Ανησυχητικά στοιχεία για το φαινόμενο έδωσε η Επίτροπος Διοικήσεως
Η Επίτροπος Διοικήσεως δεν αποκλείει το ενδεχόμενο το πρόβλημα να είναι μεγαλύτερο, ένεκα του γεγονότος πως πολλές γυναίκες επιλέγουν τον δρόμο της σιωπής

Ανησυχητικές διαστάσεις προσλαμβάνει το φαινόμενο της βίας κατά των γυναικών στην Κύπρο. Σύμφωνα με στοιχεία που αποκάλυψε η Επίτροπος Διοίκησης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Ελίζα Σαββίδου, μία στις πέντε γυναίκες στη χώρα μας έχει πέσει θύμα σωματικής ή και σεξουαλικής βίας, από την ηλικία των 15 ετών και άνω, ενώ το ποσοστό αυτό ενδέχεται να είναι μεγαλύτερο, καθώς πολλές γυναίκες επιλέγουν να παραμένουν στη σιωπή και αποφεύγουν να καταγγείλουν τέτοια περιστατικά. Προς την κατεύθυνση καταπολέμησης της βίας στην οικογένεια, πάντως, το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως ετοιμάζει σειρά νομοθετημάτων για ποινικοποίηση όλων των μορφών βίας.

Τα στοιχεία
Σε χαιρετισμό της κατά την εναρκτήρια τελετή της εκστρατείας για την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και Κοριτσιών, την οποία διοργανώνει το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στο πλαίσιο του κοινοτικού χρηματοδοτικού προγράμματος «Progress», σε συνεργασία με τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια, την Κυπριακή Ακαδημία Δημόσιας Διοίκησης και το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου, η Επίτροπος Διοίκησης ανέφερε πως το 22% των γυναικών της Κύπρου έπεσαν θύματα σωματικής ή και σεξουαλικής βίας, ενώ 39% έχουν υποστεί ψυχολογική βία από τον σύντροφό τους από την ηλικία των 15 ετών και άνω. Τα ποσοστά αυτά, σημείωσε, αν και είναι χαμηλότερα από τον μέσον όρο της Ε.Ε., «σε κάθε περίπτωση είναι ιδιαίτερα υψηλά και καταδεικνύουν ότι το πρόβλημα της βίας είναι υπαρκτό και ιδιαίτερα σοβαρό».

Εξέφρασε δε την εκτίμηση πως τα ποσοστά που καταγράφονται στην Κύπρο, «ενδεχομένως να μην καταδεικνύουν το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος, έχοντας υπόψη την κοινωνική δομή της κυπριακής κοινωνίας, όπου οι σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών συνεχίζουν να καθορίζονται μέσα από ιεραρχήσεις και σχέσεις δύναμης και ανισότητας. Αποτέλεσμα αυτού, είναι το γεγονός ότι διαμορφώνεται μια απροθυμία στα θύματα, που, λόγω του κοινωνικού στίγματος και της απουσίας επαρκών και κατάλληλων υποστηρικτικών δομών προστασίας, αποφεύγουν ή διστάζουν να καταγγείλουν τα περιστατικά βίας στην Αστυνομία», υπογράμμισε η κ. Σαββίδου.

Ο σκοπός
Αναφερόμενη στη συνέχεια στην υλοποίηση του προγράμματος/εκστρατείας που ανέλαβε το Γραφείο της, η Επίτροπος Διοικήσεως τόνισε πως σκοπός του είναι η ευαισθητοποίηση της κυπριακής κοινωνίας στο πρόβλημα της βίας κατά των γυναικών και ειδικότερα η εξάλειψη των έμφυλων στερεοτύπων και των κοινωνικών και πολιτιστικών στάσεων και αντιλήψεων που καθιστούν τη βίαιη συμπεριφορά αποδεκτή, με απώτερο στόχο τη δημιουργία κουλτούρας με μηδενική ανοχή στη βία. Το πρόγραμμα, που έχει συνολικό κόστος 318 χιλιάδες ευρώ, είπε, συγχρηματοδοτείται κατά 80% από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και 20% από την Κυπριακή Δημοκρατία και θα διαρκέσει μέχρι την 1η Δεκεμβρίου 2015. Οι βασικές δράσεις του περιλαμβάνουν παγκύπριες εκστρατείες στα ΜΜΕ και εκπαιδευτικά σεμινάρια σε φορείς που μπορούν να έχουν προληπτική ή κατασταλτική συνδρομή στην καταπολέμηση της βίας κατά των των γυναικών στην Κύπρο.

Προωθείται ποινικοποίηση όλων των μορφών βίας
Σε χαιρετισμό του στο πλαίσιο της εναρκτήριας τελετής, ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, Ιωνάς Νικολάου, ανέφερε πως το υπουργείο του προωθεί σειρά νομοθετικών μέτρων για ποινικοποίηση όλων των μορφών βίας και αύξηση των προβλεπόμενων ποινών, ενώ εξετάζει το ενδεχόμενο προσχώρησης της Κύπρου στη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και την Ενδοοικογενειακή Βία.

