Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ήδη προειδοποίησε να την περιορίσουμε στο μισό
Πώς επηρεάζει τον οργανισμό, ενώ ελάχιστες είναι οι ποσότητες που πρέπει να καταναλώνουμε ημερησίως

Την περασμένη εβδομάδα δημοσιεύθηκε μια νέα μελέτη, που έδειξε πως όσο περισσότερη ζάχαρη τρώει κανείς, τόσο περισσότερο κινδυνεύει να χάσει τη ζωή του από σοβαρό καρδιαγγειακό πρόβλημα. Ο καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Αντώνης Ζαμπέλας και η λέκτορας Διατροφής & Μεταβολισμού Αιμιλία Παπακωνσταντίνου, από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, εξηγούν τι σημαίνει πρακτικά αυτό το εύρημα και τι πρέπει να προσέχουμε.

Τι έδειξε η νέα μελέτη
Επιστήμονες από τα Κέντρα Ελέγχου & Πρόληψης των Ασθενειών (CDC) των ΗΠΑ ανέλυσαν στοιχεία από 42.880 εθελοντές και κατέληξαν στο συμπέρασμα πως όσο περισσότερη είναι η επιπρόσθετη ζάχαρη στην ημερήσια διατροφή, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για την καρδιαγγειακή υγεία - με την κατανάλωση άνω του 10% των ημερήσιων θερμίδων από πρόσθετη ζάχαρη να είναι η πιο επιζήμια.
Η μελέτη αυτή υποδηλώνει μια συσχέτιση και όχι μια σχέση αιτίας - αποτελέσματος, και το θέμα χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Η έως τώρα εμπειρία, πάντως, δείχνει πως μολονότι η υπερκατανάλωση οποιουδήποτε θρεπτικού συστατικού οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων, αυτό δεν ευθύνεται ποτέ από μόνο του για την εμφάνισή τους.

Πώς βλάπτει την καρδιαγγειακή υγεία
Κατ’ αρχάς αυξάνει τις θερμίδες που προσλαμβάνει κανείς και επομένως μπορεί να οδηγήσει στην παχυσαρκία, που με τη σειρά της ενοχοποιείται για αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Επιπλέον, η υπερκατανάλωση πρόσθετων σακχάρων (ζάχαρη, φρουκτόζη, μέλι κ.ά.) συσχετίζεται με αύξηση των τριγλυκεριδίων, τα οποία επίσης επηρεάζουν την καρδιαγγειακή υγεία. Μπορεί, επίσης, να επηρεάσει αρνητικά τον γλυκαιμικό έλεγχο (ρύθμιση επιπέδων σακχάρου στο αίμα) σε άτομα υψηλού κινδύνου ή με διαγνωσμένο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, που επίσης αποτελεί παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα.

Άλλο ζάχαρη και άλλο σάκχαρα
Η ζάχαρη είναι ένα από τα πολλά σάκχαρα και ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των υδατανθράκων. Ο οργανισμός διαχειρίζεται όλους τους υδατάνθρακες (άρα και τη ζάχαρη) με τον ίδιο τρόπο: προμηθεύεται από αυτούς ενέργεια, την οποία αν δεν κάψει (λ.χ. μέσω της άσκησης) θα αποθηκεύσει με τη μορφή του λίπους.

Πόση ζάχαρη συνιστάται
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά η επιπρόσθετη ζάχαρη να μην υπερβαίνει το 10% των ημερήσιων θερμίδων (δηλαδή 200 θερμίδες στο μέσο διαιτολόγιο των 2.000 θερμίδων). Δεδομένου ότι ένα κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη παρέχει περίπου 20 θερμίδες, η μετρημένη κατανάλωσή της (λ.χ. ένα-δύο καφέδες την ημέρα με 1-2 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη ή ένα-δύο γλυκά την εβδομάδα) στο πλαίσιο ενός ισορροπημένου διαιτολογίου δεν αποτελεί κίνδυνο για τα άτομα που δεν έχουν προβλήματα υγείας, εφόσον υπάρχει και κάποιας μορφής συστηματική φυσική δραστηριότητα.

