Δυσλειτουργική η… ιδέα του Γραφείου Ευημερίας
Φιλοξενεί, παράτυπα, 15 Σομαλές ασυνόδευτες ανήλικες, που βρίσκονται σε συνεχή σύγκρουση με τις γυναίκες-θύματα

Όχι μόνο αντικανονική, αλλά και αντιπαραγωγική και δυσλειτουργική αποδεικνύεται η ιδέα των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας να φιλοξενήσουν τις τελευταίες εβδομάδες στο κρατικό καταφύγιο θυμάτων εμπορίας προσώπων, που λειτουργεί από το 2007 υπό την αρμοδιότητά τους, περίπου 15 ασυνόδευτες ανήλικες από τη Σομαλία, σε δυσμενείς και ακατάλληλες συνθήκες που δυσχεραίνονται ακόμα περισσότερο από τις συγκρουσιακές σχέσεις των ανηλίκων με τις φιλοξενούμενες γυναίκες-θύματα εμπορίας.

Να αναφέρουμε χαρακτηριστικά ότι ο χώρος του καταφυγίου, που προορίζεται για την προστασία αναγνωρισμένων θυμάτων σωματεμπορίας, αποδεικνύεται μικρός και ακατάλληλος για τις 15 ασυνόδευτες ανήλικες (κάποιες από τις οποίες κοιμούνται σε καναπέδες ή και στο πάτωμα) και για τις έξι γυναίκες-θύματα εμπορίας που φιλοξενεί το καταφύγιο αυτή την περίοδο.

Η Επ. Διοίκησης διερευνά το… μπάχαλο
Η φιλοξενία των 15 Σομαλών κοριτσιών, που σύμφωνα με πληροφορίες μας εισήλθαν στις ελεύθερες περιοχές από τα κατεχόμενα, προερχόμενες από την Τουρκία, αποδεικνύεται δύσκολη έως… ακανθώδης για τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και αποκαλύπτει την ανεπάρκεια των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, τόσο στη διαχείριση όσο και στον συντονισμό τέτοιων απρόβλεπτων και έκτακτων περιστατικών.
Ήδη η υπόθεση τυγχάνει διερεύνησης από το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως Ελίζας Σαββίδου, μετά από γραπτό παράπονο που υπέβαλε η Πρόεδρος της μη κυβερνητικής οργάνωσης Cyprus Stop Trafficking Ανδρούλα Χριστοφίδου Henriques.

Η Επίτροπος, όπως πληροφορούμαστε, ζήτησε επίσημη ενημέρωση για τα γεγονότα, από τη Διευθύντρια των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Ο ανώτερος λειτουργός του Γραφείου της Επιτρόπου, Άριστος Τσιάρτας, επιβεβαίωσε στη «Σ» τη διεξαγωγή έρευνας για το θέμα και σχολίασε ότι «εκ πρώτης όψεως συμφωνεί ότι οι ανήλικες Σομαλές έπρεπε να είχαν τοποθετηθεί σε άλλο χώρο και όχι στο καταφύγιο θυμάτων εμπορίας».

Η αποκάλυψη του Cyprus Stop Trafficking
Έχει ως εξής η επιστολή, που η Πρόεδρος του Cyprus Stop Trafficking έστειλε στις 17 Φεβρουαρίου 2014 στην Επίτροπο Διοικήσεως: «Αγαπητή κυρία Σαββίδου, θέλω να σας πληροφορήσω ότι στο κυβερνητικό καταφύγιο υπάρχει και πάλι ένα μεγάλο πρόβλημα. Πριν από μερικές εβδομάδες το Γραφείο Ευημερίας, επειδή υπήρχε χώρος φαντάζομαι, έβαλε στο καταφύγιο 15 ανήλικες Σομαλές. Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν 4 θύματα σωματεμπορίας, τα οποία είναι κι αυτά στο καταφύγιο, αλλά όχι μόνο δεν υπάρχουν κρεβάτια για να κοιμούνται, αλλά επιπλέον και οι ανήλικες Σομαλές τούς φέρονται περιφρονητικά έως και εχθρικά (τις αποκαλούν “πουτάνες” και δεν θέλουν να χρησιμοποιούν τις ίδιες τουαλέτες μαζί τους).

»Επειδή φαντάζομαι ότι το καταφύγιο έχει δημιουργηθεί για θύματα σωματεμπορίας, θα πρέπει το Γραφείο Ευημερίας πολύ σύντομα να μεταφέρει τις ανήλικες Σομαλές σε άλλο χώρο. Αν χρειάζονται καμιά βοήθεια γι' αυτό και αν μας το επιτρέψουν, η οργάνωσή μας είναι πρόθυμη να βοηθήσει, διότι το θέμα πρέπει να λυθεί άμεσα και σίγουρα οι ανώτεροι λειτουργοί του Γραφείου Ευημερίας θα πουν ότι έχουν πάρα πολλές δουλειές και δεν έχουν καιρό.
Ενημέρωσα και το αρμόδιο Τμήμα της Αστυνομίας, αλλά δεν ξέρω κατά πόσον μπορούν να βρουν μιαν άμεση λύση».

