Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΩΜΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΣΤΗΝ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ «EU PROTECTS»

Ένας Κύπριος αστυφύλακας ως «καθημερινός ήρωας»

Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΜΕ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ
ΕΞΑΡΘΡΩΣΕ ΚΥΚΛΩΜΑ
ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ
ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ
ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ, ΠΟΥ
ΔΡΟΥΣΕ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ
ΣΕ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

ΘΕΟΔΩΡΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
[email protected]

Ως ένας «καθημερινός ήρωας» της κυπριακής κοινωνίας, έχει επιλεγεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να συμμετέχει στην εκστρατεία «EU Protects» ο αστυφύλακας Γιώργος Θωμά. Σε συνέντευξή του στη «Σ» μιλά για την εμπειρία που είχε πρόσφατα όταν συμμετείχε σε κοινή ομάδα έρευνας, που οδήγησε στην εξάρθρωση κυκλώματος εμπορίας προσώπων και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, το οποίο δρούσε ταυτόχρονα σε Κύπρο και Βουλγαρία.

Αρχικά πείτε μας λίγα λόγια για την εκστρατεία «EU Protects» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής…
Η εκστρατεία «Ευρωπαϊκή Ένωση - Προστατεύουμε μαζί» αποτελεί μια εκστρατεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία φέρνει στο φως πραγματικές ιστορίες ανθρώπων που εργάζονται ή υποστηρίζονται από την ΕΕ και οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με την προστασία των πολιτών. Πρόκειται στην ουσία για ιστορίες ανθρώπων των οποίων η καθημερινή τους δράση συντείνει στην προστασία των πολιτών από το ευρύ φάσμα των σημερινών παγκόσμιων προκλήσεων, οι οποίες διαχωρίζονται κυρίως στους τομείς της ασφάλειας, της υγείας, του περιβάλλοντος και ευρύτερα της κοινωνίας. Γενικότερα, η εκστρατεία υπογραμμίζει τα οφέλη της ευρωπαϊκής συνεργασίας και αναδεικνύει το αίσθημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, φέρνοντας έτσι την ΕΕ πιο κοντά στον πολίτη.

Ποιος είναι ο ρόλος σας στην προστασία των πολιτών, που στάθηκε η αφορμή για να επιλεγείτε ως ένας από τους καθημερινούς ήρωες αυτής της εκστρατείας;
Ένας εκ των κύριων σκοπών της Αστυνομίας Κύπρου, στην οποία υπηρετώ, είναι η προστασία των πολιτών. Τα σημερινά μου καθήκοντα στο Γραφείο Καταπολέμησης Εμπορίας Προσώπων με φέρνουν αντιμέτωπο καθημερινά με μιαν εκ των σημερινών παγκόσμιων προκλήσεων, με την οποία είναι δυστυχώς αντιμέτωπη και η κυπριακή κοινωνία. Αναφέρομαι στην Εμπορία Προσώπων, μια μοντέρνα μορφή «σκλαβιάς», η οποία στοχοποιεί ευάλωτα άτομα, τα οποία εξαναγκάζει σε καταστάσεις εκμετάλλευσης. Στην ουσία το θύμα αυτής της μορφής εγκλήματος μετατρέπεται σε «αντικείμενο» και υπάγεται σε ένα ιδιόμορφο «ιδιοκτησιακό» καθεστώς. Πρωταρχικός μας σκοπός είναι ο εντοπισμός και διάσωση θυμάτων εμπορίας προσώπων αλλά και η προσαγωγή των υπόπτων ενώπιον της Δικαιοσύνης.
Επιπλέον, ένεκα του διεθνικού ή και πολυεθνικού κάποτε χαρακτήρα της συγκεκριμένης μορφής εγκλήματος, μέσω της Διεύθυνσης ΕΕ και Διεθνούς Αστυνομικής Συνεργασίας της Αστυνομίας Κύπρου συνεργαζόμαστε στενά με ευρωπαϊκές Αρχές, όπως η EUROPOL και η EUROJUST, οι οποίες συμβάλλουν στην καταπολέμηση της δράσης των εν λόγω εγκληματικών δικτύων. Συνεπώς, η καθημερινή μου δράση εστιάζει στον τομέα της ασφάλειας των πολιτών, με την έμπρακτη συμβολή ευρωπαϊκών υπηρεσιών.

