Με ψήφισμά τους τάσσονται κατά της εμπορίας γυναικών
Ευρωπαϊκή τάση για κυρώσεις σε βάρος των αντρών που αγοράζουν σεξουαλικές υπηρεσίες και όχι των εκδιδόμενων ατόμων

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φιλοδοξεί να συγκρουστεί μετωπικά με την πορνεία, αντί να τη δεχτεί ως γεγονός της ζωής, τόνισε η αν. Επικεφαλής του Γραφείου του ΕΚ στην Κύπρο Αλεξάνδρα Ατταλίδου, αναφερόμενη στο ψήφισμα που εγκρίθηκε την περασμένη βδομάδα από την Ολομέλεια του ΕΚ και που καλεί τα κράτη μέλη να καταπολεμήσουν την πορνεία, τιμωρώντας τους πελάτες και όχι τις ιερόδουλες. Σύμφωνα με την κ. Ατταλίδου, «οι περισσότεροι ευρωβουλευτές θεωρούν ότι ένας από τους καλύτερους τρόπους καταπολέμησης της πορνείας και της εμπορίας των γυναικών και των κοριτσιών είναι το λεγόμενο “σκανδιναβικό μοντέλο”, που ακολουθείται από τη Σουηδία, την Ισλανδία και τη Νορβηγία.

Στις χώρες αυτές, η πορνεία εκλαμβάνεται ως παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ως μορφή βίας κατά των γυναικών. Κυρώσεις δέχονται αυτοί που αγοράζουν σεξουαλικές υπηρεσίες και όχι τα εκδιδόμενα άτομα. Το ΕΚ καλεί, επομένως, τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου, να ακολουθήσουν το παράδειγμα των χωρών αυτών. Προς αυτήν την κατεύθυνση κινείται και η παρούσα ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία προνοεί όπως οι διακινητές (traffickers) που είναι υπεύθυνοι για την εμπορία ανθρώπων θα αντιμετωπίζουν αυστηρότερες κυρώσεις και τα θύματά τους θα τυγχάνουν καλύτερης προστασίας και βοήθειας».

Ναι στο σουηδικό μοντέλο
Η Αλεξάνδρα Ατταλίδου μιλούσε χθες στο πολύ ενδιαφέρον και επιτυχημένο συνέδριο με τίτλο «Οι δυναμικές της ζήτησης για την εμπορία γυναικών με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση», που διοργάνωσε το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο και το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου, στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία» στη Λευκωσία. Το συνέδριο οργανώθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έργου «Stop Human Trafficking: Researching Strategies to Discourage Demand for Services from Victims of Sex Trafficking» (www.stoptraffick.ie), που συντονίζεται από το Immigrant Council Ireland και χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Prevention of and Fight against Crime.

Βασική ομιλήτρια στο χθεσινό συνέδριο ήταν η ευρωβουλευτής του βρετανικού Εργατικού Κόμματος Mary Honeyball, στην έκθεση της οποίας βασίστηκε το πιο πάνω ψήφισμα του ΕΚ. Εξήγησε ότι το κείμενο που υιοθετήθηκε είναι ένα μη δεσμευτικό ψήφισμα, που επικροτεί το σουηδικό μοντέλο ως τον καλύτερο τρόπο για τη μείωση της ζήτησης και τόνισε ότι «ενώ η νομοθεσία για την πορνεία είναι ένα ζήτημα που αφορά επιμέρους τα κράτη μέλη, η εμπορία ανθρώπων και η ισότητα των φύλων μπορεί να αντιμετωπιστεί σε επίπεδο ΕΕ».

Παρεμβάσεις έκαναν επίσης οι Eva Biaudet, Επίτροπος για Μειονότητες της Φινλανδίας, ο Gilles Bon-Maury από το Υπουργείο των Δικαιωμάτων των Γυναικών στη Γαλλία, η Rachel Moran, συγγραφέας και ακτιβίστρια, η Aibhlin O'Leary από το Συμβούλιο Μετανάστευσης της Ιρλανδίας και η Anna Zobnina, Ερευνήτρια Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου.

Θα δουλέψουμε ακόμη πιο σκληρά
Την κυπριακή κυβέρνηση και τον αρμόδιο Υπουργό Εσωτερικών, ως τον Εθνικό Συντονιστή για την καταπολέμηση της εμπορίας προσώπων, εκπροσώπησε στο συνέδριο η Άννυ Σιακαλλή, Διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, που διαβεβαίωσε ότι «το έγκλημα της εμπορίας γυναικών και κοριτσιών θα συνεχίσει να μας απασχολεί και θα δουλέψουμε ακόμη πιο σκληρά για να εξεύρουμε τις καταλληλότερες και αποτελεσματικότερες λύσεις, με στόχο την πλήρη εξάλειψή του. Σίγουρα, ο δρόμος που έχουμε να διανύσουμε για ριζική αντιμετώπιση του εγκλήματος αυτού δεν είναι εύκολος και υπάρχουν πολλά εμπόδια που πρέπει να υπερπηδήσουμε. Όμως, η παρουσία όλων μας εδώ αποδεικνύει έμπρακτα τη θέλησή μας για συνεργασία στον κοινό στόχο που έχουμε θέσει για την πάταξη του εγκλήματος, που ονομάζεται εμπορία ανθρώπων».

