Αβάσταχτα τα χρέη που τους φόρτωσαν οι «πρώην»
Αντιπροσωπίες οργανώσεων διαζευγμένων γυναικών, εκπρόσωποι τραπεζών και αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών συζήτησαν εκ νέου ένα παλιό πρόβλημα

Την προώθηση νομοθεσίας για επίλυση του χρόνιου προβλήματος των χρεών προς τις τράπεζες που οι πρώην σύζυγοι φορτώνουν στις συζύγους -και τα παιδιά τους- μετά τον χωρισμό και τη γενικότερη «οικονομική βία» που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες μετά τη διάλυση του γάμου τους, συζήτησαν χθες οι βουλευτές της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με αντιπροσωπίες οργανώσεων διαζευγμένων γυναικών και με εκπροσώπους τραπεζών και των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών.

Η συζήτηση για το θέμα αυτό, έγινε μετά από πρόταση του Προέδρου της Επιτροπής Σοφοκλή Φυττή, που επισήμανε ότι το ενδιαφέρον της Επιτροπής που χρονολογείται από το 2005, είχε ως αποτέλεσμα την τροποποίηση των νόμων περί διατροφής, ώστε αυτή να αυξάνεται κατά 10% κάθε δύο χρόνια και να αποκόπτεται από τον μισθό του οφειλέτη.

Ναι στον τραπεζικό διαμεσολαβητή
Παρόλο τούτο, η Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Χωρισμένων Γυναικών, Λούλα Σαββίδου, παρατήρησε ότι εκκρεμούν ακόμα τα σοβαρότερα προβλήματα που αφορούν και τη διατροφή. «Ο σκοπός μας», είπε, «δεν είναι να δούμε ανθρώπους στη φυλακή, αλλά πρέπει να πληρώνει η Κυβέρνηση τη διατροφή και να βρίσκει εκείνη τους τρόπους να εισπράττει».

Πρόσθεσε ότι εκκρεμεί ακόμα το θέμα των χρεών που ανέλαβαν μετά από ψυχική πίεση ή παραπλάνηση οι γυναίκες ως εγγυήτριες ή πρωτοφειλέτες σε χρηματοδοτήσεις προς όφελος των συζύγων τους στη διάρκεια του γάμου, αλλά και το θέμα της χρήσης των γενικών πληρεξουσίων από τους συζύγους τους και μετά το διαζύγιο.

Η κ. Σαββίδου τόνισε ότι «πρέπει να μπει στη ζωή μας ο τραπεζικός διαμεσολαβητής, για να αναλάβει τις υποθέσεις μας αφού παγώσουν τα χρέη, που να μπορεί να επιβάλει κυρώσεις στις τράπεζες και στους διευθυντές τους. Γιατί, σε πολλές περιπτώσεις, φταίει και η τράπεζα γιατί δεν πληρώθηκε το δάνειο και μπορώ να τα αποδείξω με στοιχεία».

Η κ. Σαββίδου ζήτησε πολιτική παρέμβαση από τη Βουλή και από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας «για να δημιουργηθεί μια ad hoc επιτροπή, να εξετάσει τα δάνεια των γυναικών, πώς έγιναν και γιατί, να υποστούν οι τράπεζες τις συνέπειες αν ευθύνονται, να απαλλάξουν και να αποζημιώσουν τους δικαιούχους, τις χωρισμένες γυναίκες και ανθρώπους στα όρια της φτώχιας. Πρέπει να δοθεί νομική αρωγή για όλες τις χωρισμένες γυναίκες, ώστε να μπορούν να υπερασπίζονται τις υποθέσεις της τράπεζας και να μη βγαίνουν οι αποφάσεις χωρίς να ενημερώνονται».

«Ήταν ψυχροί εκτελεστές»
Στο ίδιο μοτίβο μίλησε η Δοξούλα Μιχαήλ Ashton εκ μέρους της Ομάδας Πρωτοβουλίας Χωρισμένων Γυναικών Ενάντια στην Οικονομική Βία. «Εμείς οι χωρισμένες γυναίκες», είπε χαρακτηριστικά, «αντιμετωπίσαμε τη βία από τους συζύγους, αλλά και την οικονομική βία από τις τράπεζες και τα συνεργατικά ιδρύματα, που για εμάς ήταν ψυχροί εκτελεστές. Δεν τολμούμε πολλές από εμάς, καν, να πάμε να ενημερωθούμε για τα χρέη μας. Περάσαμε τον εξευτελισμό του πλειστηριασμού του οικογενειακού σπιτιού…και κανένας δεν γνοιάστηκε για τα μωρά μας… Ζητούμε κι εμείς διακανονισμό των χρεών μας και άμεση διαγραφή του ονόματός μας, του ονόματος των παιδιών μας και των γονιών μας από κάθε εγγύηση προς τους πρώην συζύγους. Είμαστε αποφασισμένες να δώσουμε και τη ζωή μας και δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν, όποιος και να είναι, να αγγίξει είτε το σπίτι είτε την πατρική περιουσία γυναίκας».

