Προσπάθειες διόρθωσης λαθών του παρελθόντος και αποτροπής μαζικών εκποιήσεων

Ο Υπεύθυνος του Κλάδου Πτωχεύσεων και Εκκαθαρίσεων αναλύει στη «Σ» τους τρεις πυλώνες πολιτικής, στους οποίους θα κινηθεί η Κυβέρνηση, επιδιώκοντας τη μείωση πτωχεύσεων και μη εξυπηρετούμενων δανείων

ΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ νομοσχέδια θα προωθηθούν ως πακέτο στα τέλη του έτους στη Βουλή προς συζήτηση, μελέτη και ψήφιση

Σε τρεις πυλώνες φαίνεται πως βασίζεται η κυβερνητική πολιτική για παροχή κινήτρων και αντικινήτρων σε οφειλέτες και χρεώστες να διευθετήσουν τις υποχρεώσεις τους, ούτως ώστε να εκλείψουν οι πτωχεύσεις και οι εκκαθαρίσεις, να μειωθούν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, αλλά και για να αποτραπούν οι μαζικές εκποιήσεις περιουσιών. Όπως δήλωσε στη «Σημερινή» ο Υπεύθυνος του Κλάδου Πτωχεύσεων και Εκκαθαρίσεων, Γιώργος Καροτσάκης, τα σχετικά νομοσχέδια βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο και θα ολοκληρωθούν μόλις ξεκαθαριστούν οι σχετικές πολιτικές αποφάσεις επ’ αυτών, κάτι που αναμένεται να γίνει εντός του επόμενου μήνα. Στόχος, είπε, είναι να προωθηθούν και οι σχετικές νομοθεσίες προς το τέλος του χρόνου ως πακέτο, καλώντας, ταυτόχρονα, τα πολιτικά κόμματα να αποφύγουν την ψήφιση αποσπασματικών νομοθεσιών, που στο τέλος δεν θα εξυπηρετούν σε τίποτα τον σκοπό τους.

Το πλαίσιο αφερεγγυότητας

Σε ό,τι αφορά το νέο πλαίσιο για την αφερεγγυότητα, ο κ. Καροτσάκης τόνισε πως αυτό θα καλύπτει όλα τα σχετικά ζητήματα τόσο για τα φυσικά όσο και τα νομικά πρόσωπα. «Η μνημονιακή μας υποχρέωση στόχο έχει την ενθάρρυνση της επιβίωσης των επιχειρήσεων, αλλά και να προσφέρει μια δεύτερη ευκαιρία τόσο για τα νομικά όσο και τα φυσικά πρόσωπα. Απώτερος στόχος είναι και η καθιέρωση μιας νέας κουλτούρας προς αποφυγήν της κήρυξης σε πτώχευση φυσικών προσώπων και την εκκαθάριση επιχειρήσεων και εταιρειών. Θα καλύπτει αλλαγές στον Περί Πτωχεύσεων και Εκκαθαρίσεων Νόμο και τη δημιουργία προπτωχευτικών και προεκκαθαριστικών επιπέδων, ούτως ώστε να ενθαρρύνονται τόσο οι πιστωτές (κυρίως τράπεζες) όσο και οι οφειλέτες να καταλήγουν σε μια βιώσιμη αναδιάρθρωση των χρεών τους», συμπλήρωσε.

Κλήθηκαν εμπειρογνώμονες

Στα πλαίσια αυτής της προσπάθειας, σημείωσε, κλήθηκαν εμπειρογνώμονες με άριστες γνώσεις στα θέματα αφερεγγυότητας τόσο από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο όσο και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να συμβάλουν με τις απόψεις τους και έχουν ακούσει τους εμπλεκόμενους φορείς -τράπεζες, δικηγόρους, δικαστές, λογιστές, ιδιώτες εκκαθαριστές, Κτηματολόγιο, Κεντρική Τράπεζα, Υπουργείο Οικονομικών, Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού και τον Έφορο Εταιρειών και Επίσημο Παραλήπτη- αλλά και έχουν εξετάσει τις δυνατότητες των κυπριακών Αρχών στην εξεύρεση ενός σωστού πλαισίου αφερεγγυότητας.

