Βοηθά τους ηλικιωμένους να έχουν μια πιο αυτόνομη διαβίωση
Η τακτική φυσική δραστηριότητα των ηλικιωμένων είναι σημαντική με τεράστια οφέλη και μειώνει σε μεγάλο ποσοστό τη θνησιμότητα, αυξάνοντας σε μεγάλο βαθμό την ποιοτική επιβίωσή τους

Με την αύξηση της ηλικίας μειώνονται διάφορες κινητικές ιδιότητες και ικανότητες του οργανισμού, δηλαδή επέρχονται κάποιες φυσιολογικές απώλειες των λειτουργικών συστημάτων, οι οποίες έχουν επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων. Οι περισσότεροι ηλικιωμένοι χάνουν σταδιακά τη δύναμή τους, την ευλυγισία τους, τα αντανακλαστικά τους, ενώ υπάρχουν πολλές πιθανότητες πτώσεων και καταγμάτων εξαιτίας της μείωσης της οστικής μάζας αλλά και των οπτικών και ακουστικών απωλειών.

Σύμφωνα με έρευνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας η τακτική φυσική δραστηριότητα των ηλικιωμένων είναι σημαντική με τεράστια οφέλη και μειώνει σε μεγάλο ποσοστό τη θνησιμότητα, αυξάνοντας σε μεγάλο βαθμό την ποιοτική επιβίωσή τους. Σε κοινωνικό επίπεδο η άσκηση βοηθά τα άτομα τρίτης ηλικίας να έχουν μια πιο αυτόνομη διαβίωση, να μειώσουν την ανασφάλειά τους, να καλλιεργήσουν την κοινωνικότητά τους και να ξεφύγουν από την κατάθλιψη και τη μοναξιά, να διατηρήσουν τη συναισθηματική και διανοητική ευεξία τους.

Μεταβολές στα οργανικά συστήματα
Στο Ερειστικό σύστημα παρατηρείται μείωση της οστικής μάζας, του μεσάρθριου διαστήματος, γίνονται λεπτότεροι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, μειωνεται το συνολικό ύψος και εμφανίζεται ελαφρά κύφωση. Στο Αναπνευστικό σύστημα παρατηρείται εξασθένιση αναπνευστικών μυών, μείωση της ελαστικότητας των πνευμόνων, μείωση του αριθμού και αύξηση του μεγέθους των κυψελίδων, μείωση της έντασης του βήχα, μείωση του Vo2 max και μεταβολές πνευμονικών όγκων. Στο Μυϊκό σύστημα παρατηρείται μείωση της μυϊκής μάζας (σαρκοπενία), της μυϊκής λειτουργικής ικανότητας (δύναμη, αντοχή, ισχύς, ελαστικότητα).

Οφέλη
} Αυξάνει την πυκνότητα μετάλλων των οστών και έτσι μειώνονται οι πιθανότητες οστεοπορωτικών καταγμάτων
} Ενδυναμώνουν οι μύες, οι τένοντες και οι σύνδεσμοι αλλά και αυξάνεται το εύρος κίνησης μιας άρθρωσης, που βοηθούν στη διεκπεραίωση καθημερινών δραστηριοτήτων όπως περπάτημα, μεταφορά αντικειμένων, κτένισμα, ντύσιμο κ.ά.
} Βελτιώνεται η ισορροπία, ο συντονισμός κινήσεων, ο χρόνος αντίδρασης που επίσης μειώνουν τους κινδύνους τραυματισμών.
} Μειώνεται τα σωματικό βάρος (πρόληψη παχυσαρκίας) ενώ βελτιώνεται παράλληλα ο μεταβολισμός.
} Επίσης βελτιώνεται η πνευματική διαύγεια, ενώ εξασκείται και η μνήμη.
} Βελτιώνει τη λειτουργία της καρδιάς.
} Διατηρεί σε φυσιολογικά επίπεδα την αρτηριακή πίεση.
} Μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και σακχαρώδους διαβήτη.
} Μπορεί να συμβάλλει επίσης στην αύξηση της αερόβιας ικανότητας.
} Βελτιώνει έως και 20% τη λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος.
} Βελτιώνει το μυοσκελετικό σύστημα αυξάνοντας τη μυϊκή μάζα, την ευκινησία των αρθρώσεων και την αντοχή των οστών. Μάλιστα, μετά από 12 εβδομάδες συστηματικής άσκησης, μπορεί να υπάρξει βελτίωση έως και 100% στη μυϊκή δύναμη.

Χρήσιμες συμβουλές
? Οι ασκήσεις δεν είναι απαραίτητο να έχουν μεγάλη ένταση.
? Μπορούν να γίνονται σε οργανωμένα γυμναστήρια αλλά είναι προτιμότερο να γίνονται στη φύση και συνιστάται τα άτομα να είναι σε ζεύγη ή μικρές ομάδες.
? Βοηθάει σημαντικά η πεζοπορία και η κολύμβηση, η ποδηλασία απαιτεί προσοχή, ενώ καλό θα είναι να αποφεύγεται η ορειβασία, και η μεταφορά βάρους.
? Η ήπια προσαρμογή, καθώς οι τραυματισμοί από έλλειψη προθέρμανσης, κακής επιλογής ενδυμάτων, υποδημάτων και χώρου, όπως και η λήψη φαρμάκων, μπορούν να προκαλέσουν μεγαλύτερα προβλήματα από αυτά που καλείται να λύσει η άσκηση.

Άσκηση σε μη υγιείς ηλικιωμένους
? Τροποποιήσεις στη διάρκεια, την ένταση του προγράμματος, και τα είδη των ασκήσεων
? Σε αναπνευστικές νόσους προτιμώνται αερόβιες δραστηριότητες.
? Σε νευρολογικούς ασθενείς, στόχος η επανεκπαίδευση βασικών λειτουργικών δραστηριοτήτων.
? Σε καρδιαγγειακές νόσους ενδείκνυνται χαμηλότερη ένταση, αποφυγή ισομετρικών ασκήσεων, έντονων ασκήσεων επιβάρυνσης, μεγαλύτερη διάρκεια αποθεραπείας.

Πότε πρέπει να διακόπτεται η άσκηση
? Υπέρμετρη αύξηση της Κ.Σ.
? Σε εμφάνιση ωχρότητας, ζάλης, δύσπνοιας, ιλίγγου, έντονης κόπωσης, έντονης εφίδρωσης και ναυτίας.
Η ηλικία δεν πρέπει να στέκεται εμπόδιο στις αγαπημένες μας δραστηριότητες. Όλοι μπορούμε να επωφεληθούμε από την άσκηση. Η άσκηση πρέπει να είναι κομμάτι της καθημερινότητάς μας από νεαρή ηλικία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι απαγορεύεται αν δεν γυμναζόμασταν παλιά.
Ποτέ δεν είναι αργά να ξεκινήσουμε να ασκούμαστε. Ακόμα και στα… ήντα μπορούμε να επωφεληθούμε στο μέγιστο. Και μην ξεχνάτε: Είμαστε όσο αισθανόμαστε και όχι όσο φαινόμαστε!

ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΤΣΕΝΤΙΔΗΣ
Γυμναστής Καθηγητής Κλάδου Αισθητικής KES COLLEGE