Αποτελεί ένα σημαντικό όπλο στη φαρέτρα των δανειοληπτών

Νομοσχέδιο, το οποίο επιβάλλει στις τράπεζες να συμμετέχουν σε διαδικασίες διαμεσολάβησης για αναδιαρθρώσεις δανείων εφόσον το απαιτεί ο δανειολήπτης, προώθησε η Κυβέρνηση στη Βουλή

ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ κρίνεται και ως απάντηση στην επίσπευση των διαδικασιών εκποίησης ακινήτων σε 18 με 30 μήνες

Με καθυστέρηση σχεδόν δύο μηνών κατατέθηκε την περασμένη Πέμπτη στη Βουλή το νομοσχέδιο για την επέκταση των αρμοδιοτήτων του Χρηματοτοοικονομικού Επιτρόπου (Διαμεσολαβητή Τραπεζών), ώστε να μπορεί να διορίζει μεσολαβητές, κατόπιν σχετικού αιτήματος των οφειλετών, σε περίπτωση που τράπεζες και δανειολήπτες δεν καταλήγουν σε συμφωνία για αναδιάρθρωση των δανείων. Το νομοσχέδιο αυτό χαρακτηρίζεται ως ένα σημαντικό όπλο στα χέρια των δανειοληπτών και αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, δίχτυ προστασίας της πρώτης κατοικίας βιώσιμων οφειλετών έως και 350 χιλιάδων ευρώ, οι οποίοι υποθήκευσαν την κατοικία τους, είτε για εξασφάλιση δανείου για ανέγερσή της είτε για χρηματοδότηση της επιχείρησής τους.

Το νομοσχέδιο αυτό, όμως, έρχεται και ως απάντηση στην επίσπευση των διαδικασιών εκποίησης ακινήτων σε 18 με 30 μήνες, αφού το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται πως θα κατατεθεί και αυτό στη Βουλή εντός της άλλης βδομάδας. Με τον τρόπο αυτόν, η Κυβέρνηση «εξοπλίζει» τόσο τους δανειολήπτες όσο και τις τράπεζες με σημαντικά όπλα, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιήσουν η κάθε πλευρά για επίτευξη των δικών της στόχων.

Η αιτιολογική έκθεση

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση που υπογράφει ο Γενικός Εισαγγελέας Κώστας Κληρίδης, σκοπός του νομοσχεδίου είναι η επέκταση των αρμοδιοτήτων του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, ώστε να διαχειρίζεται θέματα διαμεσολάβησης των πιστωτικών διευκολύνσεων φυσικών και νομικών προσώπων με υποθήκη την κύρια κατοικία, τις οποίες ο οφειλέτης αδυνατεί να αποπληρώσει και οι οποίες χρήζουν αναδιάρθρωσης με βάση την Οδηγία Διαχείρισης Καθυστερήσεων της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου.

«Συγκεκριμένα, η κύρια αρμοδιότητα που ανατίθεται στον εν λόγω Επίτροπο με την άνω τροποποίηση είναι να διορίζει, μετά από σχετική αίτηση που υποβάλλει ο οφειλέτης σε αυτόν, διαμεσολαβητή από εγκεκριμένο κατάλογο διαμεσολαβητών, ο οποίος θα διαμεσολαβήσει μεταξύ οφειλέτη και χρηματοπιστωτικού ιδρύματος για επίτευξη δίκαιης και λογικής αναδιάρθρωσης, κοινά αποδεκτής από τα δύο μέρη.

Προς αυτόν τον σκοπό, το παρόν νομοσχέδιο επιβάλλει σε αδειοδοτημένο πιστωτικό ίδρυμα την υποχρεωτική συμμετοχή σε διαδικασία διαμεσολάβησης, εφόσον η χρήση αυτής της διαδικασίας απαιτείται από τον οφειλέτη», προσθέτει ο Κώστας Κληρίδης, διευκρινίζοντας ωστόσο πως η υποχρέωση του πιστωτικού ιδρύματος «υπόκειται σε συγκεκριμένη προθεσμία, με την εκπνοή της οποίας και ανεξαρτήτως του αποτελέσματος της διαμεσολάβησης, είναι πλέον απρόσκοπτη η πρόσβαση στη δικαιοσύνη, οποιουδήποτε μέρους, περιλαμβανομένου του αδειοδοτημένου πιστωτικού ιδρύματος, με σκοπό τη λήψη μέτρων για την τυχόν κατάσχεση της ακίνητης ιδιοκτησίας και δη της πρώτης κατοικίας του οφειλέτη, ως μέτρο αποζημίωσης του αδειοδοτημένου πιστωτικού έναντι της αφερεγγυότητας του οφειλέτη».