«Μας έχουν υποβάλει εισηγήσεις για το πώς πρέπει να είναι αυτό το πλαίσιο, ούτως ώστε να καθιερώνει τη νέα κουλτούρα επιβίωσης των επιχειρήσεων και των ατόμων. Υπάρχουν πολύ σοβαρές πρόνοιες, οι οποίες χρήζουν πολύ σοβαρής μελέτης και αξιολόγησης με τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων», συνέχισε, αναφέροντας πως οι επίσημες διαπραγματεύσεις για αυτό το ζήτημα ξεκίνησαν την περασμένη Παρασκευή.

«Στόχος αυτών είναι οι φορείς να γίνουν κοινωνοί των εισηγήσεων των τεχνοκρατών και να υποβάλουν τις δικές τους εισηγήσεις, απόψεις επ’ αυτών», εξήγησε ο Υπεύθυνος του Κλάδου Πτωχεύσεων και Εκκαθαρίσεων, ενώ για την ετοιμασία αυτού του πλαισίου συστάθηκε τετραμελής υπουργική επιτροπή με Πρόεδρο τον Υπουργό Οικονομικών, Χάρη Γεωργιάδη, την οποία συναποτελούν ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, Γιώργος Λακκοτρύπης, ο Υπουργός Εσωτερικών Σωκράτης Χάσικος και ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως Ιωνάς Νικολάου.

Μελετώνται στοιχεία εδώ και οκτώ μήνες

Προς ενίσχυση των πιο πάνω αναφορών του ο κ. Καροτσάκης ανέφερε πως «εδώ και οκτώ μήνες καταβάλλουμε προσπάθειες ετοιμασίας του εν λόγω πλαισίου, συγκεντρώνοντας σημαντικά στοιχεία για το μοντέλο που θα εφαρμοστεί στην Κύπρο. Το νέο πλαίσιο αφερεγγυότητας θα αγγίζει διάφορα μοντέλα σύγχρονης πρακτικής αφερεγγυότητας όπως είναι του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιρλανδίας, της Αυστραλίας, της Αμερικής και της Γερμανίας και πρέπει να πω πως δεν περιοριζόμαστε ούτε έχουμε οποιοδήποτε στίγμα προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Τα πλαίσια που ανέφερα έγιναν στη βάση κάποιων δεδομένων και σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε κάποιο από αυτά ως έχει στη δική μας περίπτωση.

Το πλαίσιο της αφερεγγυότητας που θα κατατεθεί, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες της οικονομικής κρίσης, αλλά και της σύνδεσης των δανείων μας τόσο με υποθήκες όσο και με προσωπικές εγγυήσεις», συμπλήρωσε, αναφέροντας πως το πλαίσιο ετοιμάζεται με τη συμβολή και εμπειρογνωμοσύνη τόσο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου όσο και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Πρέπει να ανακοπεί η αύξηση των ΜΕΔ

Εξηγώντας περισσότερο την αναφορά του στις ιδιαίτερες ανάγκες της κυπριακής οικονομίας, τόνισε πως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια βρίσκονται σε πολύ υψηλό ποσοστό, που κυμαίνεται κατά μέσο όρο στο 50%, σημειώνοντας πως αυτό οφείλεται και στην απραξία διευθέτησης χρεών είτε με ευθύνη των τραπεζών είτε των οφειλετών. Υπέδειξε, ακόμη, πως «αν παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν, θα βιώσουμε χειρότερες καταστάσεις. Δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να γίνουν βιαστικές κινήσεις σε αυτό το ζήτημα προς αποφυγήν λαθών. Πρέπει να πω ακόμη πως θα πρέπει να γίνουν κι άλλες θυσίες. Και εξηγώ: Κάποιες θυσίες σήμερα για αποφυγή χειρότερων θυσιών στο μέλλον, ούτως ώστε να ανακοπεί η πορεία αύξησης των ΜΕΔ», υπογράμμισε.

Επίσπευση εκποιήσεων

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ με το νομοσχέδιο για επίσπευση των διαδικασιών εκποίησης, που κι αυτό είναι μνημονιακή μας υποχρέωση, ο κ. Καροτσάκης υπέδειξε πως αυτό βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Εξήγησε, δε, πως στόχος του νομοσχεδίου δεν θα είναι να ξεκινήσουν μαζικές εκποιήσεις, αλλά για να εκπληρωθεί μια μνημονιακή μας υποχρέωση, η οποία θα συμβάλει στην ολοκληρωτική λειτουργία και επιτυχία του νέου πλαισίου αφερεγγυότητας. Κι αυτό, είπε, «γιατί οι τράπεζες το γνωρίζουν και τους έχει λεχθεί επανειλημμένα πως μαζικές εκποιήσεις ισούνται με καταστροφή.

