Μικρόβια και ιοί προκαλούν στους μαθητές αθώες και σοβαρές ασθένειες
Οι ειδικοί προτείνουν τρόπους για να αντιμετωπίσετε μικρόβια και ιώσεις που πλήττουν συχνά τους μικρούς μαθητές

Οι λοιμώξεις που μεταδίδονται από παιδί σε παιδί είναι κυρίως αυτές του αναπνευστικού συστήματος και αποτελούν τη συχνότερη αιτία νόσησης το φθινόπωρο και τον χειμώνα στην παιδική ηλικία, τονίζει η επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Πόπη Αναστασέα-Βλάχου.

Σχεδόν όλες οι ρινίτιδες και σε μεγάλο ποσοστό (περίπου 70%) οι λαρυγγίτιδες, οι φαρυγγίτιδες, οι τραχειοβρογχίτιδες και λιγότερο οι βρογχίτιδες οφείλονται σε ιούς. Οι ιοί που ευθύνονται για τις λοιμώξεις του ρινοφάρυγγα είναι πολλοί: ρινοϊοί, αδενοϊοί, ιοί της γρίπης, ιοί της παραγρίπης, ιοί Κοξάκι, ιοί Έκο κ.ά. Οι ιοί μεταδίδονται με τα σταγονίδια. Δηλαδή με τον βήχα, το φτάρνισμα, το γέλιο κ.ά. Το στάδιο επώασής τους (δηλαδή το διάστημα από τη μόλυνση έως την εκδήλωση των συμπτωμάτων) διαρκεί λίγες ημέρες έως μία εβδομάδα. Υπάρχει μεγάλη διαφορά του κοινού κρυολογήματος και της γρίπης, επισημαίνει η κ. Βλάχου.

«Το κοινό κρυολόγημα οφείλεται σε ρινοϊούς (πάνω από 110), εμφανίζεται το φθινόπωρο, τον χειμώνα και την άνοιξη και συνήθως προσβάλλει όχι μόνο τα μέλη μιας τάξης, αλλά και τα μέλη της οικογένειας των μαθητών». Μερικές φορές η λαρυγγοτραχειοβρογχίτιδα επιμολύνεται με μικρόβια και η ρινίτιδα χρονίζει, κυρίως σε μεγαλύτερα παιδιά. «Το έκκριμα γίνεται παχύρρευστο και δύσοσμο», λέει η κ. Βλάχου. «Η θεραπεία καθορίζεται ύστερα από καλλιέργεια του εκκρίματος και αντιβιόγραμμα για ανεύρεση της κατάλληλης αντιβιοτικής ουσίας».

Στα μεγαλύτερα παιδιά (της πέμπτης και έκτης τάξης του δημοτικού), συχνός είναι και ο πονόλαιμος από στρεπτόκοκκο. «Στην περίπτωση αυτή, είναι απαραίτητο το στρεπτ-τεστ, για να διαπιστωθεί εάν πρέπει να δοθεί αντιβίωση», συνιστά η κ. Βλάχου.

Γαστρεντερίτιδες
Οι λοιμώξεις αυτή την εποχή αρχίζουν συχνά με ενοχλήματα από το αναπνευστικό σύστημα, αλλά προχωρούν και στο πεπτικό. «Αυτές οι λοιμώξεις οφείλονται στους Ρότα ιούς (τους ιούς που μοιάζουν με τροχό, από τον οποίο πήραν και το λατινικό όνομά τους)», εξηγεί η κ. Βλάχου. «Οι οξείες αυτές γαστρεντερίτιδες είναι πιο συχνές τον χειμώνα παρά το καλοκαίρι, όπως θα ανέμενε κανείς». Το στάδιο επώασης των ιών αυτών διαρκεί 1-3 ημέρες. Εκτός από τα συμπτώματα από το αναπνευστικό σύστημα, παρουσιάζεται διάρροια, έμετος και μερικές φορές υψηλός πυρετός. «Οι ιώσεις αυτές μπορεί να προκαλέσουν αφυδάτωση και διαταραχές ηλεκτρολυτών», προειδοποιεί η κ. Βλάχου.

