ΚΕΝΘΕΑ: Η μεγαλύτερη εθελοντική οργάνωση της Κύπρου

Γιόρτασε τα 20χρονα με το 19ο παγκύπριο συνέδριό του

ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ δεν προωθούσε τη θεραπεία και την πρόληψη, αλλά τη νομική διαχείριση του προβλήματος, με αποτέλεσμα, σήμερα, οι φυλακές να είναι γεμάτες με χρήστες ουσιών

Η πορεία του ΚΕΝΘΕΑ (Κέντρου Ενημέρωσης για τα Ναρκωτικά και Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων), μέσα στα 20 χρόνια από την ίδρυσή του το 1994, ήταν υπεύθυνη κοινωνικά, παρ΄ όλον ότι η κοινωνία μας λειτούργησε ανεύθυνα γύρω από το θέμα των εξαρτήσεων, ανέφερε στη «Σημερινή» ο Επιστημονικός Διευθυντής του, νευρολόγος ψυχίατρος Δρ Κυριάκος Βερεσιές. Και αυτό ακριβώς το θέμα ανέπτυξε, μιλώντας το Σάββατο 8.2.2014 στο 19ο παγκύπριο συνέδριο του ΚΕΝΘΕΑ, που έγινε υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Εξήγησε ότι «το κράτος δεν ενίσχυσε τον εθελοντικό τομέα στον τομέα των εξαρτήσεων και μάλιστα για πολλά χρόνια προκάλεσε αντιπαράθεση κατά του ΚΕΝΘΕΑ. Δεν προωθούσε τη θεραπεία και την πρόληψη, αλλά τη νομική διαχείριση του προβλήματος, με αποτέλεσμα, αυτήν τη στιγμή, οι φυλακές της Κύπρου να είναι γεμάτες με χρήστες ουσιών».

Παράδειγμα δράσης-εγρήγορσης

Ο Δρ Βερεσιές τόνισε ότι «στον τομέα των εξαρτήσεων, ο -μη κυβερνητικός- εθελοντικός τομέας έχει δώσει ένα παράδειγμα δράσης και κοινωνικής εγρήγορσης και ευθύνης για τα επόμενα χρόνια». Τόνισε ότι το ΚΕΝΘΕΑ είναι η μεγαλύτερη εθελοντική οργάνωση της Κύπρου, αφού διαθέτει οργανώσεις μέλη εξειδικευμένες στο θέμα της πρόληψης, όπως οι Σύνδεσμοι Καταπολέμησης Ναρκωτικών Λάρνακας και Πάφου και το ΚΕΝΘΕΑ Λευκωσίας.

Διαθέτει συμβουλευτικούς σταθμούς με εξειδικευμένο προσωπικό στη Λεμεσό, στην περιοχή Ιδαλίου, στην ελεύθερη Αμμόχωστο-Κοκκινοχώρια και θεραπευτικά προγράμματα σε αυτούς τους σταθμούς καθώς και στη «Μεσόγειο» που βρίσκεται στην Πύλα. Επίσης διαθέτει την ανοικτή θεραπευτική κοινότητα εξαρτημένων ατόμων «Η Τόλμη» που λειτουργεί δύο κέντρα στη Λάρνακα και στην Πάφο. Το ΚΕΝΘΕΑ έχει επίσης συνεργαζόμενους οργανισμούς που δεν ασχολούνται ειδικά με το θέμα των ναρκωτικών, όπως η Ιερά Σύνοδος, το Πανεπιστήμιο Κύπρου, η ΠΑΣΥΔΥ, ΟΕΛΜΕΚ, ΟΛΤΕΚ, ΠΟΕΔ, Ένωση Κοινοτήτων, Ένωση Δήμων και πολλές άλλες.

«Το ΚΕΝΘΕΑ ασχολείται και με ερευνητικό έργο στον χώρο των εξαρτησιογόνων ουσιών, έχει εκπαιδεύσει πολύ κόσμο και το θεωρούμε τιμή μας που πολλά στελέχη του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου, του ΕΚΤΕΠΝ, των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Ευημερίας που ασχολούνται με τα ναρκωτικά, έχουν περάσει από τις γραμμές του ΚΕΝΘΕΑ», ανέφερε ο Δρ Βερεσιές. Το Κέντρο κέρδισε διεθνή αναγνώριση το 1999, όταν ανακηρύχθηκε η καλύτερη οργάνωση στον κόσμο σε θέματα υγείας και βραβεύτηκε από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας.

Οι θλιβεροί αριθμοί του προβλήματος

Σε ομιλία του στο συνέδριο εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης Ιωνάς Νικολάου τόνισε μεταξύ άλλων ότι «το μέγεθος και η τραγικότητα του προβλήματος της εξάρτησης, αποκαλύπτεται μέσα από τους θλιβερούς αριθμούς που δίνουν στη δημοσιότητα οι αρμόδιοι φορείς: Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (ΕΚΤΕΠΝ) έχει καταγράψει από το 2004 στην Κύπρο 140 θανάτους από ναρκωτικά.