Σε δική της παρέμβαση, η Επίτροπος Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ελίζα Σαββίδου εξέφρασε την άποψη ότι «η ποινικοποίηση της χρήσης από τους πελάτες των υπηρεσιών που προκύπτουν από τη σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών, αν και αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την αποθάρρυνση της πελατείας, δεν επαρκεί για την εξάλειψη της ζήτησης». Πρόσθεσε ότι «όσο παραμένουν εκτεταμένες και κοινωνικά αποδεκτές -όχι μόνο από τους εργοδότες και την κοινή γνώμη, αλλά και από την ίδια την πολιτεία- οι πρακτικές και πολιτικές εκμετάλλευσης των γυναικών που μεταναστεύουν στην Κύπρο, τόσο αυτές θα παραμένουν εύκολη λεία για τα κυκλώματα εκμετάλλευσης και τόσο η ζήτηση των υπηρεσιών που προσφέρουν, σεξουαλικών και άλλων, θα παραμένει σε υψηλά επίπεδα».

Ποια σχέση έχει η ζήτηση με το trafficking;
Τζόζι Χριστοδούλου - Συντονίστρια Πολιτικής, Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου: «Εκ μέρους των διοργανωτών εκφράζω την απογοήτευσή μου, που η εκπρόσωπος του Υπουργού Εσωτερικών έφυγε αμέσως μετά τον χαιρετισμό της και δυστυχώς δεν έμεινε ν’ ακούσει ούτε την ευρωβουλευτή Mary Honeyball, ούτε την Ευρωπαία Συντονίστρια Κατά της Εμπορίας Προσώπων Μύρια Βασιλειάδου (χειροκροτήματα). Αυτό είναι το δεύτερο συνέδριο που οργάνωσε στην Κύπρο το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου με θέμα τη ζήτηση της εμπορίας γυναικών. Το πρώτο διοργανώθηκε το 2007 και δεν θα ξεχάσω τον τότε Υπουργό Εσωτερικών που μου είπε, “μα η ζήτηση, ποια σχέση έχει με το trafficking;”...».

Το παιδί-καρπός του βιασμού
Μύρια Βασιλειάδου, Ευρωπαία Συντονίστρια κατά της Εμπορίας Προσώπων: «Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα 2013, συνάντησα μια κοπέλα θύμα εμπορίας για σεξουαλική εκμετάλλευση. Από τα 14 μέχρι τα 22 της χρόνια, υπηρετούσε μέχρι 30 πελάτες τη μέρα, χωρίς να την πληρώνουν οι εκμεταλλευτές της, που την είχαν κλειδωμένη και σε ένα καθεστώς τρόμου και απειλών. Στα 22 της έμεινε έγκυος από έναν πελάτη και στους 5 μήνες της εγκυμοσύνης της θεωρήθηκε άχρηστη και την πέταξαν στον δρόμο. Σώθηκε από μια μη κυβερνητική οργάνωση που της πρόσφερε καταφύγιο και την έστειλε στη χώρα της όπου γέννησε. Τη συνάντησα όταν το μωρό της ήταν 3-4 μηνών.

Τη ρώτησα τι μπορώ να κάνω γι’ αυτήν. Μου είπε “πες μου, πώς μπορώ να αγαπώ το παιδί-καρπό του βιασμού μου;”. Αυτό είναι το σωματεμπόριο. Και είναι εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες και κορίτσια σε αυτήν την κατάσταση. Πρέπει», συνέχισε, «να αποθαρρύνουμε τη ζήτηση μέσω όλων των διαθέσιμων μέσων. Η νομοθεσία της ΕΕ είναι σαφής και επιβάλλει νομικές υποχρεώσεις στα κράτη μέλη να μειώσουν τη ζήτηση και να θεωρηθεί τουλάχιστον ως εγκληματική πράξη, όταν χρησιμοποιούνται υπηρεσίες θυμάτων εμπορίας προσώπων εις γνώσιν του χρήστη ότι το πρόσωπο είναι θύμα εμπορίας. Το 2016 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εκπονήσει έκθεση αξιολόγησης για τα μέτρα που έχουν ληφθεί από τα κράτη μέλη για την ποινικοποίηση της χρήσης των υπηρεσιών των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων και θα προτείνει περαιτέρω δράσεις».