ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ
The minimalist
Ο παγκοσμίου φήμης Κύπριος designer και καλλιτέχνης Μιχάλης Αναστασιάδης, εμπνέεται από την Κύπρο και παρουσιάζει την έκθεση Reload the Current Page. Πρόκειται για έργα που δημιουργήθηκαν ειδικά για την ατομική του έκθεση στη Λευκωσία και αποτυπώνουν τις ανησυχίες του σύγχρονου Κύπριου!
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΒΑΡΒΑΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΟΦΙΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ
Αρκεί να πληκτρολογήσεις στο Google το όνομά του για να αντιληφθείς την πετυχημένη πορεία και την αναγνώριση που τυγχάνει σε διεθνές επίπεδο. Έργα του περιλαμβάνονται στις μόνιμες συλλογές μουσείων, όπως το ΜΟΜΑ της Νέας Υόρκης, το Victoria&Albert Museum του Λονδίνου και το ΜΑΚ της Βιέννης, ενώ η δουλειά του έχει παρουσιαστεί στα μεγαλύτερα περιοδικά του κόσμου. Από την Ιαπωνία και την Κίνα, μέχρι την Αμερική, τη Μεγάλη Βρετανία και την Αυστραλία. Ζώντας μόνιμα στο Λονδίνο, ο Μιχάλης Αναστασιάδης ισορροπεί ανάμεσα στην τέχνη και το design, επιδιώκοντας με τη δουλειά του το διάλογο, τη συμμετοχή και την αλληλεπίδραση. Δημιουργεί λιτά, χρηστικά αντικείμενα, τα οποία όμως χαρακτηρίζονται από μια αναπάντεχη ζωντάνια. Αυτή τη ζωντάνια και το διάλογο μέσα από την τέχνη του, μεταφέρει και στη Λευκωσία μέσω της έκθεσης Reload the Current Page. Μία έκθεση εμπνευσμένη από την Κύπρο και τα πρόσφατα γεγονότα που οδήγησαν στην οικονομική κρίση. Πρόκειται για μία εγκατάσταση αντικειμένων με εννοιολογικό υπόβαθρο. Η έκθεση επικεντρώνεται στην ανίχνευση και διερεύνηση αυτού, που ο ίδιος ονομάζει «ανησυχίες του σύγχρονου Κύπριου». Συναντηθήκαμε λίγο πριν τα εγκαίνια της έκθεσης στο Point Centre for Contemporary Art. Εκεί ανάμεσα στα έργα του και με τα ερωτήματα του καλλιτέχνη να πλανιούνται στο χώρο, ξεκινήσαμε να συζητάμε ανανεώνοντας προηγουμένως την τρέχουσα σελίδα των σκέψεών μας….
Reload the current page… Σε ποια σελίδα αναφέρεστε;
Όλο αυτό είναι μεταφορικό. Η σελίδα στην οποία αναφέρομαι είναι περισσότερο μία εισήγηση, που θέλω να θέσω ως προς το ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται. Όλα αυτά που μας συμβαίνουν -που μπορεί και να πιστεύουμε πως είναι η πρώτη φορά που τα συναντάμε θεωρώντας πως ίσως μας καταστρέψουν- δεν τα συναντάμε για πρώτη φορά. Ίσως να μην είναι και τόσο τραγική η κατάσταση, γι’ αυτό και πρέπει να δούμε τα πράγματα λίγο πιο θετικά. Να αποστασιοποιηθούμε και να πούμε πως αυτή η κατάσταση είναι σαν ένα refresh. Εξού και ο τίτλος της έκθεσης. Κάνεις ένα φρεσκάρισμα και ξεκινάς από την αρχή. Δεν υπάρχει κάτι λάθος σε αυτό. Έτσι γίνεται πάντα. Και στην ιστορία της Κύπρου και στην ιστορία της ανθρωπότητας γενικότερα.
