Η Ροδή η Δαμασκηνή και η δυνατή σύνδεσή της με τον Αγρό
Η πανάρχαια και αρωματικότατη ποικιλία τριανταφυλλιάς Rosa Damascena καλλιεργείται, σύμφωνα με ιστορικές πηγές, για πάνω από έναν αιώνα στον Αγρό.
Άρρηκτα συνδεδεμένη με την κοινότητα του Αγρού είναι η καλλιέργεια της αρωματικής τριανταφυλλιάς που είναι γνωστή στην Κύπρο ως «μυρωδάτη τριανταφυλλιά του Αγρού». Από τα ροδοπέταλα της Ροδής της Δαμασκηνής (Rosa Damascena, το επιστημονικό της όνομα) που καλλιεργείται αποκλειστικά στην κοινότητα του Αγρού, φτιάχνεται το Γλυκό Τριαντάφυλλο Αγρού ΠΓΕ (Προϊόν Γεωγραφικής Ένδειξης), η ονομασία του οποίου έχει καταχωρηθεί ως Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη στο ευρωπαϊκό μητρώο, καθώς επίσης και το φημισμένο ροδόσταγμα του Αγρού.
Η διαδικασία καταχώρησης ξεκίνησε το 2013, με πρωτοβουλία της μοναδικής παραγωγού του προϊόντος στην κοινότητα, η οποία συνεχίζει μια οικογενειακή παράδοση στην αξιοποίηση των ροδοπέταλων της τριανταφυλλιάς του Αγρού.
Τι είναι τα Προϊόντα Ποιότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η Κοινή Αγροτική Πολιτική παρέχει ένα πλαίσιο συστημάτων ποιότητας για να τονίσει τις ιδιότητες και την παράδοση που περιβάλλει τα τοπικά προϊόντα και να εξασφαλίσει στους καταναλωτές ότι αυτά είναι τα γνήσια προϊόντα και όχι οι απομιμήσεις που επιδιώκουν να επωφεληθούν από την καλή ονομασία και τη φήμη του αγνού πρωτότυπου. Ένα όνομα προϊόντος που προσδιορίζεται ως γεωγραφική ένδειξη συνδέεται στενά με μια συγκεκριμένη περιοχή παραγωγής. Η έννοια αυτή καλύπτει τις προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης (ΠΟΠ) και τις προστατευόμενες γεωγραφικές ενδείξεις (ΠΓΕ) για τα τρόφιμα και τους οίνους, ενώ τα οινοπνευματώδη ποτά και οι αρωματισμένοι οίνοι έχουν γεωγραφικές ενδείξεις.
Οι ιδιαίτερες κλιματολογικές συνθήκες (υψόμετρο, κλίμα, έδαφος) έχουν προσδώσει στα τριαντάφυλλα του Αγρού εκείνες τις μοναδικές αρωματικές ιδιότητες που τα καθιστούν ξεχωριστά. Πέρα όμως από το κλίμα, τη σύνθεση του εδάφους και την προσαρμοστικότητα της ποικιλίας στην περιοχή, σημαντικοί παράγοντες που καθορίζουν την ταυτότητα του Γλυκού Τριαντάφυλλου Αγρού ΠΓΕ (Προϊόν Γεωγραφικής Ένδειξης) είναι ο άνθρωπος και η πείρα που έχει αποκτηθεί με την πάροδο του χρόνου.
Ο δεσμός του Αγρού με την παραγωγή προϊόντων από τα αρωματικά του ρόδα επιβεβαιώνεται επίσης μέσα από την πολιτιστική ζωή της κοινότητας. Κάθε χρόνο, γύρω στα μέσα Μαΐου, την εποχή δηλαδή της συγκομιδής των ρόδων, διοργανώνεται η περίφημη γιορτή τριαντάφυλλου η οποία προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες.
Για την καλλιέργεια της Ροδής της Δαμασκηνής (Rosa Damascena) στην Κύπρο γίνεται γραπτή αναφορά γύρω στα τέλη του 19ου αιώνα και αυτή τοποθετείται στο χωριό Μηλικούρι της Μαραθάσας με σκοπό την παραγωγή ροδοστάγματος. Η διάδοση ωστόσο της Ροδής της Δαμασκηνής στον Αγρό οφείλεται σε πρωτοβουλία του αείμνηστου δασκάλου και ανθρώπου των γραμμάτων Νέαρχου Κληρίδη κατά τη δεύτερη δεκαετία του 20ού αιώνα. Οι αγρότες όχι μόνο ξεκίνησαν απόσταξη των ροδοπέταλων για την παραγωγή ροδοστάγματος, όπως έκαναν και σε άλλα χωριά, αλλά καθιέρωσαν και την παρασκευή του Γλυκού Τριαντάφυλλου. Το «Γλυκό Τριαντάφυλλο Αγρού ΠΓΕ» (Προϊον Γεωγραφικής Ένδειξης) είναι επιδόρπιο γλυκό που παρασκευάζεται για πάνω από 70 χρόνια στην κοινότητα Αγρού. Πρόκειται για ένα μείγμα ροδοπετάλων, ζάχαρης και νερού για την παραγωγή του οποίου χρησιμοποιούνται ροδοπέταλα της ποικιλίας «Rosa damascena». Οι τριανταφυλλιές που δίνουν τα αρωματικά αυτά ροδοπέταλα καλλιεργούνται αποκλειστικά σε αγροτεμάχια στην κοινότητα Αγρού. Η συγκομιδή τους γίνεται μόνο κατά τις πρώτες πρωινές ώρες, όταν τα τριαντάφυλλα δεν είναι ακόμη τελείως ανοικτά και τα πέταλα εξακολουθούν να είναι νωπά.


«Ενέργεια συγχρηματοδοτούμενη από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020»