Ο βασανιστικός προβληματισμός για τα παιδιά

Μέγα ερώτημα, αν ο θυμός που νιώθει ένα ζευγάρι είναι πιο δυνατός από την αγάπη που νιώθει για τα παιδιά του και κατά πόσον αξίζει να πληγωθούν τα παιδιά στο όνομα αυτού του θυμού

ΣΤΗ ΓΕΝΕΥΗ τα διαζύγια είναι πολύ συνήθη. Έχουν περάσει στον τομέα του φυσιολογικού. Σχεδόν όλα διεξάγονται ειρηνικά και ιδίως χωρίς τυμπανοκρουσίες και ρεζιλίκια

Στη Γενεύη, όπου ασκούσα για χρόνια το επάγγελμα της ψυχολόγου, όταν έρχονταν ζευγάρια για να εκθέσουν τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν και που ενδεχομένως να τους οδηγούσαν σε διαζύγιο, αυτό που κατά κύριο λόγο τους προβλημάτιζε ήταν τα παιδιά. Πώς να το πουν στα παιδιά, ώστε το διαζύγιο των γονιών τους να μην είναι γι’ αυτά τραυματική εμπειρία.

Αρχίζαμε από τις κλασικές κοινοτοπίες. Είστε σίγουροι ότι θέλετε να χωρίσετε; Μήπως θα προτιμούσατε να κάνετε ακόμα μία προσπάθεια, για να σώσετε τον γάμο σας; Κι αν το διαζύγιο φαινόταν αναπόφευκτο και ως η καλύτερη λύση και για τους δύο -αυτό φυσικά αποφασιζόταν αφού αναλύαμε τα προβλήματα που υπήρχαν- τότε ερχόταν το καυτό ερώτημα: Και τα παιδιά; Και τότε πρότεινα: Σκεφτείτε σοβαρά. Ο θυμός, που νιώθετε για τον σύζυγό σας, είναι πιο δυνατός από την αγάπη που νιώθετε για τα παιδιά σας; Αξίζει να πληγωθούν τα παιδιά στο όνομα αυτού του θυμού;

Οι άνθρωποι σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης έχουν μερικά βασικά κοινά χαρακτηριστικά. Είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην αδικία, την κακία, την απαξίωση, όταν είναι οι ίδιοι θύματα. Αλλά, έχουν μεγάλη δυσκολία να νιώσουν το κακό που κάνουν αυτοί στους άλλους. Φυσικά, για να μη φανούν εντελώς άξεστοι και πρωτόγονοι, παραδέχονται ότι κι αυτοί έχουν, ίσως, κάποια ευθύνη στο ναυάγιο του γάμου τους. «Κάποια ευθύνη», όπως «όλοι έχουμε κάποια ελαττώματα». Όμως ο άλλος/η άλλη μου έκανε… Και αρχίζει το «κατηγορώ». Στη Γενεύη τα διαζύγια είναι πολύ συνήθη. Έχουν περάσει στον τομέα του φυσιολογικού. Σχεδόν όλα διεξάγονται ειρηνικά και ιδίως χωρίς τυμπανοκρουσίες και ρεζιλίκια.

Δίνω αυτήν τη συνέντευξη, γιατί το έχω υποσχεθεί σε μια πελάτισσά μου (γαλλόφωνη), που είχε την τόλμη να παντρευτεί Ελληνοκύπριο, χωρίς να σκεφτεί πόσο φαλλοκρατική κοινωνία είναι η κυπριακή και τι ρόλο παίζουν οι πεθερές… ιδίως όταν οι νύφες είναι ξένες. Τώρα το διαζύγιο τέλειωσε και, εφόσον έχω υποσχεθεί στη Β. να γράψω κάτι, προσπαθώντας να εκθέσω τον Γολγοθά που πέρασε, το κάνω. Ομολογώ ότι εμένα, ως ψυχολόγο, με ενδιαφέρουν τα στάδια της καταστροφής της σχέσης του ζευγαριού και η θυματοποίηση των παιδιών.

Μετά από τα πρώτα χρόνια γαμήλιας ευτυχίας, ο γάμος άρχισε να βρομάει σάπιο μήλο. Ο σύζυγος ζητούσε εξωφρενικά -για τη σύζυγο- πράγματα στον ερωτικό τομέα, όπου δήλωνε ότι ήταν ανικανοποίητος και έριχνε γ’ αυτό την ευθύνη στη σύζυγό του. Η πελάτισσά μου αρνήθηκε επίμονα κι έτσι πέρασαν στην τρίτη φάση: ξυλοδαρμός! Και αναμιγνύονται κι άλλα πρόσωπα. Τα πεθερικά. «Θέλεις να χωρίσεις; Και ποια είσαι εσύ; Μια ξεβράκωτη, που τύλιξες τον γιο μας για τα χρήματά του! Εμείς είμαστε γνωστή και πλούσια οικογένεια, ενώ εσύ; Από πού κρατάει η σκούφια σου;». Και το καημένο το παιδάκι… καθημερινή δηλητηρίαση. Ένα κοριτσάκι 12 χρονών, που είχε άριστες σχέσεις και με τους δυο του γονείς. Τώρα, όμως, ακούει ότι η μάνα του είναι πουτ… και αυτή θέλει να εγκαταλείψει τον καημένο τον μπαμπά…

Δεν ξέρω τι προβλήματα θα παρουσιάσει η μικρή στην εφηβεία της. Εύχομαι να καταφέρει να φωνάξει στους ανεύθυνους γονείς και παππούδες: «Γιατί μου φορτώνετε τα δικά σας προβλήματα; Η ζωή είναι δύσκολη, μη μου την κάνετε ανυπόφορη. Εγώ έχω την ανάγκη ν’ αγαπάω και τους δυο μου γονείς»!

Κι όταν μια μέρα η γιαγιά θα της πει «Παντρέψου, χρυσή μου, έναν Κύπριο, γιατί είναι οι καλύτεροι σύζυγοι», ελπίζω τότε η μικρή να της απαντήσει «Και το ξύλο που έφαγε η μάνα μου; Ήταν έκφραση αγάπης; Ήταν χάδια;».

Και θέλω να τελειώσω με μερικές σκέψεις σχετικά με τη βία, της οποίας θύματα είναι όλοι οι αδύνατοι, γυναίκες, παιδιά, μετανάστες…

Έχουμε όλοι ακούσει για το δίκιο του ισχυροτέρου. Σε μια φαλλοκρατική κοινωνία το «Είμαι άντρας και το κέφι μου θα κάνω» είναι ο καθημερινός αντρικός ύμνος. Το «Τι περιμένεις από μια γυναίκα;» δηλοί περίτρανα την περιφρόνηση και την απαξίωση προς τις γυναίκες. Μήπως κάτω από το «παπούτσι από τον τόπο σου…» υποβόσκει ρατσισμός;

Κάποιος πελάτης μου, που δεν φοβόταν να είναι ειλικρινής με τον εαυτό του, ομολόγησε κάποια στιγμή: «Αγαπάω τις γυναίκες, μόνο όταν υπάρχει προοπτική να τις πάω στο κρεβάτι». Και πολλές φορές ένιωθε μίσος για τις γυναίκες, γιατί η επιβεβαίωση του ανδρισμού του εξαρτιόταν απ’ αυτές. Μήπως αυτή η εξομολόγηση μαρτυράει κάποια μεγαλύτερη και καθολική αλήθεια;

ΑΝΤΡΟΥΛΑ ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ
Ψυχολόγος