Γιατί αποφασίσατε να κάνετε αυτή την έκθεση τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή;
Γενικά πιστεύω στην ιδέα του συγχρονισμού. Έτυχε να προσκληθώ από τη συγκεκριμένη γκαλερί, για να κάνω μια παρουσίαση της δουλειάς μου. Στην αρχή σκέφτηκα πως δεν θα ήταν δύσκολο να μεταφέρω κάποια αντικείμενα στην Κύπρο. Στην πορεία όμως κατάλαβα πως θα ήταν πολύ μεγάλο λάθος να παρουσιάσω κάτι τέτοιο σε μια γκαλερί που δεν είναι εμπορική. Συνειδητοποίησα πως πρέπει να δημιουργήσω καινούργια δουλειά ειδικά για την Κύπρο. Ξαφνικά τα πράγματα πήραν άλλη μορφή. Ξεκίνησα να αναπτύσσω την ιδέα αυτή στις αρχές Νοεμβρίου, για τη δημιουργία έργων τα οποία είναι μοναδικά κομμάτια.
Για να γίνουν τόσο γρήγορα φαντάζομαι μπήκατε σε μια διεργασία ψυχικά δημιουργική…
Σίγουρα. Επιπλέον ήταν ένα project για το οποίο αισθανόμουν την ευθύνη να το παρουσιάσω με έναν τρόπο ξεχωριστό, λόγω του ότι η Κύπρος είναι ο χώρος μου.
Είναι και μία κατάθεση ψυχής αυτή η έκθεση;
Οτιδήποτε δημιουργικό απαιτεί και μία κατάθεση ψυχής. Όταν είσαι δημιουργικός άνθρωπος κουβαλάς πολλά μέσα σου και κάποια στιγμή θέλεις να τα εξωτερικεύσεις.
Ποια «κομμάτια» της Κύπρου καταγράφονται σε αυτή την έκθεση;
Υπάρχουν πολλές αναφορές και δεν είναι μόνο σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο. Το κάθε κομμάτι έχει τη δική του ιστορία. Γενικά όμως δεν θέλω να υποδείξω πολλά συγκεκριμένα σημεία. Θέλω ο καθένας να δημιουργήσει τη δική του προσωπική εμπειρία μέσω του αντικειμένου. Αυτές είναι κάποιες συγκεκριμένες εικόνες που κουβαλώ εγώ μέσα μου, και που τις εξωτερικεύω ως εισηγήσεις περισσότερο.
Ποιες πιστεύετε πως είναι οι ανησυχίες του σύγχρονου Κύπριου;
Ο καθένας έχει τις δικές του και γι’ αυτό και τα αντικείμενα είναι αρκετά ανοιχτά για προσωπική ερμηνεία. Οπότε ο καθένας έχει διαφορετικές επιρροές, κοιτάζοντας τα αντικείμενα. Σε αγγίζουν σε διαφορετικά επίπεδα. Μπορείς να τα δεις και πολύ επιπόλαια και πολύ ελαφριά, σε ένα επιφανειακό επίπεδο που όμως λειτουργούν. Αλλά όσο το ψάχνεις βρίσκεις συνέχεια αναφορές. Οι προσωπικές μου αναφορές αφορούν στο θέμα της οικονομίας, της Τουρκικής Εισβολής και στη διχοτόμοιση της Κύπρου. Αλλά είναι ίσως πολύ αμυδρές αυτές οι αναφορές. Δεν θέλω να κάνω statements με αυτή τη δουλειά.
Είναι η πρώτη φορά που μία έκθεση σας, επικεντρώνεται αποκλειστικά στην Κύπρο;
Σίγουρα όπως και τα υλικά. Θέλησα η κατασκευή πολλών αντικειμένων να γίνει εδώ, χρησιμοποιώντας και ντόπια υλικά. Θα ήθελα πάρα πολύ να μείνουν τα αντικείμενα εδώ. Το θέμα για μένα δεν είναι εμπορικό. Ήθελα να δημιουργήσω ούτως ή αλλιώς ανεξαρτήτως κόστους.