Όπως είπε, προετοιμάζεται η τροποποίηση της νομοθεσίας, ώστε να επεκταθεί η δικαιοδοσία των κυπριακών δικαστηρίων για εκδίκαση των αδικημάτων βίας που προβλέπονται στη Σύμβαση και διαπράχθηκαν από ή έναντι οποιουδήποτε προσώπου που έχει τη συνήθη διαμονή του στην Κυπριακή Δημοκρατία και ανεξάρτητα αν τα αδικήματα διαπράχθηκαν εκτός της Κυπριακής Δημοκρατίας και αν αποτελούν αδίκημα στη χώρα όπου διαπράχθηκαν. Παράλληλα, πρόσθεσε, το υπουργείο στοχεύει και στην αναβάθμιση του ρόλου της Αστυνομίας, ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερη στην πρόληψη και στην άμεση ανταπόκρισή της στα περιστατικά βίας, καθώς και στην αξιολόγηση και διαχείριση της επικινδυνότητας των περιστατικών.

Εντατικοποίηση προσπαθειών λόγω κρίσης
Σε χαιρετισμό της, εξάλλου, στη Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας στην Οικογένεια (ΣΠΑΒΟ), η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Ζέτα Αιμιλιανίδου, τόνισε πως οι προσπάθειές μας όσον αφορά ιδιαίτερα την πρόληψη της βίας στην οικογένεια, αλλά και την αντιμετώπισή της πρέπει να εντατικοποιηθούν, ιδιαίτερα τώρα που η χώρα μας διανύει μια δύσκολη χρονική περίοδο, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, που αναπόφευκτα έχει έντονες επιπτώσεις στην κοινωνία μας και ιδιαίτερα στην οικογένεια. Υπέδειξε, δε, πως, σύμφωνα με δεδομένα άλλων κρατών, η οικονομική κρίση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στις οικογένειες, όπως αύξηση της βίας, πιθανότητα χρήσης ουσιών -νόμιμων ή μη- και άλλων μορφών εθισμού, κ.τ.λ.

Σε άλλο σημείο του χαιρετισμού της, επισήμανε ότι η βία στην οικογένεια, με βάση τα εθνικά στοιχεία αλλά και ευρωπαϊκά στοιχεία, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της κοινωνίας μας που τα τελευταία χρόνια τείνει να μεγεθύνεται ακόμα περισσότερο, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για άμεσες και αποτελεσματικές λύσεις. Περαιτέρω, επισήμανε ότι η βία ενάντια στην οικογένεια είναι πολύπλευρη και με αυτό τον τρόπο πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Πανευρωπαϊκά και παγκόσμια στοιχεία
Μιλώντας με αριθμούς για το συγκεκριμένο φαινόμενο στην Ευρώπη, η κ. Αιμιλιανίδου ανέφερε πως υπολογίζεται ότι ποσοστό 20%-25% των γυναικών έχουν υποστεί σωματική βία τουλάχιστον μία φορά κατά τη διάρκεια της ζωής τους. «Εξάλλου, η μελέτη για τη βία του ΟΗΕ υπολογίζει ότι μεταξύ 133 εκατομμύρια και 275 εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο είναι μάρτυρες βίας στην οικογένεια κάθε χρόνο. 4,6 - 11,3 εκατομμύρια από αυτά τα παιδιά ζουν σε ανεπτυγμένες χώρες», πρόσθεσε, και συνέχισε:

«Σε εθνικό επίπεδο, στο πλαίσιο καταπολέμησης της βίας στην οικογένεια, η Κυπριακή Δημοκρατία προχώρησε στη θέσπιση νομοθεσίας με τον Περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμο του 1994, που αντικαταστάθηκε με τους Νόμους 2000 και 2004, ο οποίος καθορίζει ότι η βία από ένα μέλος της οικογένειας σε άλλο αποτελεί ποινικό αδίκημα. Επίσης, για τη νομοθετική ρύθμιση του θέματος της βίας εντός της οικογένειας εφαρμόζεται το ‘Εγχειρίδιο Διατμηματικών Διαδικασιών για τον Χειρισμό Περιστατικών Βίας στην Οικογένεια’, το οποίο αποτελεί το βασικό εργαλείο διατμηματικής συνεργασίας και περιγράφει τον ρόλο και την αρμοδιότητα της κάθε εμπλεκόμενης Υπηρεσίας στον χειρισμό των θυμάτων βίας. Στόχος είναι η άμεση και σφαιρική εξυπηρέτηση και παροχή υπηρεσιών στα θύματα της βίας», κατέληξε η Υπουργός Εργασίας.