Ο σκοπός

Βάσει δε της εισηγητικής έκθεσης που συνοδεύει το νομοσχέδιο «Ο περί της Σύστασης και Λειτουργίας του Ενιαίου Φορέα Εξώδικης Επίλυσης Διαφορών Χρηματοοικονομικής Φύσεως (Τροποποιητικός) Νόμος του 2014», το νομοσχέδιο σκοπεύει:

1. Στη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, ώστε να περιλαμβάνει τη διαχείριση διαδικασιών διαμεσολάβησης για την αναδιάρθρωση των πιστωτικών διευκολύνσεων φυσικών και νομικών προσώπων, με υποθήκη την κύρια κατοικία, για τις οποίες ο οφειλέτης αδυνατεί να αποπληρώσει και χρήζουν αναδιάρθρωσης.

2. Με τη διαδικασία διαμεσολάβησης διαμορφώνεται ένα δίκτυο προστασίας της κύριας κατοικίας βιώσιμων οφειλετών, δεδομένου ότι το εν λόγω ακίνητο είναι ενυπόθηκη εξασφάλιση των υπό αναδιάρθρωση πιστωτικών διευκολύνσεων.

3. Στην επικαιροποίηση του βασικού νόμου, δεδομένου ότι τα συνεργατικά πιστωτικά ιδρύματα έχουν ενταχθεί πλέον στον ορισμό του αδειοδοτημένου πιστωτικού ιδρύματος, όπου οι αρμοδιότητες αδειοδότησης, ρύθμισης και εποπτείας έχουν μεταφερθεί στην Κεντρική Τράπεζα και συνεπώς τα ΣΠΙ δεν εμπίπτουν στις εξαιρέσεις του πλαισίου του νόμου. Πρόσθετα, εξαιρούνται της εξέτασης παραπόνου από τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο παράπονα για τα οποία έχει εκδοθεί απόφαση από Διαιτητή ή βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία Διαιτησίας, σε σχέση με τα συνεργατικά ιδρύματα.

Τι είναι πρώτη κατοικία

Σύμφωνα ακόμη με το νομοσχέδιο, οφειλέτες μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις προς τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο για διορισμό διαμεσολαβητή, προκειμένου να υποβοηθήσει τη διαδικασία αναδιάρθρωσης των πιστωτικών διευκολύνσεων του οφειλέτη μέχρι του ποσού των €350.000 που εξασφαλίζονται με υποθήκη την κύρια κατοικία του, όπως επίσης και σε περιπτώσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτου αξίας μέχρι €350.000, το οποίο χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία.

Στα πλαίσια αυτά, πρώτη κατοικία ορίζεται ως η κατοικία που χρησιμοποιείται για τη διαμονή του ιδιοκτήτης της ή, σε περίπτωση σύμβασης χρηματοοικονομικής μίσθωσης του αντισυμβαλλόμενου στη σύμβαση μισθωτή της, για περίοδο τουλάχιστον έξι μηνών τον χρόνο. «Με τη διαδικασία της διαμεσολάβησης, διαμορφώνεται δίκτυο προστασίας της κύριας κατοικίας βιώσιμων οφειλετών, δεδομένου ότι το εν λόγω ακίνητο είναι ενυπόθηκη εξασφάλιση των υπό αναδιάρθρωση πιστωτικών διευκολύνσεων», αναφέρεται ακόμη στην εισηγητική έκθεση του Υπουργείου Οικονομικών και προστίθεται πως το προτεινόμενο νομοσχέδιο συνιστά προάσπιση και ενίσχυση του δημόσιου συμφέροντος κατά τρόπον εξαιρετικά αποτελεσματικό και απολύτως στοχευμένο.

Συμβάλλει, επίσης, στην ικανοποίηση της εθνικής ανάγκης αποφυγής οποιωνδήποτε παραγόντων αποσταθεροποίησης, οι οποίοι δυνατόν να προκαλέσουν διαταραχές στην κυπριακή οικονομία. «Για επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, καθίσταται απαραίτητη η έγκρισή του, και η κατάθεσή του στη Βουλή των Αντιπροσώπων για ψήφισή του σε νόμο», προστίθεται, μεταξύ, άλλων στην ίδια έκθεση.