Η Υπηρεσία Καταπολέμησης Ναρκωτικών της Αστυνομίας παρέπεμψε το 2013 σε θεραπευτικά κέντρα 373 νεαρούς συλληφθέντες, ενώ 143 άτομα παραπέμφθηκαν σε θεραπεία από το υποστηρικτικό, οικογενειακό τους περιβάλλον. Το σύνολο των παραπομπών σε θεραπευτικά κέντρα για το έτος 2013, ήταν 516 άτομα. Ο αριθμός των περιπτώσεων χρηστών που έχει χειριστεί η ΥΚΑΝ για το 2013 ήταν: για την ηλικιακή ομάδα 14-17 ετών 59 χρήστες, για την ομάδα μεταξύ 18-24 ετών ήταν 296 χρήστες, και για την ηλικιακή ομάδα άνω των 25 ετών ήταν 55 χρήστες. Σύνολο δηλαδή 410 χρήστες έχουν έρθει σε επαφή με την ΥΚΑΝ. Επίσης από τα 287 άτομα που συνελήφθησαν για υποθέσεις ναρκωτικών κατά το έτος 2013, τα 53 ήταν μαθητές, 40 φοιτητές, 52 στρατιώτες, 64 εργαζόμενοι και 78 άνεργοι».

«Ο λόγος σας μετρά για εμάς»

Ο Πρόεδρος του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου Δρ Άθως Γεωργίου ευχαρίστησε και συνεχάρη το ΚΕΝΘΕΑ «γιατί μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες συνεχίζει να δίνει το ''παρών'' του» και διαβεβαίωσε ότι το ΑΣΚ υλοποίησε πολλές από τις προτάσεις της οργάνωσης. Αναφέρθηκε σε «ένα ραγδαία εξελισσόμενο φαινόμενο που συνακόλουθα απαιτεί μια ραγδαία ανταπόκριση από πλευράς της πολιτείας και της κοινωνίας ευρύτερα» και παραδέχτηκε ότι «πολλές φορές στην αδυναμία μας να ανταποκριθούμε, αυτό το κάνει ο εθελοντικός τομέας».

Πρόσθεσε και τα εξής: «Σήμερα η πρόκληση που έχουμε πλέον να αντιμετωπίσουμε, είναι το γεγονός ότι διανύουμε τη χειρότερη οικονομική κρίση των τελευταίων ετών και σε περιόδους οικονομικής κρίσης και ανισότητας, αυξάνεται η χρήση ουσιών. Όπως γνωρίζετε το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο μέσα από τον ρόλο του ως το ανώτατο Σώμα της πολιτείας σε σχέση με την ουσιοεξάρτηση, αρμόδιο για τη χάραξη πολιτικής και την παρακολούθηση της υλοποίησης δράσεων από τους φορείς, ξεκίνησε από το 2001 μια δύσκολη και γεμάτη προκλήσεις πορεία, θέτοντας για πρώτη φορά υπό τον συντονισμό του υπουργεία, οργανώσεις, υπηρεσίες και φορείς του κυβερνητικού και μη τομέα, που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση της ουσιοεξάρτησης».

Ο Δρ Γεωργίου αναφέρθηκε επιγραμματικά στις σημαντικές εξελίξεις στον τομέα των ουσιοεξαρτήσεων, τονίζοντας ότι «ο λόγος του ΚΕΝΘΕΑ δεν περνά απαρατήρητος, αφού μετά από δικές σας εισηγήσεις μετά από κάθε συνέδριό σας, μαθαίναμε και προχωρούσαμε ένα βήμα πιο κάτω».

Τόνισε ότι, «τη χρονιά που πέρασε, το ΑΣΚ έχει θέσει ως προτεραιότητά του την άρση του στιγματισμού και του κοινωνικού αποκλεισμού των ουσιοεξαρτημένων ατόμων και την επανένταξή τους στην κοινωνία. Σε αυτά τα πλαίσια αναδείξαμε την αντικειμενική ενημέρωση του κοινού από τα ΜΜΕ ως κύρια προτεραιότητά μας, αφού αυτά μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά ως προς την κατεύθυνση αυτή, μεταφέροντας μηνύματα μακριά από στερεότυπα που όλοι γνωρίζουμε και που μόνο προκατάληψη προκαλούν».

