Η κρίση έχει δυσχεράνει ακόμη περισσότερο τη θέση των γυναικών

Εστία βαθιάς ανισότητας είναι οι προκαταλήψεις και τα στερεότυπα που καθηλώνουν τη γυναίκα σε υποδεέστερα επαγγέλματα και φράζουν την ανέλιξή της, σημείωσε η Υπουργός Εργασίας

Η Α. ΙΩΑΝΝΟΥ τόνισε ότι εκεί όπου οπισθοχωρούν οι θεσμοί στήριξης της ισότητας, θα οπισθοχωρήσει και η ίδια η προστασία

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας προσφέρεται για προβληματισμό. Ως μια ευκαιρία για τις κοινωνίες και τα κράτη να κοιτάζουν μέσα τους και να ανακαλύπτουν τις ελλείψεις και τα ελλείμματά τους. Να ελέγχουν τον βαθμό στον οποίο έχει επιτευχθεί η ισότητα των δύο φύλων και να διερευνούν γιατί συνεχίζουν να υφίστανται διακρίσεις. Η φετινή Ημέρα της Γυναίκας προσφέρεται για μεγάλο προβληματισμό, στην Κύπρο του 2014. Κι αυτό γιατί η οικονομική κρίση φαίνεται να μας παίρνει πιο πίσω στον τομέα της ισότητας και να αναφύονται νέα προβλήματα, αντί να επιλύονται τα παλιά.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων στην απασχόληση και στην επαγγελματική εκπαίδευση, «καθίσταται αναγκαία και επείγουσα η εκτίμηση των έμφυλων επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης, καθώς και η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλες τις πολιτικές που αποφασίζονται και εφαρμόζονται στην Κύπρο». Όπως εξηγεί η Επιτροπή, θα πρέπει να ανησυχούμε για τις επιπτώσεις της κρίσης στην ισότητα των φύλων και στα δικαιώματα των γυναικών, αφού οι γυναίκες πληρώνουν πολύ υψηλό τίμημα από τα μέτρα λιτότητας. Θα πρέπει, τονίζει, να υλοποιηθούν, άμεσα, στοχευμένα μέτρα που θα κατοχυρώσουν στη σύγχρονη κυπριακή κοινωνία την κατάκτηση μιας πραγματικά ισότιμης θέσης για κάθε γυναίκα.

Λιτότητα και συρρίκνωση

«Η διαρκής συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους μεταφέρει τα βάρη του σπιτιού, της φροντίδας των ηλικιωμένων και των παιδιών στις γυναίκες, επιδεινώνοντας ταυτόχρονα την οικονομική αλλά και την εργασιακή τους κατάσταση», αναφέρει η Επιτροπή, προσθέτοντας ότι η εφαρμογή του σκληρότερου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής στην Ευρώπη οδηγεί σε πισωγυρίσματα σε ό,τι αφορά την εξάλειψη κάθε είδους διάκρισης και ανισότητας ανάμεσα στα δύο φύλα.

Περαιτέρω, υπάρχει υποεκπροσώπηση των γυναικών σε θέσεις λήψης αποφάσεων στον χώρο εργασίας, μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων, διακρίσεις και στερεότυπα που οδηγούν στον επαγγελματικό διαχωρισμό της αγοράς εργασίας. Ταυτόχρονα οι γυναίκες επωμίζονται το μεγαλύτερο μερίδιο στις οικιακές εργασίες. Αυτά τα μειονεκτήματα, σημειώνεται, έχουν αντίκτυπο στις γυναίκες καθ΄ όλην τη διάρκεια της ζωής τους και οδηγούν στη “θηλυκοποίηση” της φτώχιας των συνταξιούχων.

Ενδείξεις υποχώρησης των δικαιωμάτων

Μιλώντας στη «Σημερινή», η δικηγόρος και Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων, Αργεντούλα Ιωάννου, εξήγησε ότι δεν έχουμε ακόμη ακριβή στοιχεία για το πώς επηρεάζει η οικονομική κρίση τις γυναίκες της Κύπρου. Η Επιτροπή βρίσκεται στη διαδικασία πραγματοποίησης σχετικής μελέτης, καθώς πέραν των προφανών διακρίσεων, όπως είναι το χάσμα αμοιβών, υπάρχει, όπως τόνισε, και μια σειρά αθέατων διακρίσεων.

