Paul Lambis Η αναμέτρηση με τη μνήμη

Ο Paul Lambis καταγράφει τη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου σε ένα θεατρικό έργο που τιτλοφορείται ‘74’. Η δραματική παράσταση που κάνει πρεμιέρα στις 19 Φεβρουαρίου και είναι στην αγγλική γλώσσα, καταγράφει τη ζωή τριών γυναικών κατά την Τουρκική εισβολή αναμοχλεύοντας τη μνήμη! Από τη Βαρβάρα Γεωργιάδου

Σαράντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την Τουρκική εισβολή του 1974. Η μνήμη παραμένει άσβεστη και οι συνέπειες του πολέμου ακόμη καταμετρώνται. Άνθρωποι έχουν στιγματιστεί για πάντα, οικογένειες έχουν χωριστεί βίαια και τραυματικές μνήμες εξακολουθούν να κάνουν τον πόνο αβάστακτο. Αν και γεννημένος στη Νότιο Αφρική ο συγγραφέας Paul Lambis έζησε το δράμα της Κύπρου με το δικό του τρόπο. ‘Πάντα ήμουν ενημερωμένος για το τι συμβαίνει στην Κύπρο από τους συγγενείς που έμεναν στο νησί. Η διαίρεση, οι φρικιαστικές εικόνες από τη βαρβαρότητα των Τούρκων, οι βιασμοί, οι δολοφονίες και τα βασανιστήρια είχαν εδραιωθεί στο μυαλό μου’ τονίζει ο συγγραφέας αποκαλύπτοντας τους λόγους που τον ώθησαν να γράψει το έργο ‘74’. ‘Πάντα αισθανόμουν ότι το διεθνές ενδιαφέρον για το κυπριακό πρόβλημα ήταν μικρό. Στην πραγματικότητα υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που δεν ξέρουν πού βρίσκεται η Κύπρος στο χάρτη. Ζώντας στην Κύπρο την τελευταία δεκαετία, διαπίστωσα ότι η ενημέρωση για την Τουρκική εισβολή γίνεται σε εθνικό επίπεδο και στην ελληνική γλώσσα. Η πλειοψηφία των ξένων γνωρίζουν μεν ότι η Κύπρος είναι χωρισμένη αλλά τίποτα περισσότερο. Έτσι αισθάνθηκα την ανάγκη να προωθήσω αυτό το πρόβλημα δημιουργώντας μια παγκόσμια ευαισθητοποίηση’.

Το έργο
Το πολεμικό δράμα ‘74’ περιστρέφεται γύρω από τη ζωή τριών γυναικών και καταγράφει την τραυματική τους εμπειρία από την Τουρκική εισβολή. Πρόκειται για μια ιστορία αγάπης, απώλειας, θανάτου και ζωής, ιδωμένης μέσα από τα μάτια τριών γυναικών. Η κάθε μια από αυτές αντιπροσωπεύει και μια κατεχόμενη πόλη. ‘Η συγγραφή του έργου κράτησε δυο χρόνια αφού για να προχωρήσω στην ολοκλήρωσή του έκανα πολλές συνεντεύξεις με πρόσφυγες και εκτεταμένη έρευνα’. Διερωτώμαι τι ήταν αυτό που τον ώθησε να ανεβάσει την παράσταση στο θέατρο. ‘Πάντα με ενδιέφερε η συγγραφή, η παραγωγή και η σκηνοθεσία ενός έργου στην Αγγλική γλώσσα, με σκοπό να προωθήσω το δράμα της Κύπρου σε διεθνή φεστιβάλ σε όλο τον κόσμο’. Τη σκηνοθεσία της παράστασης έχει αναλάβει ο ίδιος ο Paul Lambis. Τους ρόλους των τριών γυναικών ερμηνεύουν οι Γαλάτια Ζήνωνος, Χριστίνα Μαρούχου και Νέδη Αντωνιάδη και αυτόν του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου ο Κρίστοφερ Γκρέκο. Οι χορογραφίες είναι του Χάρη Σάββα, ενώ στην παράσταση εμφανίζεται και ο τραγουδιστής Σταύρος Κωνσταντίνου. ‘Στόχος μου ήταν όσοι θα εμπλέκονταν με την παράσταση να έχουν την ίδια ευαισθησία που έχω εγώ για το δράμα της Κύπρου’ τονίζει ο συγγραφέας ο οποίος συμμετέχει και ο ίδιος στην παράσταση υποδυόμενος έναν Τούρκο στρατιώτη.