Έμπρακτα στο πλευρό σας

Εκ μέρους του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Κύπρου, η Δρ Φώφη Κωνσταντινίδου, καθηγήτρια στο Τμήμα Ψυχολογίας και Αντιπρόεδρος του ΚΕΝΘΕΑ, τόνισε ότι η ίδρυση της οργάνωσης το 1994 «παρουσιάζει σημαντικό σταθμό για την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων στη χώρα μας. Με τη θεσμοθέτηση της συνεργασίας μεταξύ του Πανεπιστημίου Κύπρου και του ΚΕΝΘΕΑ το 2011, είμαστε και έμπρακτα στο πλευρό του οργανισμού. Συνάδελφοι στο Τμήμα Ψυχολογίας έχουν την προθυμία και την εμπειρογνωμοσύνη να στηρίζουν τις ερευνητικές προσπάθειες και την αξιολόγηση προγραμμάτων του ΚΕΝΘΕΑ, ώστε οι δράσεις του να βασίζονται σε επιστημονικά κριτήρια και μελέτες και να αξιολογούνται συστηματικά για την αποτελεσματικότητά τους. Επίσης το Τμήμα μας και το Πανεπιστήμιο Κύπρου ενισχύουν το ανθρώπινο δυναμικό του ΚΕΝΘΕΑ με την εμπλοκή ακαδημαϊκών στο διοικητικό και επιστημονικό συμβούλιο, καθώς και με το διδακτορικό φοιτητών μας στα πλαίσια της κλινικής άσκησης».

Συμβουλευτική ψυχοθεραπεία στην Ε. Φρουρά

ΔΡ ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ Κυπριανού, Αρχίατρος, Διευθυντής Υγειονομικού της Εθνικής Φρουράς: «Δικαίως θα μπορούσαμε να πούμε ότι το ΚΕΝΘΕΑ διαδραματίζει έναν ιστορικό ρόλο στον τομέα των εξαρτήσεων. Οι νέοι μας, ο καθρέφτης της κοινωνίας μας, αποτελούν την κατ’ εξοχήν ομάδα υψηλού κινδύνου σε ό,τι αφορά την ουσιοεξάρτηση, οπότε συνεπώς επηρεάζονται και οι εθνοφρουροί που υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία στην Εθνική Φρουρά. Το πρόβλημα βέβαια συγκρίνεται πιο ευνοϊκά με αυτό που συμβαίνει σε στρατούς άλλων χωρών. Δεν έχουμε ευτυχώς αυξημένο πρόβλημα χρήσης των ούτω καλούμενων σκληρών ναρκωτικών, οι δε τοξικώσεις ή στερητικά σύνδρομα, είναι σπάνια φαινόμενα στην Εθνική Φρουρά.

Βέβαια δεν έχουμε καμιά πρόθεση να ωραιοποιήσουμε το πρόβλημα, ή βέβαια να το τραγικοποιήσουμε. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια συνομολογήθηκε και υπογράφτηκε, σχετικά πρόσφατα, μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου και του Υπουργείου Άμυνας και μετά από πρωτοβουλίες του Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου, τον οποίο και ευχαριστώ, κατέστη δυνατή η πρόσληψη ψυχολόγων με κονδύλια του ομώνυμου Συμβουλίου. Μετά από νενομισμένες διαδικασίες που ανέλαβε επιτυχώς το ΚΕΝΘΕΑ, προσλήφθηκαν ψυχολόγοι που ενισχύουν πλέον τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας της Εθνικής Φρουράς. Η συνεργασία με το ΚΕΝΘΕΑ σε αυτό τον τομέα είναι άψογη και επιθυμώ να ευχαριστήσω την ανώτατη συντονίστρια της οργάνωσης Έλενα Ζαρούνα για την καθοριστική συμβολή της σε αυτή την αποτελεσματική συνεργασία και την εφαρμογή συστηματικής, πλέον, συμβουλευτικής ψυχοθεραπείας που απευθύνεται στους εθνοφρουρούς μας».

Μέτρα για ένα… υποφερτό καζίνο

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ Ταμασσού και Ορεινής Ησαΐας, Πρόεδρος ΚΕΝΘΕΑ: «Οι εξαρτήσεις δεν αφορούν μόνο ουσίες, αλλά και συμπεριφορές. Ο τζόγος είναι μια από αυτές και εμείς ως οργάνωση που αγωνίζεται ενάντια στις εξαρτήσεις τασσόμαστε εναντίον της ίδρυσης καζίνου στην Κύπρο, αφού θα είναι ακόμα ένας χώρος που θα προκαλεί εξάρτηση. Σε περίπτωση που θα προχωρήσει η αδειοδότηση και λειτουργία του καζίνου, για αποφυγή των καταστροφικών συνεπειών της εξάρτησης του τζόγου στη ζωή της κυπριακής οικογένειας, ζητούμε όπως κατοχυρωθούν τουλάχιστον τα ακόλουθα: Το καζίνο, εφόσον λειτουργήσει, να λειτουργήσει κάτω από τον έλεγχο του κράτους, να μη δέχεται χρήμα αλλά μόνο ηλεκτρονικές κάρτες για απόλυτο έλεγχο.