«Σίγουρα υπάρχουν ενδείξεις υποχώρησης των δικαιωμάτων των γυναικών, που θα φανούν τα επόμενα χρόνια. Οι λήπτες βοηθήματος είναι κυρίως γυναίκες μονογονιοί. Οι γυναίκες οδηγούνται πιο εύκολα στη φτώχια. Τίθεται θέμα για τις γυναίκες· οδηγούνται σε επισφαλείς θέσεις εργασίας, είναι πιο εύκολα θύματα παρενόχλησης. Υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις για να αποδειχθεί αυτό που λέμε», εξήγησε. Πρόσθεσε πως ο τομέας της εργασίας είναι καίριος, γιατί καλύτερη θέση στην εργασία και καλύτερη ανέλιξη των γυναικών, οδηγεί και σε μεγαλύτερη παρουσία τους και σε άλλες πτυχές της καθημερινότητάς μας. «Όταν είναι παντού σε δεύτερη μοίρα οι γυναίκες, είναι φανερό ότι θα είναι και στην πολιτική», σημείωσε.

Δεν επενδύουμε Σύμφωνα με την κ. Ιωάννου, ένα από τα προβλήματα που προκάλεσε η κρίση, είναι την ακόμη μικρότερη επένδυση σε θέματα ισότητας. Η Επιτροπή τής οποίας προεδρεύει είχε στο παρελθόν κονδύλι 70.000 ευρώ, το οποίο σήμερα μειώθηκε στις 40.000. Ως αποτέλεσμα, θα πρέπει να περιοριστεί σοβαρά μια από τις σημαντικότερες δραστηριότητές της, αυτή της παροχής νομικής αρωγής σε θύματα διακρίσεων στην εργασία. Πλέον, ενώ συνεχίζουν να υφίστανται παραβιάσεις του νόμου, χάνεται ένα εργαλείο που βοηθά στον περιορισμό τους. Την ίδια στιγμή, περιορισμένα κονδύλια σημαίνουν και περιορισμένη δράση στον τομέα της διαφώτισης, κάτι που δεν βοηθά στην αλλαγή της κουλτούρας. «Για να πετύχεις ισότητα, πρέπει να κάνεις δράσεις, δεν είναι κάτι που έρχεται από μόνο του», επισήμανε η κ. Ιωάννου, αναδεικνύοντας το ευρύτερο πρόβλημα που δημιουργεί η μη επένδυση στον τομέα αυτό. «Εκεί όπου οπισθοχωρούν οι θεσμοί στήριξης της ισότητας, θα οπισθοχωρήσει και η ίδια η προστασία», προειδοποίησε.

Κρίση γένους θηλυκού

Και το Παρατηρητήριο Ισότητας Κύπρου επισημαίνει τα επιπλέον προβλήματα που δημιουργεί η τρέχουσα οικονομική κατάσταση. Σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι «τελικά, όντως, η κρίση είναι γένους θηλυκού, αφού μέτρα της Κυβέρνησης πλήττουν στο μεγαλύτερο ποσοστό γυναίκες και ευάλωτες κοινωνικά ομάδες. Η ποιότητα μιας κοινωνίας θα πρέπει να κρίνεται από την ποιότητα ζωής των ασθενέστερων μελών της». Το Παρατηρητήριο καλεί τις γυναίκες να συνεχίσουν τον αγώνα για φύλαξη και διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους, σημειώνοντας ότι οι αγώνες τόσων χρόνων δεν πρέπει να πάνε χαμένοι. «Φέτος, δυστυχώς, οι γυναίκες γιορτάζουν τις συνέπειες της μεγαλύτερης κοινωνικής λεηλασίας που έχουν ζήσει εδώ και πολλά χρόνια», τονίζει.