Οι αναμνήσεις ενός συγγραφέα
Γεννημένος στη Νότιο Αφρική ο Paul Lambis είχε πάντα στην καρδιά του την ιδιαίτερή του πατρίδα. ‘Πάντα πίστευα ότι οι Έλληνες της διασποράς έχουν την ανάγκη να είναι κοντά στις ρίζες τους. Μεγαλώνουν σε μια ξένη χώρα και αυτό τους κάνει να αγωνίζονται πιο σκληρά για να διατηρήσουν την ταυτότητά τους. Η ιστορία της Κύπρου είχε πάντα ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου. Είμαι πατριώτης και πιστεύω στην πατρίδα των προγόνων μου. Αυτός είναι και ο λόγος που επαναπατρίσθηκα το 2002’. Τον ρωτώ πώς ο ίδιος αισθάνεται στη θέα του συρματοπλέγματος και της κατοχής. ‘Αισθάνομαι λυπημένος και θυμωμένος ταυτόχρονα. Δεν μπορώ να καταλάβω το γεγονός ότι το νησί μας χωρίζεται από ένα δηλητηριώδες συρματόπλεγμα και παραμένει διαιρεμένο εδώ και σαράντα χρόνια’. Εξάλλου, δεν κρύβει την αγάπη του για την Κύπρο και αυτό αποτυπώνεται και στην καλλιτεχνική του πορεία. Η έμπνευσή του έχει φόντο τα ‘χρώματα’ του νησιού. ‘Αγαπώ την Κύπρο. Έχει τόσα πολλά να προσφέρει. Μακάρι ο κόσμος να μπορούσε να δει την ομορφιά του νησιού μας μέσα από τα μάτια μας…’.

Ταλέντο και δημιουργία
Με σπουδές στο design, στο δράμα και τις τέχνες στη Νότιο Αφρική ο Paul Lambis ασχολείται με όλες τις μορφές τέχνης. Άλλωστε όπως εξομολογείται και ο ίδιος ανέκαθεν θυμάται τον εαυτό του να ασχολείται με τη δημιουργία. Μέχρι στιγμής έχει γράψει τρεις νουβέλες εκ των οποίων οι δυο έχουν εκδοθεί διεθνώς ενώ η τρίτη θα κυκλοφορήσει στο τέλος του 2014. ‘Το γράψιμο για μένα είναι ελευθερία. Ένα θεραπευτικό ταξίδι για το μυαλό και την ψυχή’. Το πρώτο του βιβλίο, ‘The Turkish Princess’, ένα θρίλερ γεμάτο αντιπαραθέσεις, αγωνία και ίντριγκες είχε τεράστια επιτυχία. Όπως και το δεύτερό του μυθιστόρημα. Μια αυτοβιογραφία του με τίτλο ‘Where is Home?’. ‘Αυτό το βιβλίο είναι επικεντρωμένο στην παιδική μου ηλικία στη Νότιο Αφρική και τον επαναπατρισμό μου. Αποφάσισα να γράψω το βιβλίο αυτό μετά από ένα σοβαρό ατύχημα, το οποίο με κράτησε στο κρεβάτι για μήνες. Βρήκα ότι το χιούμορ είναι το καλύτερο φάρμακο για να μπορέσω να ξαναπάρω πίσω τη ζωή μου και θέλησα να μοιραστώ αυτό το μοναδικό ταξίδι με τον αναγνώστη’. Ο δημιουργικός κόσμος του Paul Lambis δεν σταματά εδώ. Πέρα από το γράψιμο, έχει ασχοληθεί με τη σκηνοθεσία, την υποκριτική, το design και το ραδιόφωνο. ‘Η ζωή είναι το μεγαλύτερο μάθημα. Σχεδόν η κάθε εμπειρία καθορίζει και καθοδηγεί τη ζωή μας σε αυτό τον υπέροχο πλανήτη. Ποτέ δεν υπήρξα εγωιστής. Πάντα μοιραζόμουν τις εμπειρίες μου μέσα από τη συγγραφή, το blog, τις νουβέλες και την υποκριτική’. Είναι σίγουρη ότι έχει στα σκαριά και την επόμενή του σκηνοθετική δουλειά, γι’ αυτό και τον ρωτώ ποια θα είναι αυτή. ‘Θα σκηνοθετήσω ένα έργο που έχω γράψει. Τιτλοφορείται “Μελίνα” και είναι μια ιδιαίτερη ιστορία που καταπιάνεται με τα Μάρμαρα του Παρθενώνα’. Διερωτώμαι πώς ο ίδιος βλέπει το καλλιτεχνικό του μέλλον και τι ονειρεύεται. ‘Να εμπνέομαι διαρκώς, να δημιουργώ και να προσφέρω στο κοινό παραγωγές με πάθος και αγάπη. Επίσης θα ήθελα να δείξω στον έξω κόσμο το ταλέντο που η Κύπρος έχει να προσφέρει’. Προτού τον χαιρετήσω τον ρωτώ αν θα μπορούσε να ζήσει χωρίς τη συγγραφή ‘Φυσικά όχι. Υπάρχει κάποιος που μπορεί να ζήσει χωρίς νερό;’.

Η παράσταση ‘74’ κάνει πρεμιέρα στις 17 Φεβ στο Πολιτιστικό Κέντρο Βλαδίμηρος Καυκαρίδης στην Αγλαντζιά στη Λευκωσία. Παραστάσεις θα δοθούν στις 20 Φεβ, επίσης στο Πολιτιστικό Κέντρο Βλαδίμηρος Καυκαρίδης στην Αγλαντζιά, στις 21 Φεβ, Θέατρο Σκάλα, Λάρνακα, στις 22 Φεβ, Μαρκίδειο Θέατρο, Πάφος και στις 23 & 24 Φεβ, Τεχνοχώρος ΕΘΑΛ, Λεμεσός. Πληρ. 96503009.