Τα άτομα που θα ζητήσουν να γίνουν μέλη και αποκτήσουν κάρτα, να παίζουν ποσοστά κατά τη διάρκεια του χρόνου, βασισμένα στην ετήσια δήλωση του φόρου εισοδήματος. Να καθοριστούν λογικά ποσοστά από το ετήσιο εισόδημα, τα οποία μπορούν να παιχτούν στο καζίνο, για να μην υποφέρουν οι οικογένειές τους. Η πορεία του ξεχωριστού ατόμου να παρακολουθείται. Αν παίζει με ψυχαναγκαστικό τρόπο, αν το καζίνο δεν χρησιμοποιείται για διασκέδαση, αν παίζει με πολλά ποσά, να ζητείται από τον ίδιο να λάβει μέτρα με βάση κανονισμούς που εγκρίνονται εκ των προτέρων. Τα μέτρα αυτά είναι η συμμετοχή σε ομάδες αυτοβοήθειας, αποκλεισμός για ορισμένο χρονικό διάστημα, ή σε περίπτωση συνέχισης των παραβιάσεων, αποκλεισμός δια παντός».

Να κτίσουμε γκρεμισμένα τείχη

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ Ηρακλέους, μαθήτρια Β΄ τάξης στο Παγκύπριο Γυμνάσιο: «Το ΚΕΝΘΕΑ κλείνει 20 χρόνια ζωής, είναι λίγο μεγαλύτερό μου. Από τα πρώτα του χρόνια είναι δίπλα στο παιδί, στον έφηβο, στην οικογένεια. Πολλοί μπορεί να αναρωτηθούν, τι σχέση έχουν τα παιδιά με τα ναρκωτικά. Όταν κάνουν τις σωστές κινήσεις και ενέργειες, δεν θα έχουν καμιά σχέση. Το ΚΕΝΘΕΑ προτρέπει το κοινό να επενδύει στην πρόληψη.
»Εμείς τα παιδιά βαριόμαστε τις θεωρίες και τα πολλά λόγια.

Με τα βιωματικά εργαστήρια μάθαμε και κατανοήσαμε πολύ περισσότερα. Με το να παίζουμε ρόλους, μαθαίνουμε, προτού συμβεί ένα γεγονός, πώς να το αντιμετωπίσουμε. Γνωρίζουμε τους κινδύνους, ενημερωνόμαστε κι έτσι είμαστε προετοιμασμένοι. Είναι αναγκαία για μας η απόκτηση κριτικής σκέψης. Μέσα στα βιωματικά εργαστήρια, ρήματα όπως “ενεργώ”, “βιώνω”, “αποφασίζω”, “επιμένω”, “κατανοώ” κι “ερμηνεύω”, αποκτούν μια θέση στο είναι μας.

»Χρειαζόμαστε να νιώσουμε ότι εσείς οι μεγάλοι νοιάζεστε για μας. Αυτό το νιώσαμε και το ζήσαμε στις τόσες φορές που με την ευκαιρία μιας εκδρομής, μιας εκδήλωσης, μιας συζήτησης, καθίσαμε όλοι μαζί σε κύκλο. Από τον πιο μεγάλο μέχρι τον πιο μικρό, από τον πιο σοφό μέχρι το πιο μωρό. Καθίσαμε σε κύκλο, γνωριστήκαμε, ανταλλάξαμε γνώσεις. Όσοι είχαν αυτή την ευκαιρία, γέμισαν με συναισθήματα αυτοπεποίθησης κι αυτοεκτίμησης. Χαρά και περηφάνια νιώθουμε στην εκδήλωση που γίνεται κάθε χρόνο στο Προεδρικό, όταν φωνάζουν το όνομά μας για να πάρουμε ένα πιστοποιητικό συμμετοχής.

Είναι μια σοφή ενέργεια της πολιτείας να δημιουργήσει πυρήνες αντίστασης ανάμεσα στα παιδιά όλων των ηλικιών - άτομα που, ορθά ενημερωμένα, αντιστέκονται στις επιρροές και τις πιέσεις συνομηλίκων και μπορούν να κτίσουν και να επιδιορθώσουν γκρεμισμένα τείχη. Πώς είσαι; Μπορείς ν’ αντιμετωπίσεις τις δυσμενείς συνθήκες της ζωής; Απολαμβάνεις το δώρο της ζωής; Αν αρχίσουμε από τα νήπια στους πρόποδες της ζωής, μπορούμε να φτάσουμε στην κορυφή νικητές. ΚΕΝΘΕΑ, σ’ ευχαριστούμε».