Πού υπάρχει σήμερα ΔΔΟ στον κόσμο;

Σχόλιο για το άρθρο
του Νιαζί Κιζίλγιουρεκ
στη "Σημερινή"

ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΤΣΟΥ *

Στο άρθρο του στη «Σημερινή» (6/1/2019), με τίτλο «Αποτελεσματική συμμετοχή και λειτουργικότητα», ο Νιαζί Κιζίλγιουρεκ (Ν.Κ.), αναλύει τις απόψεις του για την ομοσπονδία και ταυτόχρονα σχολιάζει την πρόσφατη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας (Π.Δ.), κ. Νίκου Αναστασιάδη, για μεταφορά εξουσιών από την Κεντρική Κυβέρνηση στις Κυβερνήσεις των συνιστωσών πολιτειών, που ονομάστηκε «αποκεντρωμένη ομοσπονδία». Ο Ν.Κ. έχει διδακτορικό από γερμανικό πανεπιστήμιο και διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Κύπρου, στο Τμήμα Τουρκικών Σπουδών. Όπως δε γράφτηκε στα Μ.Μ.Ε., θα είναι υποψήφιος του ΑΚΕΛ στις προσεχείς ευρωεκλογές.
Αναλύει τις θέσεις του για τα συστήματα που χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων των δύο κυβερνήσεων, δηλαδή την κεντρική και των περιφερειών. Παρ’ όλο που δεν είναι σκοπός του άρθρου, δεν μπορώ παρά να σχολιάσω την θέση του κ. Ν.Κ. ότι «με άλλα λόγια η ομοσπονδιακή διοίκηση δεν παρεμβαίνει στα πεδία αρμοδιοτήτων των ομοσπόνδων διοικήσεων», για να αναφέρω ένα παράδειγμα που συνέβη στις ΗΠΑ. Ο Πρόεδρος Κένεντι έστειλε τον ομοσπονδιακό στρατό να επιβάλει την είσοδο νέγρων φοιτητών, όταν η Πολιτεία αρνήθηκε να τους δεχθεί, επομένως είναι σημαντικό να υπάρχει Σύνταγμα, το οποίο να καταγράφει τις αρμοδιότητες όπως και το «τεκμήριο της αρμοδιότητας». Δηλαδή ποια κυβέρνηση θα είναι αρμόδια για κάτι που θα εμφανισθεί στο μέλλον, για παράδειγμα, «Το Δίκαιο του Διαστήματος»;
Προχωρώντας, ο κ. Ν.Κ. έρχεται και στο βασικότατο θέμα του αριθμού των πολιτειών και γράφει: «Στην Κύπρο, το ομοσπονδιακό κράτος θα συγκροτηθεί μόνο από δύο συνιστώσες μονάδες. Αυτό αναπόφευκτα περιπλέκει τα πράγματα». Για να υποστηρίξει την άποψή του, ότι δηλαδή και δύο συνιστώσες πολιτείες μπορούν να συγκροτήσουν ομοσπονδία, αναφέρει την Τσεχοσλοβακία και το Πακιστάν. Όπως ο ίδιος αναφέρει και οι δύο, για διαφορετικούς λόγους, έχουν διαλυθεί. Αυτό επιβεβαιώνει την άποψη ότι χρειάζονται τουλάχιστον περισσότερες από δύο πολιτείες για να συγκροτήσουν ομοσπονδία. Πράγμα το οποίο δεν υπάρχει στην Κύπρο και αν ακόμα εξισώσουμε την πλειοψηφία με τη μειοψηφία. Η μόνη διζωνική ομοσπονδία που έχουμε στον κόσμο είναι της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, που, όπως γνωρίζουμε, αδυνατεί να λειτουργήσει και παραμένουν τα ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα για να εμποδίσουν συρράξεις μεταξύ των δύο πολιτειών.
Όταν λοιπόν μιλούμε για ΔΔΟ στην Κύπρο, πρέπει να έχουμε υπόψη μας τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τα γεγονότα που συμβαίνουν εκεί. Γι’ αυτό είναι αναγκαίο, πριν αποδεχθούμε τη ΔΔΟ, να εξετάσουμε τις προϋποθέσεις εφαρμογής του συστήματος αυτού, όπως έγινε παγκόσμια με την ίδρυση των διαφόρων ομοσπονδιών. Τότε θα αντιληφθούμε ότι δεν υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις στην Κύπρο για εφαρμογή της. Εκτός βέβαια και αν αποδεχόμεθα την ίδρυση δύο κρατών.
Δεν είναι τυχαίο πως απ' όλα τα ομοσπονδιακά μοντέλα η Τουρκία αποδέχεται μόνο διζωνική λύση στην ΚΥΠΡΟ. Σε συνδυασμό με την επιμονή της για παραμονή κατοχικών στρατευμάτων και του δικαιώματος επέμβασης στην Κύπρο, δεν χρειάζονται πολλές γνώσεις για ν’ αντιληφθούμε πού σκοπεύει και πόσο κοντά είναι στην άποψη του Νιχάτ Ερίμ (1956) για επανάκτηση της Κύπρου.

* Πρώην βουλευτής