Γρίπη
Η γρίπη έχει πιο βαριά συμπτώματα από εκείνα των απλών αναπνευστικών ιώσεων:

* Υψηλός πυρετός
* Κακουχία
* Πόνοι στους μύες
* Πόνοι στις αρθρώσεις
* Πονοκέφαλος
* Πόνος στον φάρυγγα
* Ζωηρός βήχας
* Φωτοφοβία

Στα μικρά παιδιά η γρίπη παρουσιάζει επιπλοκές, με λαρυγγοτραχειοβρογχίτιδα, βρογχιολίτιδα, βρογχίτιδα ή και πνευμονία. «Στα μικρά παιδιά, ο πυρετός είναι υψηλότερος, αλλά στα μεσοδιαστήματα της απυρεξίας τα παιδιά φαίνεται να είναι σε καλή κατάσταση και ζωηρά», λέει η κ. Βλάχου. «Αυτό διαφοροποιεί τη γρίπη από τη μικροβιακή μηνιγγίτιδα». Οι ιοί της γρίπης μεταδίδονται αερογενώς και σπανίως με μολυσμένα αντικείμενα. Η επώασή τους διαρκεί 1-3 ημέρες, αλλά η μεταδοτικότητα της νόσου διαρκεί 1-2 ημέρες πριν και μία εβδομάδα μετά την εκδήλωση των συμπτωμάτων.

Οι ιοί της γρίπης είναι τρεις (Α, Β και C), αλλά έχουν πολλούς αντιγονικούς τύπους και στελέχη. Τον άνθρωπο απασχολεί κυρίως ο ιός Α (και λιγότερο ο Β), στον οποίο οφείλονται οι πανδημίες της νόσου. «Οι αντιγονικές παραλλαγές του ίδιου υποτύπου είναι συχνές και γι' αυτό ο εμβολιασμός με ένα στέλεχος δεν προστατεύει από τα άλλα στελέχη», λέει η κ. Βλάχου. «Το εμβόλιο για τη γρίπη συνιστάται να γίνεται μόνο στα παιδιά με χρόνια νοσήματα και στα ανοσοκατασταλμένα. Το κλείσιμο των σχολείων δεν έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να προλάβει τέτοιες επιδημίες στον παιδικό πληθυσμό».

Αντιμετώπιση
Η αντιμετώπιση της γρίπης στα παιδιά, εφόσον δεν υπάρχει επιπλοκή, πρέπει να γίνεται με:
* Ξεκούραση
* Καθαρή ατμόσφαιρα στο σπίτι
* Πολλά υγρά
* Αντιπυρετικά φάρμακα

Η σημαντικότερη επιπλοκή της γρίπης είναι η λοίμωξη με μικρόβια του αναπνευστικού συστήματος, τα οποία είναι -ανάλογα με την ηλικία- ο αιμόφιλος, ο πνευμονιόκοκκος και ο σταφυλόκοκκος. Ως συνέπεια, μπορεί να εμφανιστεί ωτίτιδα, παραρρινοκολπίτιδα, βρογχίτιδα και πνευμονία. «Τα παιδιά με γρίπη πρέπει να πηγαίνουν ξανά στο σχολείο αφού έχουν μείνει δύο ημέρες απύρετα», συμβουλεύει η κ. Βλάχου.

Η βρογχιολίτιδα
Τα βρέφη που αναγκάζονται να πάνε στον παιδικό σταθμό στον πρώτο χρόνο της ζωής τους νοσούν συχνά από τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό και εμφανίζουν βρογχιολίτιδα. «Λόγω της απόφραξης της μύτης, παρουσιάζουν δύσπνοια και αυτό τρομάζει τους γονείς», λέει η κ. Βλάχου. «Η πρόγνωση είναι όμως καλή και μάλιστα χωρίς θεραπεία. Η ασθένεια περνά ύστερα από λίγες ημέρες ή το πολύ μέσα σε 3 - 4 εβδομάδες. Σπάνια, η κατάσταση επιπλέκεται με ωτίτιδα».

