Ελπίδες αναγέννησης της μυϊκής μάζας των ηλικιωμένων με βλαστοκύτταρα
Οι επιστήμονες αφαίρεσαν βλαστικά κύτταρα από ηλικιωμένα πειραματόζωα και τα υπέβαλαν σε ειδική «θεραπεία ανανέωσης» στο εργαστήριο επί μια εβδομάδα

Ελπίδες αντιμετώπισης της απώλειας της μυϊκής μάζας, που συμβαίνει φυσιολογικά λόγω της γήρανσης, δημιουργούν δύο αμερικανικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό έντυπο «Nature Medicine». Οι ερευνητές κατάφεραν να βελτιώσουν τη μυϊκότητα πειραματόζωων με τη χρήση βλαστοκυττάρων. Όπως είναι γνωστό, ο άνθρωπος όσο μεγαλώνει τείνει να χάνει μυϊκή μάζα, με αποτέλεσμα την εκδήλωση σαρκοπενίας. Επίσης, οι ηλικιωμένοι δυσκολεύονται να αναρρώσουν από τυχόν τραυματισμούς, εν αντιθέσει με τα νεότερα άτομα.

Αυτό συμβαίνει διότι τα μυϊκά βλαστικά κύτταρα, με το πέρασμα του χρόνου, χάνουν σε μεγάλο βαθμό την ικανότητά τους να δημιουργούν νέους μυϊκούς ιστούς, με αποτέλεσμα είτε τη σταδιακή απώλεια μυϊκής μάζας, είτε τη μειωμένη ικανότητα των ηλικιωμένων να αποκαθιστούν το πρόβλημα ύστερα από κάποιον μυϊκό τραυματισμό. Η απώλεια μυϊκής μάζας αρχίζει στην ηλικία περίπου των 40 ετών στους ανθρώπους, ενώ η σαρκοπενία μπορεί να οδηγήσει σε πολύ σοβαρή μυϊκή συρρίκνωση. Επίσης, διάφορες ασθένειες, από τη μυϊκή δυστροφία έως την πλάγια αμυατροφική σκλήρυνση, επιφέρουν απώλεια της μυϊκότητας.

Τι κατέδειξαν οι μελέτες
Οι δύο νέες μελέτες, που έγιναν αφενός από ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, με επικεφαλής την καθηγήτρια Μικροβιολογίας - Ανοσολογίας Δρα Έλεν Μπλάου, και αφετέρου από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Κολοράντο, με επικεφαλής τον καθηγητή Βιολογίας Δρα Μπράντλεϊ Όλγουιν, έδειξαν ότι τα δύο τρίτα περίπου των μυϊκών βλαστοκυττάρων καθίστανται δυσλειτουργικά με το πέρασμα του χρόνου. Οι ερευνητές για πρώτη φορά ανακάλυψαν μια βιολογική διαδικασία, μέσω της οποίας είναι δυνατόν τα ηλικιωμένα μυϊκά βλαστικά κύτταρα να ανανεωθούν και να λειτουργούν πλέον όπως τα νεότερα μυϊκά κύτταρα. Η νέα μέθοδος ωθεί κυρίως τα εναπομένοντα λειτουργικά βλαστoκύτταρα στους γερασμένους ή τραυματισμένους μύες να αρχίσουν να πολλαπλασιάζονται και να ανανεώνονται με ταχύ ρυθμό.

Οι επιστήμονες αφαίρεσαν βλαστικά κύτταρα από ηλικιωμένα πειραματόζωα και τα υπέβαλαν σε ειδική «θεραπεία ανανέωσης» στο εργαστήριο επί μια εβδομάδα, στη διάρκεια της οποίας ο αριθμός των κυττάρων αυξήθηκε έως 60 φορές. Η παρέμβαση έγινε με ειδικές ουσίες που είτε αναστέλλουν τη δράση της κινάσης p38 MAP, είτε ενισχύουν τη δράση της πρωτεϊνης FGFR-1. Στη συνέχεια, εμφύτευσαν τα ανανεωμένα βλαστοκύτταρα ξανά στα ποντίκια και διαπίστωσαν ότι σε μεγάλο βαθμό υπήρξε αποκατάσταση των μυών. Δύο μήνες μετά τη μεταμόσχευση των βλαστικών κυττάρων, οι μύες των ηλικιωμένων ή τραυματισμένων ποντικιών εμφάνιζαν δυνάμεις ισοδύναμες με εκείνες των νεανικών και υγιών πειραματόζωων. «Ανακαλύψαμε πια έναν νέο θεραπευτικό στόχο, που κάποια μέρα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσουμε τους ηλικιωμένους ασθενείς να αποκαταστήσουν τις μυϊκές βλάβες τους», εξηγεί η Δρ Μπλάου.