Θα καταστραφεί η κυπριακή οικονομία στην ολότητά της, γιατί χωρίς δανειολήπτες, χωρίς καταναλωτές, δεν μπορεί να υπάρχει χρηματοπιστωτικό ίδρυμα και συνεπώς υγιής οικονομία», συνέχισε, προσθέτονας πως «θα πρέπει να κάνουν θυσίες οι τράπεζες για να αποκτήσουν την επιθυμητή ρευστότητα που χρειάζονται και για να ξεκινήσουν να παρέχουν υγιή δάνεια, από τα οποία θα έχουν το οικονομικό όφελος που θα συμβάλει, ώστε να διατηρηθούν ζωντανές και βιώσιμες.

Συνεπώς, χωρίς οι Τράπεζες να έχουν τα απαιτούμενα έσοδα από τα υφιστάμενα δάνεια, να μην μπορούν να παρέχουν υγιή δάνεια που θα αποπληρώνονται για να έχουν έσοδα, χωρίς ουσιαστικές αναδιαρθρώσεις χρεών, τότε από πού θα μπορούν θα βρίσκουν πόρους για να συντηρούν τα λειτουργικά τους έξοδα και ταυτόχρονα θα πρέπει να πληρώνουν τα επιτόκια των καταθέσεών τους; Ειδικά, χωρίς την παραχώρηση στοχευόμενων δανείων με βάση ορθολογιστικά μεθοδευμένες επενδύσεις, τότε πώς θα ανακάμψει η οικονομία μας;

Το Κράτος καταβάλλει τεράστια προσπάθεια προώθησης νέων επενδύσεων από το εξωτερικό, μέχρι που ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και οι Υπουργοί τρέχουν καθημερινά να βρουν αυτές τις επενδύσεις ως και τα αναπτυξιακά προγράμματα και τις αποδοτικότερες καινοτομίες, που θα συμβάλουν στη σταθερότητα του οικονομικού μας συστήματος και μετέπειτα στην ανάπτυξη και στη μείωση της ανεργίας. Όμως, για να αποδώσουν αυτές ή/και άλλες προσπάθειες και να μην πάνε στο κενό, χρειάζεται να έχουμε ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα που να στηρίζεται σε σταθερά θεμέλια, σε μιαν αποτελεσματική Δημόσια Υπηρεσία, σε βιώσιμες επιχειρήσεις και εργατικούς, εξειδικευμένους προοδευτικούς και προκομμένους πολίτες.

Το Κράτος, πέρα από την εξεύρεση νέων πόρων, έχει θέσει στόχο να παρέχει εκείνα τα εργαλεία, τα οποία θα επιτρέπουν και θα ενθαρρύνουν την αναδιάρθρωση των δανείων, φυσικών και νομικών προσώπων, αλλά και τη δυνατότητα αναδιοργάνωσης των επιχειρήσεων και τη διευθέτηση των προσωπικών οικονομικών προβλημάτων τους και της προστασίας της πρώτης κατοικίας, παρά να χάνονται θέσεις εργασίας μέσων των εκκαθαρίσεων των εταιρειών και την πτώχευση των ατόμων. Ο αριθμός των πτωχευσάντων σήμερα, δυστυχώς, πλησιάζει τα 10.000 άτομα, και οι επιχειρήσεις κλείνουν μέρα με τη μέρα».

Τότε, διερωτάται ο κ. Καροτσάκης, πώς θα ανακάμψει η οποιαδήποτε οικονομία, όταν ένα μεγάλο μέρος τής κοινωνίας βρίσκεται σε δεσμά της πτώχευσης; Ακόμη, διερωτάται, εάν αρχίσει η ανάπτυξη, ποιοι θα ηγηθούν αυτής; Ως εκ τούτου, το σχέδιο της αφερεγγυότητας στοχεύει να βοηθήσει όσο περισσότερο, τόσο το χρηματοπιστωτικό σύστημα, όσο και τις επιχειρήσεις και την κοινωνία στο σύνολό της και όχι μεμονωμένα, γιατί όλοι οι προαναφερόμενοι πυλώνες είναι αλληλένδετοι και κανένα, μα κανένα από αυτά τα συστατικά που συμβάλλουν σε επιτυχείς οικονομίες, δεν μπορεί από μόνο του να επιβιώσει ξεχωριστά.