Γιατί όχι Πρωτόκολλο Συνεργασίας;
Κληθείσα να σχολιάσει την πρότασή της για παροχή βοήθειας προς τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, η Ανδρούλα Χριστοφίδου μάς αποκάλυψε ότι η οργάνωσή της ήδη βοήθησε τις Υπηρεσίες, στέλνοντας ρουχισμό στις 15 Σομαλές, που ήρθαν στις ελεύθερες περιοχές «με τα ρούχα που φορούσαν». Πρόσθεσε ότι τέτοια πρακτικά προβλήματα θα μπορούσαν να λύνονται άμεσα και χωρίς περιπλοκές, αν οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας εισάκουαν τις εκκλήσεις των μη κυβερνητικών οργανώσεων όπως η Cyprus Stop Trafficking, για υπογραφή Πρωτοκόλλου Συνεργασίας μαζί τους. «Γιατί οι Υπηρεσίες δεν κάνουν ένα τέτοιο Πρωτόκολλο με ΜΚΟ, ώστε να διευκολύνονται σε τέτοιες περιπτώσεις;», διερωτήθηκε η κ. Χριστοφίδου.

«Με βάση αυτό το Πρωτόκολλο, θα μπορούσαμε τώρα να είχαμε ως οργάνωση χώρο δικό μας, για να τοποθετήσουμε τις ανήλικες με ασφάλεια και υπό την εποπτεία λειτουργών των Υπηρεσιών. Δεν γίνεται να μένουν στον ίδιο χώρο με τα θύματα εμπορίας. Η κατάσταση πάντως ενδέχεται να επιδεινωθεί, αν το Γραφείο Καταπολέμησης της Εμπορίας Προσώπων της Αστυνομίας αναγνωρίσει και στείλει και άλλα θύματα στο καταφύγιο. Πού θα τα βάλουν τότε; Ήδη οι κοπέλες κοιμούνται στους καναπέδες και στο πάτωμα».

Σχεδόν ανύπαρκτη προστασία
«Σχεδόν ανύπαρκτη» χαρακτήρισε την προστασία που οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας παρέχουν σε γυναίκες-θύματα σωματεμπορίας, σε πρόσφατο σχόλιό της στη «Σ», η Πρόεδρος της οργάνωσης Cyprus Stop Trafficking. «Η κοπέλα που αναγνωρίστηκε ως θύμα σωματεμπορίας», μας είπε, «θα φιλοξενηθεί για ένα χρονικό διάστημα στο κρατικό καταφύγιο θυμάτων. Μετά, ανάλογα με την περίπτωση, θα μείνει σε κάποιο δωμάτιο εκτός καταφυγίου, που θα έπρεπε να της το βρουν οι Υπηρεσίες Ευημερίας. Συνήθως, όμως, σε τέτοιες περιπτώσεις, το δωμάτιο το βρίσκει η οργάνωσή μας. Αν το θύμα δεχτεί να γίνει μάρτυρας της Αστυνομίας και βρει δουλειά, έχει το δικαίωμα να δουλέψει. Αν όχι, παίρνει κάποιο χρηματικό βοήθημα από το Γραφείο Ευημερίας.

Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες, ούτε για τις καθυστερήσεις ούτε για τις διακοπές του βοηθήματος. Αυτό που έχει σημασία, είναι ότι ένα θύμα εμπορίας βρίσκεται υπό την προστασία των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και, για διάφορους λόγους, αυτή η προστασία είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Έτσι τα θύματα στρέφονται στις οργανώσεις Cyprus STOP Trafficking και Caritas, ή ακόμα πιο συχνά στο Γραφείο Καταπολέμησης Εμπορίας Προσώπων της Αστυνομίας με επικεφαλής τη Ρίτα Σούπερμαν, για να βρουν λύση στα προβλήματά τους».

Για αποφυγή προβλημάτων συντονισμού
Να υπενθυμίσουμε ότι στις αρχές Νοεμβρίου 2013 η διοικητική λειτουργός στο Υπουργείο Εσωτερικών Άννα Χριστοδουλίδου, γραμματέας της Πολυθεματικής Συντονιστικής Ομάδας κατά της Εμπορίας Προσώπων, έθιξε το θέμα της ανυπαρξίας συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών στο θέμα αυτό. Μιλώντας σε συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, είπε ότι «τουλάχιστον τα τελευταία δύο χρόνια γίνεται προσπάθεια να ευαισθητοποιηθούν, στο ζήτημα της εμπορίας προσώπων, οι κρατικοί λειτουργοί που έρχονται σε άμεση επαφή με τις γυναίκες-θύματα σωματεμπορίας, αλλά και να υπάρξει καλύτερος συντονισμός μεταξύ των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών».

Η Άννα Χριστοδουλίδου απαντούσε σε ερωτήσεις βουλευτών που συζητούσαν την έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων του Συμβουλίου της Ευρώπης στη δράση κατά της εμπορίας προσώπων (GRETA), που αφορά την Κυπριακή Δημοκρατία και επισημαίνει κενά και παραλείψεις των κρατικών υπηρεσιών στην καταπολέμηση αυτού του μεγάλου σύγχρονου εγκλήματος.

Πρόσθεσε ότι το Υπουργείο Εσωτερικών, ως ο Εθνικός Συντονιστής κατά της εμπορίας ανθρώπων, ετοιμάζει τη σύσταση του Εθνικού Μηχανισμού Αναφοράς και Παραπομπής, ακριβώς για αποφυγή προβλημάτων συντονισμού, όπως είπε. Το έργο αυτό, ανέθεσε στη μη κυβερνητική οργάνωση Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου.