Το δεύτερο διήμερο σεμινάριο για παιδιά προσφύγων

Ο παιδοψυχίατρος και ψυχαναλυτής παιδιών, εφήβων και ενηλίκων στην Αθήνα Θανάσης Χατζόπουλος, με τους Κύπριους εκπαιδευτικούς ψυχολόγους

ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ τα παιδιά μεταναστών στη δημόσια εκπαίδευση

Το δεύτερο 15ωρο διήμερο σεμινάριο, με θέμα «Το τραύμα παιδιών προσφύγων και αιτητών ασύλου», με τη συμμετοχή των 47 εκπαιδευτικών ψυχολόγων από τα σχολεία όλης της ελεύθερης Κύπρου, ξεκίνησε χθες και τελειώνει σήμερα τις εργασίες του στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο στη Λευκωσία, με εισηγητή τον πανελληνίως γνωστό παιδοψυχίατρο και ψυχαναλυτή παιδιών, εφήβων και ενηλίκων στην Αθήνα Θανάση Χατζόπουλο. Η πρώτη φάση του σεμιναρίου, που αποτελεί δράση συγχρηματοδοτούμενη από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων και την Κυπριακή Δημοκρατία, πραγματοποιήθηκε στις 11 και 12 Απριλίου 2014.

Θεωρητικά και βιωματικά εργαστήρια

Όπως εξήγησε στη «Σ» η Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Έλλη Ηλιάδου, στόχος του σεμιναρίου είναι η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ψυχολόγων για σημαντικά γνωσιολογικά ζητήματα που αφορούν πρόσφυγες και αιτητές ασύλου, και για τον τρόπο χειρισμού των παιδιών τους που φοιτούν στα σχολεία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

«Αναφερόμαστε στο ψυχικό τραύμα παιδιών μεταναστών ενταγμένων στη δημόσια εκπαίδευση, αλλά και στο τραύμα πένθους άλλων παιδιών», πρόσθεσε. «Συζητήθηκε και το τραύμα που άνοιξε για τη δική μας γενιά και μεταφέρεται και στις νεότερες γενιές της Κύπρου, η τουρκική εισβολή και η προσφυγιά του 1974», επεσήμανε η κ. Ηλιάδου. Ανέφερε ότι το σεμινάριο περιλαμβάνει μαζί με τη θεωρητική τοποθέτηση και βιωματικά εργαστήρια, όπου συζητήθηκαν περιπτώσεις που προσκόμισε ο κ. Χατζόπουλος από την κλινική του εμπειρία.

Μέχρι τρεις και τέσσερις γενιές…

Ο Θανάσης Χατζόπουλος επιβεβαίωσε, μιλώντας στη «Σ», ότι «το τραύμα αφορά όχι μόνο τους αλλοδαπούς, αλλά και τους ημεδαπούς. Τη στιγμή που η Ιστορία, τόσο της Ελλάδας όσο και της Κύπρου, κουβαλάει τα θέματα της μετανάστευσης, της προσφυγιάς και της εξορίας γενικά, είναι ένα τραύμα που μας αφορά όλους», παρατήρησε. «Η δουλειά αυτή έχει στόχο να ευαισθητοποιήσει τον καθένα πιο προσωπικά. Για να μπορέσει να αντιμετωπίσει κάποιος το τραύμα του παιδιού του μετανάστη, χρειάζεται να έχει ψάξει το δικό του τραύμα.

Επειδή οι δύο χώρες μας είναι πολυτραυματισμένες από την άποψη της Ιστορίας, έχουμε τη δυνατότητα να δούμε το τραύμα και το τι γίνεται με την επόμενη και τη μεθεπόμενη γενιά. Γιατί κάτι από το τραύμα περνά στην επόμενη και τη μεθεπόμενη γενιά, ανάλογα βεβαίως με την επεξεργασία που έχει γίνει από την πρώτη ή δεύτερη γενιά». Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «υπάρχουν περιπτώσεις στην Αθήνα, όπου ένα στοιχείο ψυχοπαθολογίας κρύβει πίσω του το τραύμα της γενιάς της μικρασιατικής καταστροφής. Οπότε τα πράγματα πάνε πολύ πίσω, μέχρι τρεις και τέσσερις γενιές».

Στην ατζέντα το θέμα διακρίσεων

Σύμφωνα με τον κ. Χατζόπουλο, «έχει σημασία πώς αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας, την Ιστορία μας και με βάση αυτό, πώς αντιμετωπίζουμε και τους ξένους που έρχονται να βρουν καταφύγιο στη χώρα μας. Αυτό αγγίζει βέβαια και το πρόβλημα του ρατσισμού - και φυσικά το θέμα των διακρίσεων είναι μέσα στην ατζέντα του σεμιναρίου. Στο εξωτερικό, επειδή έχουν μια μεγαλύτερη εμπειρία από την άποψη του ιστορικού χρόνου γύρω από τα θέματα της εισδοχής των μεταναστών, υπάρχει μια ολόκληρη προβληματική γύρω από το τι είναι αυτό που επιτρέπει την καλύτερη προσαρμογή. Μιλάμε για την ψυχική ανθεκτικότητα, η οποία επιτρέπει την προσαρμογή στο νέο περιβάλλον, παρά τις δυσκολίες και την πραγματική οδύσσεια που περνά κάποιος για να φύγει από τη μια χώρα και να εγκατασταθεί στην άλλη.

«Όλοι είμαστε ξένοι, με κάποιον τρόπο»

«Ελπίζω και το θεωρώ απαραίτητο, αυτό το θέμα να ευαισθητοποιήσει πολύ τους ειδικούς και τον καθένα μας, γιατί καταλήγω ότι όλοι μας κουβαλάμε ένα τραύμα ξενότητας», μας είπε ο Θανάσης Χατζόπουλος. «Όλοι είμαστε με κάποιον τρόπο ξένοι, που απαλλοτριώνουμε τον κόσμο που βρίσκουμε γύρω μας για να μπορέσουμε να τον κατοικήσουμε. Καθώς ο ψυχισμός δομείται με βάση τον “άλλο”, που είναι ένας ξένος -ο πρώτος “άλλος” είναι ο πατέρας και η μητέρα- έχει στον πυρήνα του ένα στοιχείο ξενότητας, εταιρότητας, γύρω από το οποίο φτιάχνεται και παραμένει εσαεί ένα άγνωστο και με το οποίο αναδιαμορφώνεται. Είτε μιλάμε για πρόσφυγες, μετανάστες, εξόριστους, είτε για εμάς, στο τέλος καταλήγουμε να πούμε ότι το τραύμα της ξενότητας, εκείνοι το ζουν στην κυριολεξία τους, ενώ όσοι από εμάς δεν το κουβαλάμε μέσα στην Ιστορία μας, το ζούμε σε ένα είδος μεταφοράς».