Λαμβάνει μέτρα το υπουργείο

Πάντως, η Υπουργός Εργασίας Ζέτα Αιμιλιανίδου, σε άρθρο της στον Τύπο, υπογραμμίζει την προσήλωση του υπουργείου της στον σχεδιασμό και την υλοποίηση μέτρων για τη βελτίωση της θέσης της γυναίκας. «Θέλουμε να εξασφαλίσουμε ίσες ευκαιρίες μεταξύ ανδρών και γυναικών στην απασχόληση και την καταπολέμηση όλων των διακρίσεων λόγω φύλου», αναφέρει. Σημειώνει πως εργάζονται πάνω στις ρίζες του προβλήματος που γεννούν τις ανισότητες. «Στην Κύπρο το ποσοστό του χάσματος αμοιβών το 2012 μειώθηκε στο 16,2%, ποσοστό το οποίο κυμαίνεται στα επίπεδα του μέσου όρου της Ε.Ε. Το εν λόγω ποσοστό για το 2011 ήταν 16,4% και για το 2010 16,8%. Θα συνεχίσουμε την προσπάθεια, παρά τις αντίξοες συνθήκες που προκάλεσε η οικονομική κρίση», υπογραμμίζει.

Να μη διστάσουν

Μια άλλη εστία βαθιάς ανισότητας είναι οι προκαταλήψεις και τα στερεότυπα που καθηλώνουν τη γυναίκα σε υποδεέστερα επαγγέλματα και φράζουν την ανέλιξή της, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα, υποδεικνύει η Υπουργός Εργασίας, αν και σημειώνει ότι η Κυπρία γυναίκα έχει κερδίσει τα τελευταία χρόνια, με το σπαθί της, ισχυρή θέση στην οικονομία και την κοινωνία. «Γνωρίζω ότι θύματα της κρίσης είναι περισσότερο οι πιο αδύναμοι, οι ευάλωτοι, όσοι επωμίζονται πολλαπλούς ρόλους στη ζωή, όπως οι γυναίκες. Πολλές γυναίκες σήμερα πιθανόν να βιώνουν κι άλλες απεχθείς συμπεριφορές που είναι συχνά κοινωνικό προϊόν της δυστυχίας, όπως η βία στην οικογένεια. Η σκέψη μου είναι σε αυτούς τους ανθρώπους και τους παροτρύνω να βρούμε τρόπους επικοινωνίας. Να μη φοβηθούν, να μη διστάσουν να αξιοποιήσουν την επαφή με τους αρμόδιους θεσμούς της πολιτείας, γιατί έχουμε μηδενική ανοχή στη βία και την εκμετάλλευση και θα πράξουμε τα πάντα για να την καταπολεμήσουμε», καταλήγει η υπουργός.

Τα κόμματα ζητούν μέτρα προς την κατεύθυνση της ισότητας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, κόμματα εξέδωσαν ανακοινώσεις. Συνοπτικά αναφέρονται τα ακόλουθα:

ΓΟΔΗΣΥ: 75% από αυτούς που ζουν κάτω από το όριο της φτώχιας είναι γυναίκες. Η ενδυνάμωση της θέσης της γυναίκας απαιτεί τη λήψη θετικών μέτρων δράσης, με προγράμματα που θα ενισχύουν τη γυναικεία απασχόληση και τη γυναικεία επιχειρηματικότητα. Η ισότητα συνιστά το τελευταίο σκαλί στην πορεία της ωρίμανσης μιας Δημοκρατίας.

ΓΟΔΗΚ: Η 8η Μαρτίου δεν προσφέρεται για γιορτές και πανηγύρια, αλλά για βαθιά ενδοσκόπηση, καταγραφή των συνεπειών της κρίσης στον γυναικείο πληθυσμό και ανάληψη δράσης για επίλυση προβλημάτων. Αλυσιδωτές αρνητικές επιπτώσεις μαστίζουν και τον γυναικείο πληθυσμό, αφού αυξάνεται η φτώχια και η ενδοοικογενειακή βία. Η γυναίκα θυματοποιείται ξανά.

Σοσιαλιστική Γυναικεία Κίνηση: Ειδικά στις σημερινές ιδιάζουσες συνθήκες είναι αναγκαία η αναβαθμισμένη κρατική παρουσία με τη δημιουργία θέσης Επιτρόπου, με αποκλειστική ευθύνη την ενασχόληση με ζητήματα που αφορούν την Κύπρια γυναίκα και την προώθηση της ισότητας σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής του τόπου.

Κίνημα Οικολόγων: Πρόθεση και στόχος της πολιτείας πρέπει να είναι η πράσινη ανάπτυξη να αποτελέσει την κινητήριο δύναμη για την αντιμετώπιση των κρίσιμων οικονομικών ζητημάτων, τη μείωση της ανεργίας και την ενίσχυση της γυναικείας απασχόλησης. Η συμφιλίωση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής είναι ανύπαρκτη.