ΜΙΑ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ, Η ΟΠΟΙΑ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ, ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΑΦΗΝΕΙΑ

Το εν λόγω άρθρο αναφέρεται σε μια θεωρητική βιβλιογραφική επικείμενη δημοσίευσή μας, η οποία σχετίζεται με την εκλογική κατανάλωση, τις πολιτικές επικοινωνιακές εκστρατείες και την ιδεολογική σαφήνεια - και η οποία προβαίνει σε μια παράλληλη επισκόπηση των υφιστάμενων ακαδημαϊκών/εμπειρικών στοιχείων και ευρημάτων, αναφορικά με τις πιο πάνω έννοιες. H συγκεκριμένη μελέτη, που έχει παρουσιαστεί στο πλαίσιο του 1ου Διεθνούς Συνεδρίου Μάρκετινγκ και Επιχειρηματικότητας, που έχει λάβει χώραν στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις, συνδυάζει τις έννοιες της καταναλωτικής συμπεριφοράς του εκλογέα/ψηφοφόρου και της ιδεολογικής σαφήνειας σε σχέση με το πολιτικό μάρκετινγκ και ειδικότερα την παραγωγή και την κατανάλωση πολιτικών/προεκλογικών επικοινωνιακών εκστρατειών.

Επιπλέον, το εν λόγω εγχείρημα εξετάζει τα εμπειρικά στοιχεία, την κείμενη βιβλιογραφία και την υφιστάμενη ακαδημαϊκή έρευνα σχετικά με το προτεινόμενο θέμα, εστιάζοντας σε μερικά βασικά εννοιολογικά και μεθοδολογικά ζητήματα, όπως αυτά προκύπτουν από προηγούμενες έρευνες. Λέξεις κλειδιά: πολιτική επικοινωνία, εκλογική συμπεριφορά, εκστρατείες προεκλογικής περιόδου, ιδεολογική σαφήνεια/καθαρότητα.

Οι σκοποί και οι στόχοι του όλου εγχειρήματος περιστρέφονται γύρω από την αξιολόγηση των εμπειρικών στοιχείων της διαχρονικής σχετικής ερευνητικής/ ακαδημαϊκής ενασχόλησης και επιδιώκεται να υπογραμμιστεί το πιθανό κενό και οι πιθανές ελλείψεις στην υφιστάμενη έρευνα και να επανεξεταστεί η αντίστοιχη/αλληλένδετη σχέση μεταξύ των σχετικών εννοιών. Επιπροσθέτως, η μελέτη αποσκοπεί στο: να θέσει έναν αντίστοιχο προβληματισμό σχετικά με το μεταβαλλόμενο πρότυπο παραγωγής και κατανάλωσης της πολιτικής επικοινωνίας και, επιπλέον, να εξετάσει και να επαναπροσεγγίσει την έννοια της ιδεολογικής σαφήνειας ως εργαλείου στο ευρύτερο φάσμα του πολιτικού μάρκετινγκ.

Σημαντική αντιστοιχία ή παράλληλη πορεία, αν θέλετε, έχει εγκαθιδρυθεί μεταξύ της πολιτικής, της επικοινωνίας και του μάρκετινγκ. Μέσα από τα χρόνια και την εξέλιξη της ακαδημαϊκής έρευνας έχει επαναπροσεγγισθεί η εφαρμογή της λήψης αποφάσεων συμπεριφοράς καταναλωτών στη λήψη εκλογικών αποφάσεων. Κάποιες προηγούμενες ακαδημαϊκές έρευνες επέδειξαν κατά γενικήν ομολογίαν ότι οι ορατές πολιτικές συμπεριφορές είναι αυτές που καθορίζουν την εκλογική επιλογή, αποδεικνύοντας ότι οι ψηφοφόροι μπορούν να δώσουν εξηγήσεις σχετικά με τις εκλογικές τους αποφάσεις. Άλλες μελέτες, ωστόσο, απέδειξαν πως οι σιωπηρές μας (π.χ. υποσυνείδητες) προτιμήσεις είναι αυτές που καθορίζουν κατά κανόναν την εκλογική επιλογή.