Αντίβαρο στην επίσπευση

Το παρόν νομοσχέδιο μπορεί να χαρακτηριστεί και ως αντίβαρο στην προώθηση, όπως φαίνεται εντός της άλλης βδομάδας, του νομοσχεδίου επίσπευσης των διαδικασιών εκποίησης ακινήτων σε 18 με 30 μήνες. Υπενθυμίζεται πως η Κυβέρνηση κατέβαλλε προσπάθειες να πείσει την Τρόικα για την ανάγκη παράτασης της ημερομηνίας κατάθεσης του προαναφερθέντος νομοσχεδίου έως το τέλος του χρόνου, με στόχο την κατάθεση ολοκληρωμένου πακέτου μέτρων προς αυτήν την κατεύθυνση.

Ωστόσο, το αίτημα της Κυβέρνησης προσέκρουσε στη σθεναρή άρνηση της Τρόικας, η οποία επέμεινε στην ανάγκη άμεσης προώθησής του, ούτως ώστε να αποτραπούν οι στρατηγικές χρεοκοπίες, οι οποίες, όπως φάνηκε, τους τελευταίους μήνες αυξήθηκαν δραματικά, με αποτέλεσμα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να αυξηθούν κατά 25% περίπου. Για τον λόγο αυτόν η Τρόικα επέμεινε στην τάχιστη προώθησή του και ψήφισή του έως το τέλος Ιουνίου, προς εκφοβισμόν τέτοιων οφειλετών και διευθέτηση των υποχρεώσεών τους, αφού έχουν την οικονομική δυνατότητα να το πράξουν.

Συνεχίζονται οι ανησυχίες

Παρότι, όμως, η Κυβέρνηση φαίνεται πως προσπαθεί να εξισορροπήσει τα πράγματα προσφέροντας σημαντικά εργαλεία τόσο σε τράπεζες όσο και δανειολήπτες, οι ανησυχίες των κομμάτων δεν λένε να καθησυχαστούν. Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος, εξαπολύοντας δριμύτατη επίθεση σε τράπεζες και Κυβέρνηση, κάλεσε τις μεν τράπεζες να προχωρήσουν σε αναδιαρθρώσεις των βιώσιμων δανείων και να κυνηγήσουν τους λίγους, που χρωστούν πολλά, και όχι μόνο τους πολλούς, που χρωστούν λίγα, αλλά και την Κυβέρνηση να επαναδιαπραγματευτεί το μνημόνιο, ενώ ζήτησε τη χαλάρωση των οδηγιών για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Εξέφρασε δε την έντονη αντίθεση του κόμματός του με τις μαζικές εκποιήσεις ακινήτων. Ο Πρόεδρος της Συμμαχίας Πολιτών Γιώργος Λιλλήκας έκανε λόγο για πρόκληση από πλευράς Κυβέρνησης να ετοιμάσει Νομοσχέδιο για διαδικασίες-εξπρές στην εκποίηση της πρώτης κατοικίας, αλλά και για πρόκληση από τα φιλομνημονιακά κόμματα, που πρώτα πωλούσαν τους πολίτες για χάρη των τραπεζών και τώρα πωλούν προεκλογικό ενδιαφέρον.

Η μονάδα αναδιαρθρώσεων στον Συνεργατισμό

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ της Επιτροπείας της Συνεργατικής Τράπεζας Νικόλας Χατζηγιάννης ανέφερε πως ο Συνεργατισμός πιάνει δουλειά για τις αναδιαρθρώσεις δανείων, προσθέτοντας ότι μέχρι το τέλος του μήνα ο Συνεργατισμός θα είναι εκατόν τοις εκατόν έτοιμος. «Προχωρούμε με τους συμβατικούς τρόπους που έχουμε συμφωνήσει στο σχέδιο αναδιάρθρωσης και αναμένουμε το τέλος του μήνα θα είναι πλήρως λειτουργήσιμη η καινούργια διεύθυνση, όπου θα παρουσιάσουμε όλες τις δράσεις που θα κάνουμε και η οργανική δομή και στρατηγική μας γι' αυτό θέμα.

Επομένως, είμαστε πάρα πολύ κοντά στο να είμαστε 100% έτοιμοι σε αυτό το θέμα», είπε ο κ. Χατζηγιάννης σε σημερινές του δηλώσεις. Σε ερώτηση, αν οι αναδιαρθρώσεις θα αφορούν μείωση του επιτοκίου και επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής, ο κ. Χατζηγιάννης περιορίστηκε να πει πως «σίγουρα πρέπει οι αναδιαρθρώσεις να είναι βιώσιμες».