Καταλήγοντας, τόνισε ότι η επιτυχία αυτών των προσπαθειών βασίζεται στο γεγονός ότι όλες οι συμβαλλόμενες πλευρές δεν πρέπει να δουν μονόφθαλμα την κατάσταση, δεν έχουμε τέτοια πολυτέλεια. Επίσης, είναι σημαντικό, να μην περιμένουμε ότι το νέο πλαίσιο της αφερεγγυότητας θα προσφέρει όλες τις λύσεις, και θα πρέπει από τώρα να αρχίσουν οι διαβουλεύσεις διευθέτησης των χρεών, ούτως ώστε να μη διογκώνεται το πρόβλημα του καθενός, συμπεριλαμβανομένων και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, ανέφερε.

Δεν θα προστατευθούν όλες οι πρώτες κατοικίες

ΟΣΟΝ αφορά την προστασία της πρώτης κατοικίας, ο Γιώργος Καροτσάκης εξήγησε στη «Σ» πως αυτό θα είναι ένα ξεχωριστό κομμάτι και στόχο θα έχει την προστασία όσων πραγματικά δεν μπορούν άμεσα να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Ξεκαθάρισε, ακόμη, πως δεν θα προστατεύονται όλες οι πρώτες κατοικίες, αφού υπάρχουν άτομα που μπορούν να πληρώσουν τα δάνειά τους αλλά εκμεταλλεύονται την κατάσταση. «Αυτούς τους ανθρώπους δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση να τους προστατεύσουμε, επειδή κάποιος άλλος θα πληρώσει στη θέση τους.

Θα γίνει διαχωρισμός μεταξύ αυτών που δεν μπορούν πραγματικά να πληρώσουν, όσο και των κοινωνικά και εισοδηματικά ασθενών ομάδων του πληθυσμού, κάτι για το οποίο ο Πρόεδρος και οι Υπουργοί μας ως και όλα τα κόμματα έχουν επιδείξει μεγάλη ευαισθησία, και αυτών που εκμεταλλεύονται την κατάσταση, ενώ το σχέδιο θα δώσει κίνητρα και αντικίνητρα σε οφειλέτες και τράπεζες (και σε άλλους πιστωτές), για να υπάρξει διαβούλευση διευθέτησης των χρεών τους», εξήγησε, επαναλαμβάνοντας πως οι μαζικές πωλήσεις και οι εκποιήσεις δεν βοηθούν μακροπρόθεσμα τα πιστωτικά ιδρύματα αλλά ούτε και την οικονομία στο σύνολό της.

«Τα δάνεια παλαιότερα δεν γίνονταν βάσει λογικής, βάσει της δυνατότητας αποπληρωμής. Εδίδετο, δυστυχώς, περισσότερη βαρύτητα στην εξασφάλιση παρά στην αποπληρωμή. Γι’ αυτό φταίνε και οι τράπεζες αλλά και οι ίδιοι οι πολίτες, που έπαιρναν δάνεια και γνώριζαν εκ των προτέρων ότι κάποια στιγμή ελλόχευε ο κίνδυνος να μην μπορέσουν να τα αποπληρώσουν», συνέχισε, αναφέροντας περαιτέρω πως «δεν πρέπει να πληρώσουν μόνο οι λίγοι τις επιπτώσεις αυτών των αποφάσεων».

Ο Υπεύθυνος του Κλάδου Πτωχεύσεων και Εκκαθαρίσεων ανέφερε, ακόμη, πως, για να ξεκαθαρίσει ο τρόπος που θα προωθηθεί το πλαίσιο αφερεγγυότητας, θα πρέπει πρώτα το κράτος να καταλήξει στις σχετικές πολιτικές αποφάσεις, κάτι που αναμένεται εντός Μαΐου. «Μόλις ξεκαθαριστούν οι πολιτικές αποφάσεις, οι ομάδες που συστάθηκαν για ετοιμασία αυτών των νομοθεσιών και έχουν ήδη κάνει τις απαραίτητες έρευνες, θα ξεκινήσουν διαβουλεύσεις με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ούτως ώστε τα νομοθετήματα να κατατεθούν στη Βουλή στα τέλη του τρέχοντος έτους και να ψηφιστούν», υπογράμμισε, ενώ απαντώντας σε σχετικό μας ερώτημα, εξέφρασε την άποψη πως «θα πρέπει να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να πάνε ξεχωριστά οι νομοθεσίες και να δημιουργηθούν λανθασμένες εντυπώσεις.

