολο όταν το σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί είναι ο μόνος μάρτυρας. Τα παιδιά είναι η πλέον ευάλωτη ομάδα του πληθυσμού και υπάρχει νομική υποχρέωση για όλους τους φορείς της κοινωνίας, την εκτελεστική και τη νομοθετική εξουσία, να διασφαλίζουν στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους το συμφέρον του παιδιού, τόνισε. Η κ. Κουρσουμπά σημείωσε, επίσης, ότι αντιστροφή του βάρους της απόδειξης υπάρχει και σε άλλες νομοθεσίες.

Τονίζοντας ότι ουδείς υποστηρίζει ότι πρέπει να καταπατούνται δικαιώματα άλλων ανθρώπων και το τεκμήριο της αθωότητας, συμπλήρωσε ότι θα πρέπει η διατύπωση των αδικημάτων και το βάρος της απόδειξης να παρέχουν τη δυνατότητα καταδίκης, στις περιπτώσεις που υπάρχει μαρτυρία και ένα λογικό Δικαστήριο θα μπορεί να καταδικάσει.

Θύματα ένα στα πέντε παιδιά
Η κ. Κουρσουμπά τόνισε επίσης ότι η φράση ένα στα πέντε του Συμβουλίου της Ευρώπης στηρίζεται στην τραγική διαπίστωση ερευνών στα 47 κράτη του Συμβουλίου της Ευρώπης ότι ένα στα πέντε παιδιά θα είναι θύμα σεξουαλικής κακοποίησης πριν από την ενηλικίωση και εξέφρασε την εκτίμηση ότι εάν όχι περισσότερο, ο αριθμός ένα στα πέντε παιδιά ισχύει σίγουρα και στην Κύπρο.

Ανέφερε ότι τα παιδιά για να προστατευτούν από τη σεξουαλική εκμετάλλευση ή και κακοποίηση πρέπει να διδαχθούν να λένε όχι, επισημαίνοντας ότι και οι γονείς πρέπει να μάθουν οι ίδιοι για να διδάξουν τα παιδιά τους να λένε όχι στο οποιοδήποτε άγγιγμα τα κάνει να νιώθουν λιγότερη άνεση, ακόμα και εάν αυτό προέρχεται από το στενό ή και οικογενειακό τους περιβάλλον.

“Λέω στα παιδιά ότι το σώμα τους είναι δικό τους και ότι οποιοδήποτε άγγιγμα τα κάνει να μην νιώθουν καλά συνιστά παρενόχληση”, συνέχισε αναφέροντας ότι από έρευνες και τη βιβλιογραφία είναι εμφανές ότι η κακοποίηση παιδιών πολύ μικρής ηλικίας συνήθως προέρχεται είτε από το οικογενειακό, είτε από το πολύ στενό φιλικό οικογενειακό περιβάλλον. Το παιδί αντιλαμβάνεται ότι ο θύτης είναι μέλος της οικογένειας και μέσα από αυτή την αντίληψη είναι δύσκολο να αναγνωρίσει ή να σταματήσει κάτι ακόμα και τη στιγμή που δεν νιώθει άνετα, σημείωσε η Επίτροπος προσθέτοντας ότι τα παιδιά αυτά στη συνέχεια γίνονται και θύματα εκβιασμού, του τύπου "εάν το πεις θα διαλυθεί η οικογένεια", ή "εάν το πεις θα πω ότι εσύ το ήθελες".

Η Επίτροπος ανέφερε ότι στο πλαίσιο της επιτέλεσης των καθηκόντων της διαβουλεύεται με Ομάδα Συμβούλων Εφήβων που είναι 30 με 35 παιδιά από όλες τις επαρχίες της Κύπρου, από όλα τα κοινωνικά στρώματα με ίσο αριθμό αγοριών και κοριτσιών.

Συνεχίζοντας είπε ότι η Ομάδα πέρσι εφάρμοσε δράσεις και προέβη σε εισηγήσεις στο θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.