Πόλλυ Μιχαηλίδου, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Ο ρόλος της διατροφής
Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα ορμονικά προβλήματα των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και συμπεριλαμβάνει μια ομάδα συμπτωμάτων που σχετίζονται με διαταραχές στις ορμόνες που ρυθμίζουν την ωορρηξία και τη λειτουργία των ωοθηκών.
Τα κυριότερα συμπτώματα του ΣΠΩ είναι η εμφάνιση κυστών στις ωοθήκες, οι διαταραχές στον κύκλο της περιόδου (προβλήματα γονιμότητας) και η αυξημένη παραγωγή ανδρογόνων ορμονών (όπως είναι η τεστοστερόνη) που μεταξύ άλλων προκαλούν ακμή και αυξημένη τριχοφυΐα.
Ο βαθμός στον οποίον εκδηλώνονται τα διάφορα συμπτώματα διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα. Τόσο η Victoria Beckham όσο και η Βρετανίδα ηθοποιός Rebecca Atkinson αποκάλυψαν πως διαγνώστηκαν με ΣΠΩ.
Είναι γνωστό ότι η παχυσαρκία επιδεινώνει τα συμπτώματα των γυναικών με ΣΠΩ και συνήθως συνοδεύεται από αυξημένα επίπεδα της ορμόνης ινσουλίνης (υπερινσουλιναιμία), καθώς και αυξημένη αντίσταση του οργανισμού στη δράση της ινσουλίνης.
Τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης προκαλούν αυξημένο αίσθημα πείνας και έντονη επιθυμία για κατανάλωση τροφών με μεγάλη περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και ιδιαίτερα σε ζάχαρη. Ταυτόχρονα, τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης ευνοούν την αποθήκευση ενέργειας (θερμίδων) από τις τροφές ως λίπος. Έτσι οδηγούμαστε σε ένα φαύλο κύκλο, όπου τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης προκαλούν αυξημένη πρόσληψη θερμίδων, με αποτέλεσμα το άτομο να αποθηκεύει περισσότερο λίπος, να αυξάνεται το σωματικό βάρος, να χειροτερεύει η αντίσταση στην ινσουλίνη, να αυξάνονται περαιτέρω τα επίπεδα της ινσουλίνης και, κατά συνέπεια, να επιδεινώνονται τα προβλήματα υγείας που εμφανίζει το άτομο.
Η απώλεια βάρους και η διατροφή χαμηλή σε ζάχαρη και κορεσμένα λιπαρά διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε γυναίκες με ΣΠΩ, συχνά σε συνδυασμό με φαρμακευτική θεραπεία όπου αυτή ενδείκνυται. Ταυτόχρονα, με την απώλεια βάρους απαμβλύνονται οι διαταραχές της περιόδου και τα προβλήματα γονιμότητας.
Διατροφικές Συμβουλές:
1. Αποφύγετε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και επεξεργασμένους υδατάνθρακες, όπως ζαχαρούχα αναψυκτικά, φρουτοποτά, σοκολάτες, παγωτά, γλυκίσματα, μαρμελάδες, μπισκότα, κρουασάν, σφολιάτα, τηγανιτές πατάτες, πατατάκια, άσπρη φραντζόλα. Οι τροφές αυτές προκαλούν απότομη αύξηση της γλυκόζης (ζαχάρου) στο αίμα και αυξημένη παραγωγή ινσουλίνης με αποτέλεσμα να τροφοδοτούν την ορμονική διαταραχή και να επιδεινώνουν την παχυσαρκία.
2. Αποφύγετε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά όπως λιπαρό κρέας, πέτσα κοτόπουλου, σαλάμι, λουκάνικα, ολόπαχα τυριά, βούτυρο, κρέμα γάλακτος, μαγιονέζα κ.ά. Η αυξημένη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών επιδεινώνει την αντίσταση του οργανισμού στην ινσουλίνη.
3. Τρώτε μικρά και τακτικά γεύματα κάθε περίπου 3-4 ώρες, συμπεριλαμβανομένου του προγεύματος. Τρία μικρά γεύματα την ημέρα, σε συνδυασμό με ένα ή δυο μικρά υγιεινά ενδιάμεσα σνακ, σταθεροποιούν τα επίπεδα της γλυκόζης και της ινσουλίνης στο αίμα, περιορίζουν το αίσθημα της πείνας και, συνεπώς, μειώνουν την επιθυμία υπερφαγίας.
4. Τρώτε τροφές με «σύνθετους» υδατάνθρακες και υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, όπως είναι η βρώμη, το αναποφλοίωτο (καστανό) ρύζι, τα ζυμαρικά ολικής αλέσεως, το ψωμί ολικής αλέσεως ή σικάλεως, τα όσπρια, η γλυκοπατάτα κ.ά. Οι τροφές αυτές όταν καταναλώνονται με μέτρο, και ιδιαίτερα σε συνδυασμό με λαχανικά ή σαλατικά, σταθεροποιούν τα επίπεδα της γλυκόζης και της ινσουλίνης στο αίμα ενώ παράλληλα ενισχύουν το αίσθημα του κορεσμού μετά το γεύμα.
5. Τρώτε φαγητά μαγειρεμένα υγιεινά με λίγο ελαιόλαδο στη σχάρα, στο φούρνο, στην κατσαρόλα, βραστά ή στον ατμό. Αυτοί οι τρόποι μαγειρέματος δεν προσθέτουν περιττές θερμίδες στο φαγητό.
6. Μάθετε να αντιμετωπίζετε το άγχος χωρίς να στρέφεστε στο φαγητό. Το άγχος συνήθως αυξάνει την επιθυμία για κατανάλωση τροφών με μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Αντίστροφα, η υπερκατανάλωση τροφών με μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη αυξάνει το άγχος του ατόμου λόγω της αύξησης του σωματικού βάρους. Με την κατάλληλη καθοδήγηση και εξάσκηση, μπορείτε να μάθετε να διακόπτετε την προβληματική συσχέτιση μεταξύ περιβαλλοντικών ή συναισθηματικών παραγόντων (όπως θλίψη, βαρεμάρα, απογοήτευση κ.ά.) και κατανάλωσης τροφής.
7. Αποφύγετε τις ανορθόδοξες δίαιτες με αυστηρούς διατροφικούς περιορισμούς, όπως είναι η ολική αποφυγή κατανάλωσης υδατανθράκων. Τέτοιες λανθασμένες διατροφικές τακτικές επιδεινώνουν τα συμπτώματα του ΣΠΩ διότι δημιουργούν απότομες αυξομειώσεις στα επίπεδα της γλυκόζης και της ινσουλίνης στο αίμα. Τα άτομα που ακολουθούν ανορθόδοξες, στερητικές δίαιτες συχνά καταλήγουν να εμφανίζουν στερητικά σύνδρομα με επεισόδια υπερφαγίας και, τελικά, περαιτέρω αύξηση του σωματικού βάρους. Καλύτερα συμβουλευτείτε ένα εγγεγραμμένο διαιτολόγο για ένα εξατομικευμένο και ισορροπημένο διαιτολόγιο απώλειας βάρους.
8. Τέλος, η τακτική σωματική άσκηση είναι απαραίτητη διότι αυξάνει τις ημερήσιες καύσεις θερμίδων και μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη.
.