Ανεμοβλογιά
Τα λοιμώδη νοσήματα -όπως η ιλαρά- έχουν εξαφανισθεί χάρη στα εμβόλια. Η ανεμοβλογιά, όμως, εξακολουθεί να υπάρχει, παρά το εμβόλιο των τελευταίων χρόνων. Ο ιός της ανεμοβλογιάς έχει μακρύ στάδιο επώασης: 12-17 ημέρες. «Μόλις εμφανισθεί το πρώτο σπυράκι», συμβουλεύει η κ. Βλάχου, «το παιδί πρέπει να μείνει στο σπίτι και να ζητηθεί η συμβουλή του παιδιάτρου. Η αντιμετώπιση με ασυκλοβίρη (σε σιρόπι) πρέπει να αρχίζει αμέσως. Απαραίτητο είναι και το καθημερινό μπάνιο (χωρίς τρίψιμο και με σταμπωτό σκούπισμα με βαμβακερές πετσέτες), καθώς και η επάλειψη με αντισηπτικό στα σπυράκια».

Η ανεμοβλογιά χαρακτηρίζεται από τους παιδιάτρους ως η πιο περίεργη αρρώστια, καθώς η διάρκειά της και η ένταση των εκδηλώσεών της ποικίλλουν. Το παιδί, πάντως, μπορεί να γυρίσει στο σχολείο δύο ημέρες αφότου εξαφανιστούν τελείως τα ίχνη της ανεμοβλογιάς. «Εάν το παιδί δεν έχει νοσήσει έως την εφηβεία, θα πρέπει να κάνει το εμβόλιο, γιατί πρόκειται για μια βαριά αρρώστια στις μεγαλύτερες ηλικίες», υπογραμμίζει η κ. Βλάχου. «Εάν έχει νοσήσει και δεν το έχει καταλάβει, μπορεί να κάνει το εμβόλιο χωρίς να φοβάται».

Φυματίωση - μηνιγγίτιδα
«Η ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ δεν μεταδίδεται από παιδί σε παιδί, αλλά από μεγάλους που έχουν ανοικτή νόσο», διευκρινίζει η κ. Βλάχου. «Επίσης, η μηνιγγίτιδα μεταδίδεται στα παιδιά από τους μεγάλους, καθώς εκείνοι φιλοξενούν τον μηνιγγιτιδόκοκκο χωρίς να αρρωσταίνουν». H μηνιγγίτιδα άλλωστε -όπως τονίζει η κ. Βλάχου- δεν μεταδίδεται από τα αντικείμενα (π.χ. κιμωλίες, βιβλία κ.ά.) και δεν είναι απαραίτητο το κλείσιμο του σχολείου σε περίπτωση κρούσματος της νόσου σε μαθητή. Χημειοπροφύλαξη πρέπει να πάρουν μόνο τα παιδιά που κάθονται σε διπλανά θρανία και εκείνα της οικογένειας του παιδιού. Η μηνιγγίτιδα οφείλεται σε 9 κόκκους. Tο υπάρχον εμβόλιο καλύπτει μόνο τη μηνιγγίτιδα C.

Έξι συμβουλές προς τους γονείς
1. Να μάθετε τα παιδιά να πλένουν συχνά τα χέρια τους. Οπωσδήποτε πριν φάνε κάτι, όταν γυρίζουν από το σχολείο ή το παιχνίδι και μετά την τουαλέτα.
2. Να τα μάθετε να βάζουν το χέρι μπροστά στο στόμα όταν βήχουν ή φταρνίζονται και να πλένουν μετά τα χέρια τους.
3. Να μην τα στέλνετε στο σχολείο φορτωμένα με ρούχα (γιατί θα ζεσταθούν, θα ιδρώσουν και μετά θα τα βγάλουν).
4. Να φροντίζετε να κάνουν καθημερινά ντους.
5. Να μην τα στέλνετε στο σχολείο εάν υπάρχει υποψία ασθένειας.
6. Να μην παραμελείτε τα εμβόλιά τους.

ΜΑΙΡΗ ΚΑΤΣΑΝΙΠΟΥΛΟΥ