Ποια είναι η δική σας ιστορία, η οποία παρουσιάζεται μέσω της συγκεκριμένης εκστρατείας;
Περί τα τέλη του 2017, το Γραφείο Καταπολέμησης Εμπορίας Προσώπων διερευνούσε υπόθεση η οποία αφορούσε εμπορία νεαρών γυναικών και σεξουαλική τους εκμετάλλευση σε διαμερίσματα σε Λάρνακα και Λεμεσό. Ειδικότερα, υπήρχε στρατολόγηση, μεταφορά και στέγαση των εν λόγω κοπέλων από τη Βουλγαρία στην Κύπρο, με σκοπό τη σεξουαλική τους εκμετάλλευση. Μέσω της EUROPOL ζητήθηκε η συνδρομή των άλλων κρατών μελών και ειδικότερα της Βουλγαρίας. Έτσι, διαπιστώθηκε πως οι βουλγαρικές Αρχές είχαν επίσης σε εξέλιξη έρευνα, η οποία αφορούσε τη συγκεκριμένη εγκληματική ομάδα. Κατόπιν ενημέρωσης της EUROPOL διευθετήθηκε συνάντηση στην EUROJUST, όπου και συμφωνήθηκε η σύσταση κοινής ομάδας έρευνας. Έτσι, μέσω της EUROJUST, στις 27/11/2017 διεξήχθη διεθνική επιχείρηση, στην οποία έλαβαν μέρος μέλη του Γραφείου Καταπολέμησης Εμπορίας Προσώπων, του Δικανικού Εργαστηρίου Ηλεκτρονικών Δεδομένων, του Γραφείου Διερεύνησης Οικονομικού Εγκλήματος, του Τμήματος Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων Αρχηγείου και των Ουλαμών Πρόληψης Εγκλήματος Λάρνακας και Λεμεσού. Ειδικότερα, ερευνήθηκαν στην Κύπρο δύο διαμερίσματα, ενώ εντοπίστηκε μια κοπέλα, η οποία αναγνωρίστηκε ως θύμα εμπορίας. Στη Βουλγαρία ερευνήθηκαν πέντε διαμερίσματα, τρία αυτοκίνητα και συνελήφθησαν συνολικά πέντε άτομα. Με το πέρας της διερεύνησης διασώθηκαν συνολικά εννέα κοπέλες, οι οποίες εξωθούντο στην πορνεία παρά τη θέλησή τους, ενώ οι ύποπτοι οδηγήθηκαν ενώπιον δικαστηρίου στη Βουλγαρία. Όπως γίνεται αντιληπτό, η συγκεκριμένη επιτυχία εναπόκειται σε μεγάλο βαθμό στη συνδρομή ευρωπαϊκών υπηρεσιών, χωρίς όμως να παραγνωρίζεται το ομαδικό πνεύμα και η συνεργασία τόσο με τα άλλα μέλη του γραφείου μου, όσο και με τα υπόλοιπα τμήματα της Αστυνομίας, αλλά και η υποστήριξη της ηγεσίας.