Άρα το ιδανικό θα ήταν να μείνουν σε κάποιο μουσείο;
Και αν δεν γίνει, δεν πειράζει. Τουλάχιστον θα έχει την ευκαιρία ο κόσμος να δει αυτά τα έργα, αφού η έκθεση θα είναι ανοιχτή για τρεις μήνες…
Είστε ένας δημιουργός με παγκόσμια αναγνώριση. Πώς βιώνετε αυτή την επιτυχία και πόση δουλειά χρειάστηκε για να το πετύχετε;
Δεν θέλω να το σκέφτομαι. Η πολλή δουλειά είναι σίγουρα μέρος της ζωής μου και της προσωπικής μου πίστης και επιμονής πάνω σε αυτό το οποίο κάνω. Όλα τα άλλα ακολουθούν. Και να μην πετύχαιναν αυτά τα πράγματα, πάλι το ίδιο πιστεύω πως θα έκανα. Δεν θα ήταν διαφορετική η αντιμετώπισή μου, γι’ αυτά τα οποία δημιουργώ. Είναι μία φυσική εξέλιξη. Κάποια στιγμή συνεχίζεις να κάνεις ξανά και ξανά με την ίδια επιμονή και με την ίδια όρεξη, το ίδιο πράγμα. Και ο κόσμος πείθεται, όχι μόνο με τη δουλειά και την παρουσίαση. Το πρόβλημα του κοινού γενικά σε ολόκληρο τον κόσμο, είναι πως θέλει να βλέπει κάτι που ξέρει. Όταν απουσιάζει αυτό το πράγμα δυσκολεύεται να το τοποθετήσει κάπου. Θέλει να το ταξινομήσει κάπου, για να έχει μία ειδική επικοινωνία. Αν είναι κάτι διαφορετικό, προτιμά να το απορρίψει. Αλλά όταν το παρουσιάσεις ξανά και ξανά, δημιουργείται κάποια οικειότητα και με αυτό τον τρόπο το δέχεται πολύ πιο εύκολα.
Θυμάστε τα πρώτα χρόνια, το ξεκίνημά σας;
Σίγουρα, αλλά δεν τα θυμάμαι ούτε αρνητικά, ούτε θετικά. Εγώ πιστεύω είναι ένας δρόμος που ακολουθεί ο καθένας, που είναι και δύσκολος και εύκολος, με τα πάνω και τα κάτω του.
Αγαπούσατε πάντα τη δημιουργία;
Ναι, πάντα ήθελα να ασχοληθώ με κάτι δημιουργικό. Στην αρχή, οι σπουδές μου ήταν καθαρά πρακτικές. Σπούδασα πολιτικός μηχανικός, αλλά ίσως πιστεύω και εγώ από δικές μου προσωπικές ανασφάλειες δεν το εξέλιξα. Γιατί έχεις και ένα περιβάλλον που σε προωθεί σε κάτι πολύ συγκεκριμένο και σου θέτει το θέμα της επιβίωσης. Και είναι και οι δικές σου ανασφάλειες και το πόσο δυνατός είσαι πάνω σε αυτό που θες να κάνεις, που σε σταματούν από το να προχωρήσεις. Οπότε όταν κάποια στιγμή καταφέρεις να ξεπεράσεις αυτές τις ανασφάλειες, τότε λες «αυτό θέλω να κάνω» και το κάνεις.
Ποιο ήταν το πρώτο έργο που δημιουργήσατε;
Πρέπει να είναι πολύ πιο παλιό από ό,τι νομίζω. Το πρώτο έργο που έφτιαξα ως επαγγελματίας, ήταν το γεγονός, όταν κάποιος με βάφτισε industrial designer μετά τις σπουδές μου. Ίσως και να ήταν τα message cups. Τα φλιτζάνια μηνυμάτων που παρουσίασα στο κολέγιο ως τελικό πρότζεκτ.
Υπάρχουν κάποιες καθοριστικές στιγμές στην πορεία σας;
Όχι. Ποτέ στην καριέρα μου δεν αισθάνθηκα, ότι κάτι άλλαξε σημαντικά. Ήταν πολύ αργή αυτή η εξέλιξη. Πιστεύω σε αυτό. Δεν πιστεύω στην απότομη εξέλιξη. Πολλές φορές αυτή είναι πρώιμη, μία φούσκα που θα ξεφουσκώσει, εάν αυτό που κάνεις δεν είναι ουσιαστικό.
Πώς νιώθετε βλέποντας τη δουλειά σας, σε τόσο σημαντικά μουσεία;
Εγώ πιστεύω, γενικά, στην παρουσίαση της δουλειάς μου. Είτε πρόκειται για σημαντικά μουσεία είτε όχι. Έχω τον ίδιο ενθουσιασμό, όπου και αν παρουσιάζεται η δουλειά μου. Το θέμα είναι να έχεις ευκαιρίες να δείξεις τη δουλειά σου. Έχει σημασία αυτός ο διάλογος.