Ο επόμενος στόχος
Επόμενος στόχος των επιστημόνων είναι να συνεχιστούν οι έρευνες για να διαπιστωθεί, αν η ίδια τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί με επιτυχία και στους ανθρώπους. «Αν μπορέσουμε να απομονώσουμε μυϊκά βλαστικά κύτταρα ενός ηλικιωμένου, τα εκθέσουμε σε εργαστηριακή καλλιέργεια με τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε να τα αναζωογονήσουμε και μετά τα επαναφέρουμε στο σημείο του μυϊκού τραυματισμού ή της μυϊκής ατροφίας, πιθανώς θα καταφέρουμε να χρησιμοποιήσουμε τα ίδια τα κύτταρα ενός ανθρώπου για να βοηθήσουμε στην ανάκαμψη των μυών του από κάποιο τραύμα ή από την τοπική μυϊκή ατροφία και αδυναμία λόγω σπασμένων οστών. Αυτή η βλαστική κυτταρική θεραπεία πραγματικά θα ανοίξει τον δρόμο για την αποκατάσταση των μυών στους ηλικιωμένους, ιδίως ύστερα από κάποιο τραύμα», σημειώνει η ερευνήτρια.

«Νανο-σιδηρόδρομος» οδηγεί τον καρκίνο στην καταστροφή
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΣΥΡΡΙΚΝΩΣΑΝ ΣΕ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΖΩΑ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ
Επιστήμονες από τις ΗΠΑ δημιούργησαν έναν νανο-σιδηρόδρομο, που οδηγεί τους καρκινικούς όγκους σε τοξικούς «λάκκους» ή σε τμήματα του σώματος, από τα οποία εύκολα μπορούν να αφαιρεθούν με εγχείρηση. Ο «σιδηρόδρομος» αποτελείται από νανοΐνες πιο λεπτές από μία ανθρώπινη τρίχα και πειράματα στο εργαστήριο έδειξαν πως είναι ιδιαίτερα ελκυστικός στα καρκινικά κύτταρα, τα οποία τον «επιλέγουν» για να εξαπλωθούν από το σημείο όπου έχουν εμφανιστεί. Με αυτόν τον τρόπο οι επιστήμονες κατάφεραν να συρρικνώσουν σε πειραματόζωα όγκους του εγκεφάλου.

Το όλο εγχείρημα των επιστημόνων από το Ίδρυμα Τεχνολογίας της Τζώρτζια (Georgia Tech - GT) περιγράφεται στην επιθεώρηση «Nature Materials». Οι ερευνητές του GT πραγματοποίησαν την έρευνά τους σε γλοιοβλαστώματα, ένα είδος καρκίνου του εγκεφάλου που δύσκολα αντιμετωπίζεται, καθώς έχει την τάση να εξαπλώνεται μέσα στον εγκέφαλο. Τα γλοιοβλαστώματα εξαπλώνονται «ταξιδεύοντας» μέσα στα νεύρα και στα αιμοφόρα αγγεία. Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τον δρα Ραβί Μπελαμκόντα, καθηγητή και επικεφαλής του Τμήματος Βιοϊατρικής Μηχανικής του GT, δημιούργησαν τις νανοΐνες με τρόπον ώστε να μιμούνται τους διαύλους που χρησιμοποιούν τα καρκινικά κύτταρα για να μετακινηθούν. «Τα καρκινικά κύτταρα των γλοιοβλαστωμάτων φυσιολογικά προσκολλώνται σε φυσικές δομές και τις χρησιμοποιούν σαν οχήματα μεταφοράς, για να εξαπλωθούν σε άλλα τμήματα του εγκεφάλου», εξήγησε ο δρ Μπελαμκόντα.

«Καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα ελκυστικό, εναλλακτικό «όχημα», το οποίο κατορθώνει να κατευθύνει αποτελεσματικά τα καρκινικά κύτταρα στα σημεία που εμείς θέλουμε». Ένα τέτοιο σημείο βρισκόταν έξω από τον εγκέφαλο, σε ένα εμφυτευμένο τοξικό τζελ. Όπως έδειξαν πειράματα σε ζώα, με τη βοήθεια του νανο-σιδηροδρόμου συρρικνώθηκαν κατά 93% τα γλοιοβλαστώματα αρουραίων. «Ουσιαστικά, βρήκαμε έναν τρόπο να οδηγούμε τον καρκίνο στο φάρμακο και όχι το φάρμακο στον καρκίνο», πρόσθεσε ο δρ Μπελαμκόντα. Και εκτίμησε ότι με τη μέθοδο αυτή, θα είναι εφικτό στο μέλλον να βρίσκεται υπό έλεγχον η ανάπτυξη ενός καρκίνου και έτσι ο ασθενής να ζει μαζί του, όπως συμβαίνει με πολλά άλλα χρόνια νοσήματα. Ωστόσο, η όλη έρευνα βρίσκεται ακόμα σε εμβρυϊκό στάδιο και θα χρειαστούν χρόνια έως ότου τεκμηριωθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά της στους ανθρώπους. Υπολογίζεται ότι το 90% των πασχόντων από καρκίνο που πεθαίνουν εξαιτίας του, χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας των μεταστάσεων και όχι εξαιτίας του πρώτου (πρωτοπαθούς) όγκου που αναπτύσσουν.