Ο ‘Μικρός Πρίγκιπας’ στα κυπριακά!
Ο Ιάκωβος Χατζηπιερής μετέφρασε υπέροχα στα κυπριακά ένα ονειρικό βιβλίο και έβαλε την κυπριακή διάλεκτο στον παγκόσμιο χάρτη των 300 και πλέον μεταφράσεων του δημοφιλέστερου παραμυθιού στον κόσμο. ‘Οι αθθρώποι εξηχάσαν τούν’ την αλήθκειαν, είπεν η αλεπού. Εσού όμως έν πρέπει να την ιξηχάσεις. Εννά ’σαι υπεύθυνος μιαν ζωήν για τούτον που εμέρωσες. Είσαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλον σου... Είμαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλον μου… εξαναλάλεν ο μικρός πρίγκιπας, για να μεν το ξηχάσει’.
Μας εξηγεί γιατί.

Γιατί επέλεξες το συγκεκριμένο βιβλίο για να μεταφράσεις;
‘Ο “Μικρός Πρίγκιπας” έχει μεταφραστεί σχεδόν σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Θεώρησα θεμιτό και πρωτότυπο να το αποδώσω και στην ιδιαίτερη ελληνική τοπική διάλεκτο του νησιού μας. Επέλεξα το μικρό αυτό βιβλίο γιατί είναι τεράστιο σε πανανθρώπινα μηνύματα και νουθεσίες και άγγιξε όλο το παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό. Θεωρώ λοιπόν κολακευτικό αλλά και τιμή να προστεθεί και η κυπριακή διάλεκτος στις 300 τόσες γλώσσες και διαλέκτους που αγκάλιασαν αυτό το καταπληκτικό λογοτέχνημα, ενώ η κυπριακή διάλεκτος έχει την ευκαιρία να ακουστεί και να δηλώσει παρούσα στον παγκόσμιο λογοτεχνικό χάρτη’.
Για ποιους λόγους είναι σημαντική η μετάφραση βιβλίων στην κυπριακή διάλεκτο;
‘Αυτό που κάνει σημαντική τη μετάφραση βιβλίων στην κυπριακή διάλεκτο είναι η λαϊκή σοφία και η ιστορική βαρύτητα που φέρνει μαζί της αλλά και η αμεσότητα της γλύκας του λόγου που προσδίδει στον Κύπριο αναγνώστη. Στην Κύπρο έχουμε ένα δυνατό ιδίωμα, που παραμένει ακόμη έντονα ζωντανό από τους ντόπιους. Έτσι εκφράζονται και συνεννοούνται καθημερινά μεταξύ τους οι Κύπριοι’.
Τι δεν ξέρει και πρέπει να μάθει ο Κύπριος για τη διάλεκτό του;
‘Το ότι κουβαλά πίσω της μια ιστορική αλήθεια, μια πλούσια ηθογραφία, ένα κράμα ηθών και εθίμων, παραδόσεων και πολιτισμού για το ντόπιο ελληνικό στοιχείο εδώ στην Κύπρο ανά τους αιώνες. Η γλώσσα της κάθε χώρας -στη συγκεκριμένη περίπτωση το ιδίωμα της ελληνικής στην Κύπρο- είναι το καθημερινό μέσο έκφρασης του λαού, αυτό που κατά μία έννοια τον ταυτοποιεί, τον ξεχωρίζει από τους άλλους και τον γεμίζει περηφάνια. Είναι καιρός η κυπριακή διάλεκτος να τύχει σεβασμού και να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο σκέψης και ποιοτικής έκφρασης για να σωθεί - κατά κάποιο τρόπο ως πολιτιστική κληρονομιά αν θέλετε’.
Θεωρείς πως είναι δύσκολο για έναν Κύπριο να εκφραστεί, με τον γραπτό λόγο, στην κυπριακή;
‘Αν και η κυπριακή διάλεκτος παρέχει τη δυνατότητα έκφρασης στον προφορικό λόγο πραγματικά ως μια απόλαυση, εντούτοις είναι πολύ δύσκολο να αποδοθεί πιστά γραπτώς, για τον λόγο ότι δεν υπάρχει πρότυπη κυπριακή γραφή. Έτσι κάθε Κύπριος συγγραφέας υιοθετεί τις γραφές που θεωρεί πιο κατάλληλες για τη δουλειά του. Προσωπικά, μπροστά σε όλες αυτές τις δυσκολίες, αποφάσισα να ακολουθήσω συμβατικά μια απλοποιημένη γραφή, με τη χρήση φυσικά του ελληνικού αλφαβήτου, έτσι ώστε να ανταποκρίνεται όσο πιο καλά γίνεται σε μια ρέουσα ανάγνωση του κειμένου. Γενικά ακολουθήθηκε μια συστηματική φωνητική κωδικοποίηση για τον μέσο αναγνώστη’.
Τι σε συγκινεί περισσότερο στον ‘Μικρό Πρίγκιπα’;
‘Με συγκινεί η αυθεντικότητά του και η παιδική του αθωότητα μπροστά στην αλήθεια. Μας υπενθυμίζει πως για να κάνουμε έναν φίλο θα πρέπει να αφιερώσουμε χρόνο και να παραμείνουμε πιστά υπεύθυνοι σε αυτόν για όλη μας τη ζωή. Αυτό και άλλες πολλές μικρές αλήθειες, τις οποίες, δυστυχώς, τις βάζουμε στο περιθώριο σταδιακά μεγαλώνοντας και ασχολούμαστε με αριθμούς και προσθέσεις, παριστάνοντας τους σοβαρούς ή δίνοντας βαρύτητα στο φαίνεσθαι παρά στο είναι, και αναφέρομαι ειδικότερα στο εσωτερικό είναι του καθενός από εμάς’.