Πόσο εύκολο είναι να ισορροπεί κανείς ανάμεσα στην τέχνη, στο design και τη χρηστικότητα;
Είναι ισορροπίες, οι οποίες είναι προσωπικές. Πάντα υπάρχει αυτός ο διάλογος μεταξύ των τριών και κάποια στιγμή βρίσκεις τη δουλειά σου, λίγο πιο κοντά σε ένα από αυτά τα σημεία.
Πώς μπορεί κάποιος να δημιουργεί ακολουθώντας αφαιρετική διαδικασία;
Είναι τρόπος ζωής. Έχει να κάνει με τη φιλοσοφία που έχεις ως προς τη δημιουργία. Γενικά εγώ έχω πολύ λίγα πράγματα γύρω μου και πιστεύω στο θέμα της αφαίρεσης. Βοηθά ως προς το να δεις τα θέματα με μεγαλύτερη συγκέντρωση.
Ο μινιμαλισμός που χαρακτηρίζει τη δουλειά σας, χαρακτηρίζει και τη ζωή σας;
Σίγουρα.
Ασχολείστε με τη φιλοσοφία, είστε άνθρωπος που ψάχνεστε πνευματικά;
Ναι. Είναι κάτι που με ενδιαφέρει πάρα πολύ και σε θέμα δουλειάς και σε θέμα προσωπικής εξέλιξης.
Τα επόμενά σας σχέδια ποια είναι, υπάρχουν κάποιες νέες συνεργασίες;
Είμαι ανοιχτός γενικά σε οτιδήποτε. Δεν έχω όνειρο να σχεδιάσω κάτι ή να φτάσω κάπου. Για μένα ό,τι και να έρθει δεν είναι θέμα τύχης. Έρχεται για κάποιο συγκεκριμένο λόγο.
Νιώθετε πετυχημένος;
Όχι. Σκοπός μου δεν είναι να αισθανθώ την επιτυχία. Το πιο σημαντικό για μένα είναι, να μπορείς να επικοινωνήσεις με ένα κοινό. Το θέμα δεν είναι να είναι κάποιος πετυχημένος, αλλά να έχει την ευκαιρία και την ελευθερία, να δημιουργεί και να εκφράζεται!
Info: Η έκθεση του Μιχάλη Αναστασιάδη Reload the Current Page στο Point Centre for Contemporary Art θα διαρκέσει μέχρι τις 26/4. www.pointcentre.org
Βιογραφικό σημείωμα
Φοίτησε στο London Imperial College of Science Technology and Medicine απ’ όπου και έλαβε πτυχίο πολιτικού μηχανικού. Στη συνέχεια ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στο βιομηχανικό σχέδιο στο Royal College of Art. Το 1994 ίδρυσε το στούντιό του στο Λονδίνο, με σκοπό να διερευνήσει τις σύγχρονες έννοιες της πολιτιστικής παραγωγής και της αισθητικής μέσα από ένα συνδυασμό προϊόντων, επίπλων και περιβαλλοντικού σχεδιασμού. Ισορροπώντας ανάμεσα στην τέχνη και το design, η δουλειά του επιδιώκει να προκαλέσει διάλογο, συμμετοχή και αλληλεπίδραση. Δημιουργεί λιτά, χρηστικά αντικείμενα που όμως χαρακτηρίζονται από μία αναπάντεχη ζωντάνια. Έργα του συμπεριλαμβάνονται στις μόνιμες συλλογές των Museum of Modern Art στη Νέα Υόρκη, FRAC Centre στην Ορλεάνη της Γαλλίας, Victoria & Albert Museum και Crafts Council στο Λονδίνο και το ΜΑΚ στη Βιέννη. Πρόσφατες ατομικές εκθέσεις περιλαμβάνουν Time and again στο Geym?llerschl?ssel/MAK στη Βιέννη, To be perfectly Franκ στο στο Svenskt Tenn στη Στοκχόλμη, το Norfolk House Music room στο Victoria and Albert Museum και την κυπριακή προεδρία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες. Έχει συνεργαστεί για το σχεδιασμό προϊόντων με πολλές εταιρείες, που πρωτοστατούν στην κατασκευή design αντικειμένων όπως οι FLOS, Puiforcat, Lobmeyr and Svenskt Tenn. Το 2007 προχώρησε στη δημιουργία της εταιρείας Michael Anastassiades που ασχολείται με την παραγωγή των αντικειμένων που φέρουν την υπογραφή του, μία συλλογή από φωτιστικά, έπιπλα, κοσμήματα και επιτραπέζια αντικείμενα.