Πώς καταλαβαίνουμε πόση ζάχαρη περιέχει ένα τρόφιμο
Κυρίως διαβάζοντας τις συσκευασίες των τροφίμων. Μία πρώτη ιδέα είναι να κοιτάξει τη σειρά των συστατικών: το πρώτο είναι αυτό με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα και το τελευταίο εκείνο με τη μικρότερη. Συνεπώς, όσο πιο κοντά στην αρχή των συστατικών αναγράφεται η λέξη «ζάχαρη», τόσο περισσότερη περιέχει. Επίσης, η ζάχαρη εμπεριέχεται στους «υδατάνθρακες», που επίσης αναγράφονται στις συσκευασίες. Συνήθως γράφουν από κάτω «εκ των οποίων σάκχαρα», που συμπεριλαμβάνουν τη ζάχαρη (αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό τους). Μια άλλη καλή ιδέα είναι να προτιμώνται τρόφιμα και ροφήματα που αναγράφουν «χωρίς προσθήκη ζάχαρης» ή «χωρίς ζάχαρη» ή «100% φυσικό προϊόν».

Κατηγορίες υδατανθράκων/σακχάρων
* Μονοσακχαρίτες (γλυκόζη, φρουκτόζη, γαλακτόζη) και δισακχαρίτες (σακχαρόζη ή κοινή ζάχαρη, λακτόζη και μαλτόζη). Είναι οι πιο απλές μορφές υδατανθράκων.
* Ολιγοσακχαρίτες (αλυσίδες 3 έως 10 μόρια γλυκόζης ή πολυμερή φρουκτόζης)
* Πολυσακχαρίτες. Η πιο σύνθετη μορφή υδατανθράκων. Κύριοι εκπρόσωποι είναι το άμυλο και η κυτταρίνη. Το άμυλο υπάρχει στα δημητριακά, τα όσπρια, τα λαχανικά και τα φρούτα. Η κυτταρίνη αποτελεί μια μορφή υδατανθράκων που δεν μπορεί να διασπαστεί από τον οργανισμό και είναι γνωστή και ως «φυτικές ίνες».
Οι δομικές ομάδες όλων των σακχάρων είναι η γλυκόζη, η φρουκτόζη και η γαλακτόζη, που συνδυάζονται ανά δύο μεταξύ τους για να μετατραπούν σε ζάχαρη (γλυκόζη και φρουκτόζη), λακτόζη (γλυκόζη και γαλακτόζη) κ.λπ.

Πού περιέχονται υδατάνθρακες
* Στο ψωμί
* Στα δημητριακά πρωινού
* Στα όσπρια
* Στα αμυλώδη λαχανικά (αρακάς καλαμπόκι)
* Στα φρούτα και φρουτοχυμούς
* Στα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα και γιαούρτι)
* Στα λαχανικά
* Στα γλυκά
* Στα ροφήματα και αναψυκτικά με επιπρόσθετη ζάχαρη

Επιδράσεις στην υγεία
Η υπερκατανάλωση ζάχαρης σχετίζεται με:
* Αύξηση σωματικού βάρους
* Αύξηση τριγλυκεριδίων στο αίμα
* Διαταραχή επιπέδων γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ή αυξημένο κίνδυνο να τον εκδηλώσουν
* Τερηδόνα
* Έμμεση (λόγω παχυσαρκίας και αρνητικής επίδρασης στον γλυκαιμικό έλεγχο) αύξηση του κινδύνου καρκίνου
* Αύξηση του κινδύνου εκδηλώσεως άνοιας

ΡΟΥΛΑ ΤΣΟΥΛΕΑ
ΑΠΟ ΤΑ «ΝΕΑ»