Επιπρόσθετα, η προηγούμενη έρευνα ασχολήθηκε εν γένει με τις επιδράσεις των προεκλογικών εκστρατειών (Campaign Effects) και έκανε προσπάθειες μέτρησης του αντίκτυπου της κοινωνίας και των μέσων μαζικής ενημέρωσης στις εκλογικές αυτές εκστρατείες. Με παρόμοιο τρόπο, παλαιότερες μελέτες έδωσαν κάποιες σχετικές κατευθύνσεις στις έννοιες του πολιτικού μάρκετινγκ και της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.

Στο πλαίσιο δε μελλοντικής έρευνας και προκειμένου αυτή να ανταποκριθεί στα βασικά ερευνητικά ζητήματα του προτεινόμενου ερευνητικού θέματος, είναι απαραίτητο να αναζητηθεί και να αναπτυχθεί μια μεικτή ερευνητική προσέγγιση (ποιοτική και ποσοτική) προς όφελος της συλλογής ορισμένων σχετικών, συνεκτικών και σφαιρικών δεδομένων.

Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, η εν λόγω μελέτη επισημαίνει το κενό που παρουσιάζεται στην επαρκή διασύνδεση των προαναφερόμενων εννοιών. Επιπλέον, η μελέτη εξετάζει τις μεθοδολογικές επιπτώσεις και το ερευνητικό πρότυπο προηγούμενων εργασιών, προκειμένου να εντοπίσει τυχόν ελλείψεις και περιορισμούς στην έρευνα και να διευκολύνει το έδαφος για περαιτέρω έρευνα. Στο συγκεκριμένο ερευνητικό πεδίο, ωστόσο, παραμένει ατυχές το γεγονός ότι τα ερευνητικά ερωτήματα συχνά υπαγορεύονται κατά κανόναν από δεδομένα κατά κόρον ποσοτικά, παρά από θεωρητικές προσδοκίες και μιαν εις βάθος ποιοτική ανάλυση.

Ακόμη ένα κενό που παρατηρείται μέσα από την αξιολόγηση της υφιστάμενης επιστημονικής τεκμηρίωσης είναι η λεγομένη αμερικανοποίηση του εν λόγω γνωστικού πεδίου, υπό την έννοια ότι η βασικότερη τεκμηρίωση βασίζεται στην αμερικανική πραγματικότητα και αντλείται κατά κόρον από δεδομένα παρμένα από το αμερικανικό κοινωνικοπολιτικό στερέωμα. Συνεπώς υπάρχει ανοιχτό πεδίο και πρόσφορο έδαφος για μια πιο ευρωπαϊκού και κατ’ επέκτασιν (όσον αφορά τη δική μας ιδιαίτερη περίπτωση) κυπριακού προσανατολισμού εξέταση του όλου θεματολογικού φάσματος. Η σαφέστερη κατανόηση των αποτελεσμάτων μιας εκστρατείας, όχι μόνο απαιτεί πιο συνεκτικά δεδομένα, αλλά απαιτεί επίσης μια θεωρητική αναγνώριση ως προς το ότι η δυναμική των εκστρατειών αντικατοπτρίζει μιαν αλληλεπίδραση που συνδέει τους ψηφοφόρους και τους υποψηφίους.

Τέλος, οι τεράστιες διαφορές στην προσέγγιση των υποψηφίων και στη λήψη αποφάσεων των ψηφοφόρων πρέπει να εντοπιστούν από κοινού, υπό κοινή προοπτική, ως ευκαιρία και πρόκληση για τους ερευνητές. Η παρούσα αποτύπωσή τους, όμως, όπως καταγράφεται μέσα από την υφιστάμενη ακαδημαϊκή έρευνα, είναι σποραδική και χωρίς επαρκή παραλληλισμό, διασύνδεση και συνάφεια. Εν κατακλείδι, η μελέτη συμπεραίνει ότι η υφιστάμενη εμπειρική δοκιμή/τεκμηρίωση και η τριβή αναφορικά με το όλο ερευνητικό αντικείμενο δεν πρέπει κατ’ ουδένα λόγο να σταματήσει τους ερευνητές να αναγνωρίσουν και να εξετάσουν περαιτέρω το πώς και κατά ποιο τρόπο αυτή η ανομοιογένεια παραγόντων περιγράφει πότε και πώς οι επικοινωνιακές εκστρατείες επηρεάζουν την επιλογή των ψηφοφόρων και γενικότερα την εκλογική κατανάλωση.

ΧΑΡΗΣ Φ. ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ
Διευθυντής Μάρκετινγκ - Strategico Consulting Group