Διαμεσολάβηση στις οικογενειακές υποθέσεις
Από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η γραμματέας του Εθνικού Μηχανισμού για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, Μάρω Βαρναβίδου, αποκάλυψε ότι «αυτή την περίοδο και παρά την οικονομική κρίση, υπάρχει μεγαλύτερο ποσοστό συμμόρφωσης από μέρους των αντρών σε σχέση με τις διατροφές των παιδιών τους». Την επιβεβαίωσε εκ μέρους της Αστυνομίας η Καίτη Σοφοκλέους, αναφέροντας ότι «στο θέμα της είσπραξης των διατροφών, βρισκόμαστε σε πολύ καλό επίπεδο, αφού είναι πολύ λίγες οι περιπτώσεις που η Αστυνομία δεν μπορεί να εντοπίσει τους οφειλέτες συζύγους». Η Μ. Βαρναβίδου είπε ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο προετοιμασίας και επανακατάθεσης στη Βουλή, από πλευράς του υπουργείου της, νομοσχέδιο που αφορά διαμεσολάβηση στις οικογενειακές υποθέσεις και καλύπτει τις περιουσιακές σχέσεις και τις σχέσεις γονέων και παιδιών. Στο ίδιο νομοσχέδιο αναφέρθηκε και η Χριστίνα Λαούτα από το Γραφείο της Επιτρόπου Νομοθεσίας, που εργάστηκε σκληρά για τη διαμόρφωσή του.

«Οι τράπεζες δεν εκποιούν οικογενειακές εστίες»
«Γενικά οι τράπεζες αποφεύγουν να εκποιούν οικογενειακές εστίες», διαβεβαίωσε τους παρευρισκομένους στη χθεσινή συνεδρία της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων η Δήμητρα Βαλιαντή, εκ μέρους του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου. Είπε τα εξής μεταξύ άλλων στην παρέμβασή της: «Σε σχέση με την αναγκαστική εκποίηση ενυπόθηκου ακινήτου, να αναφέρω ότι σήμερα είναι μνημονιακή υποχρέωση. Εντούτοις να σας πληροφορήσω ότι ο Σύνδεσμος Τραπεζών έχει ζητήσει από το Κτηματολόγιο όπως ενημερώνει τις τράπεζες μέλη, για το ποιες περιπτώσεις υπό εκποίηση ενυπόθηκων ακινήτων αφορούν οικογενειακή εστία με τέκνα ή εξαρτώμενους. Με τον τρόπο αυτό, από τις 6 χιλιάδες υποθέσεις περίπου που εκκρεμούν στο Κτηματολόγιο για εκποίηση, θα δίνεται προτεραιότητα στις περιπτώσεις που δεν αφορούν οικογενειακές εστίες με ανήλικα, και έτσι θα εκποιούνται πρώτα εργοστάσια, χωράφια, εξοχικά ή επαύλεις πολυτελείας. Να σημειώσω δε -και αυτό επιβεβαιώνεται από στοιχεία του Κτηματολογίου τα τελευταία χρόνια- ότι γενικά οι τράπεζες αποφεύγουν να εκποιούν οικογενειακές εστίες.

»Πάντως εμείς, ως Σύνδεσμος Τραπεζών, δεν επιθυμούμε να έρθουμε σε αντιπαράθεση με οποιονδήποτε και, σε κάθε περίπτωση, η πόρτα μας ήταν πάντα ανοικτή στις οργανώσεις Χωρισμένων Γυναικών και συνεχίζουμε να είμαστε στη διάθεση όλων των εμπλεκομένων. Οφείλουμε να πούμε ότι οι διαζευγμένες γυναίκες είναι θύματα των στρεβλώσεων και του νομικού συστήματος και ενδεχομένως, κάποιες, θύματα και των συζύγων τους.

Όσον αφορά τη χρήση των γενικών πληρεξουσίων από τους συζύγους και μετά το διαζύγιο, ο Σύνδεσμος Τραπεζών παροτρύνει όλες τις τράπεζες μέλη του να μη δέχονται παλαιά πληρεξούσια, αλλά μόνο πρόσφατα πληρεξούσια, ειδικά για συγκεκριμένο σκοπό.

Για το θέμα των οικονομικών διαφορών κατά το διαζύγιο, είναι εισήγηση του Συνδέσμου μας, από το 2006, να δημιουργηθεί από το κράτος υπηρεσία συμβούλων στα δικαστήρια για τα θέματα των περιουσιακών στοιχείων και για κοινά χρέη και εγγυήσεις των ζευγαριών, ώστε τα ζευγάρια να συμφωνούν για τον τρόπο διαχωρισμού των χρεών και των περιουσιακών τους στοιχείων, πριν εκδοθεί το διαζύγιο. Σε αυτήν τη διαδικασία θα πρέπει να καλούνται και οι πιστωτές του ζεύγους.

»Μια από τις παλιές μας εισηγήσεις είναι η υιοθέτηση, από το κράτος, κάποιων συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας, όπως το λεγόμενο Income Support for Mortgage Interest στη Βρετανία, που είναι ειδικό πρόγραμμα στήριξης σε ενυπόθηκους οφειλέτες με προβλήματα στην αποπληρωμή τους χρέους τους. Στην περίπτωση αυτή, οι τόκοι του χρέους καταβάλλονται από το ίδιο το κράτος για ένα χρονικό διάστημα, μέχρι να βελτιωθούν οι συνθήκες τους, ώστε να μην αυξάνεται το χρέος.

Σε ό,τι αφορά το θέμα της στέγασης, θα μπορούσαν να υιοθετηθούν και στην Κύπρο παρόμοιες ρυθμίσεις που ισχύουν σε χώρες της ΕΕ, όπου το κράτος φροντίζει για τη στέγαση ατόμων με σοβαρά κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, ή που δεν μπορούν να κρατήσουν το σπίτι τους, εξαιτίας των χρεών τους».