Φυσικά η αφερεγγυότητα που αφορά τις εταιρείες μπορεί να προωθηθεί ξεχωριστά από αυτήν των ατόμων». Τόνισε, ακόμη, πως οι νομοθεσίες έχουν ως στόχο να παρέχουν κίνητρα και αντικίνητρα τόσο στις τράπεζες όσο και στους οφειλέτες να εξεύρουν τρόπους αναδιάρθρωσης των δανείων τους, ούτως ώστε να καταστούν εξυπηρετούμενα και να αποφευχθούν οι εκποιήσεις.

Υπομονή…

Ο Υπεύθυνος του Κλάδου Πτωχεύσεων και Εκκαθαρίσεων έστειλε και το μήνυμα πως δεν ελλοχεύει κίνδυνος μαζικών εκποιήσεων περιουσιών, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να αναπαυόμαστε, αλλά αντιθέτως να αντιδράσουμε και να λειτουργήσουμε όλοι υπεύθυνα. «Βάσει πληροφόρησης που ετύχαμε, όλες οι αιτήσεις εκποιήσεων είναι παλαιότερες υποθέσεις και δεν σχετίζονται με την οικονομική κρίση.

Και, εκτός αυτού, οι τράπεζες δεν επιθυμούν την άμεση εκτέλεση των εκποιήσεων, γιατί βρίσκονται σε στάδιο αναδιάρθρωσης και καθορισμού της νέας τους πολιτικής και στρατηγικής», συμπλήρωσε ο κ. Καροτσάκης, καλώντας τα κόμματα να κάνουν υπομονή, ενώ τα συγχαίρει για την ανησυχία και ευαισθησία τους, έως ώτου ολοκληρωθούν και οι νομοθεσίες που ετοιμάζει το κράτος, ώστε να αποφύγουν την ψήφιση αποσπασματικών νομοθεσιών, που σε καμία περίπτωση δεν θα εξυπηρετούν τον στόχο που τέθηκε. Δηλαδή, της παροχής κινήτρων και αντικινήτρων σε οφειλέτες και χρεώστες να διευθετήσουν τις υποχρεώσεις τους και να εξεύρουν ουσιαστικές λύσεις προστασίας της πρώτης κατοικίας τους.

«Να αρχίσουν να αποπληρώνουν δάνεια»

Σχολιάζοντας ακόμη το γεγονός πως πολίτες δεν αποπληρώνουν τα χρέη τους αναμένοντας την προστασία της πρώτης κατοικίας, τόνισε πως είναι γι' αυτόν τον λόγο που ζητεί από τα κόμματα να αναμένουν το ολοκληρωμένο πλαίσιο, που να καλύπτει όλα τα ζητήματα που έχουμε αναφέρει. «Την ίδια ώρα ο κόσμος έως τότε πρέπει να αρχίσει να αποπληρώνει, έστω και με πολύ μικρό ποσό τα χρέη του, για να διευκολύνει και τον εαυτό του.

Υπάρχει αυτήν τη στιγμή ένα εργαλείο που μπορούν να το εκμεταλλευτούν και να αναδιαρθρώσουν τα δάνειά τους και δεν είναι άλλο από την οδηγία της ΚΤ», συμπλήρωσε ο κ. Καροτσάκης. Καταληκτικά, ο κ. Καροτσάκης θέλησε να στείλει εκ νέου το εξής μήνυμα: «Το Κράτος θα σταθεί συμπαραστάτης σε όσους το έχουν πραγματικά ανάγκη και τιμωρός σε όσους ακολουθούν μη σωστές πρακτικές και ειδικότερα σ' αυτούς που, ενώ έχουν τη δυνατότητα, δεν εξυπηρετούν τα δάνειά τους.

Επίσης, δεν θα προστατευθούν σε καμία περίπτωση τεράστια σπίτια με πισίνες, εκτός και εάν υπάρχει η προοπτική αποπληρωμής των χρεών τους. Εάν προστατευθούν όλοι, θα έρθει η στιγμή που δεν θα υπάρχει η δυνατότητα προστασίας ούτε των αδύναμων αλλά και ούτε και αυτών που σήμερα έχουν ή/και μπορούν να κρατήσουν τα σπίτια τους», κατέληξε ο κ. Καροτσάκης. (Ο κ. Καροτσάκης διευκρίνισε ότι στις περιπτώσεις όπου έγιναν αναφορές που εκφράζουν απόψεις, αυτές βαραίνουν τον ίδιο και κανέναν άλλον).