Τι διαστάσεις παίρνει το εν λόγω έγκλημα στην Κύπρο αλλά και την ΕΕ γενικότερα;
Σύμφωνα με εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2012, ο αριθμός των θυμάτων εργασιακής και σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανέρχεται σε παγκόσμιο επίπεδο για την περίοδο 2002-2011, σε 20,9 εκατομμύρια άτομα, ενώ η εμπορία παιδιών εκτιμάται σε 5,5 εκατομμύρια. Η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία το 2015 καταγράφει πως στις χώρες της ΕΕ, μεταξύ των ετών 2010 και 2012, αναγνωρίστηκαν ως θύματα εμπορίας προσώπων 30.146 πρόσωπα. Κατά την ίδια τριετία, στην ΕΕ περισσότερα από 1000 παιδιά έπεσαν θύματα εμπορίας προσώπων. Στην Κύπρο, τα στατιστικά στοιχεία μεταξύ των ετών 2016 και 2018 είναι επίσης ενδεικτικά της εξάπλωσης του φαινομένου. Ειδικότερα, κατά τη συγκεκριμένη τριετία, αναγνωρίστηκαν ως θύματα εμπορίας προσώπων 108 άτομα, ενώ σχηματίστηκαν 58 ποινικές υποθέσεις. Είναι σημαντικό εν κατακλείδι να αναφερθεί πως οι συγκεκριμένοι αριθμοί αποτελούν την «κορυφή του παγόβουνου», καθότι στη συγκεκριμένη μορφή εγκλήματος υφίστανται υψηλοί «σκοτεινοί» αριθμοί, δηλαδή περιπτώσεις που ουδέποτε έρχονται εις γνώσιν των αρμοδίων Αρχών. Συμπεραίνεται, επομένως, πως τείνει να καταστεί μάστιγα στις σύγχρονες κοινωνίες.

Ποια μέτρα λαμβάνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων;
H ΕΕ έχει αναπτύξει ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο προς τον σκοπό αυτό, το οποίο έχουν κυρώσει με νόμους αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος. Η ΕΕ διαθέτει επίσης την Ευρωπαία Συντονίστρια για την καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων, η οποία μεταξύ άλλων συντονίζει τις δράσεις των ευρωπαϊκών θεσμών, οργανισμών και κρατών μελών σε θέματα εμπορίας προσώπων. Επιπλέον, ανά πενταετία τίθεται Ευρωπαϊκή Στρατηγική, η οποία καθορίζει τις προτεραιότητες και τις δράσεις των ευρωπαϊκών θεσμών, οργανισμών και κρατών μελών για την καταπολέμηση του φαινομένου. Επιπρόσθετα, έχει καθιερώσει τη 18η Οκτωβρίου κάθε έτους ως ημέρα Εμπορίας Προσώπων, με απώτερο σκοπό την ευαισθητοποίηση του κοινού αλλά και την ανταλλαγή γνώσεων, πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών.
Έχει επίσης θεσμοθετηθεί η ύπαρξη εθνικού συντονιστή σε όλα τα κράτη μέλη, ο οποίος είναι επιφορτισμένος με την επίβλεψη της εφαρμογής της στρατηγικής της ΕΕ για την Εμπορία Προσώπων σε εθνικό επίπεδο. Περαιτέρω, η ΕΕ χρηματοδοτεί διάφορες δράσεις και προγράμματα για ανάπτυξη νέων πολιτικών κατά του φαινομένου.
Εξέχουσας σημασίας είναι επίσης η αστυνομική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, η οποία συντείνει στην άμεση ανταλλαγή πληροφοριών και την επιχειρησιακή συνεργασία. Επίσης, η ΕΕ υποστηρίζει τις εθνικές αστυνομικές Αρχές με διάφορες χρηματοδοτήσεις, εκπαιδεύσεις, έρευνες και καινοτόμες εφαρμογές. Εύκολα λοιπόν μπορεί κάποιος να αντιληφθεί πως η ΕΕ διαδραματίζει καίριας σημασίας ρόλο στην πρόληψη αλλά και καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων, τόσο με συντονιστικό-παρασκηνιακό έργο, όσο και με ενεργό εμπλοκή των διαφόρων οργανισμών της σε πραγματικό χρόνο στο «πεδίο της μάχης».