απόσπασμα:
‘Ξέρω έναν πλανήτην που ζζιει ένας κύριος που η μουτσούνα του εν ολοκότσιινη. Έν εμυρίστηκεν ποττέ του έναν φκιόρον. Έν επαρατήρησεν ποττέ του έναν αστέριν. Έν αγάπησεν ποττέ του κανέναν. Έν έξερεν να κάμνει τίποτε άλλον εκτός που προσθέσεις. Τζι’ ούλλη μέρα λαλεί τζιαι ξαναλαλεί όπως εσένα: “Είμαι σοβαρός άθθρωπος! Είμαι σοβαρός άθθρωπος!”, τζιαι κορτώννει που περηφάνια! Τούτος, όμως, έννεν άθθρωπος, εν μανιτάριν!’.

Λένε πως κάθε φορά που διαβάζεις αυτό το βιβλίο, μαθαίνεις και κάτι παραπάνω…
‘Ναι, είναι αλήθεια. Άλλο είναι να το διαβάσεις στην παιδική σου ηλικία, και άλλο είναι στην εφηβική ή στην ενηλικίωση. Ο “Μικρός Πρίγκιπας” είναι ένας πιστός, αληθινός φίλος και θα μπορούσαμε να πούμε αλάνθαστος, που μας συνοδεύει σε όλη μας τη ζωή με τα διδάγματά του. Είναι ένα σοφό μυθιστόρημα γραμμένο σε απλή γλώσσα που το χαιρόμαστε και το απολαμβάνουμε διαχρονικά. Ακόμη περισσότερο, έχει τέτοια δομή και περιεχόμενο, που μπορούμε να το μοιραζόμαστε πανεύκολα και άμεσα με τα παιδιά μας. Είμαι σίγουρος πως με την ανάγνωση αυτού του βιβλίου, οι μικροί αναγνώστες θα θέλουν να παραμείνουν παιδιά και οι μεγάλοι αναγνώστες θα θέλουν να ξαναγίνουν παιδιά’.
Κλείνοντας, μια ευχή σου για τον νέο χρόνο;
‘Για τον χρόνο που πέρασε, αν δεν αφιερώσαμε τον χρόνο που θα έπρεπε στα πρόσωπα που αγαπάμε και είναι μοναδικά για μας, εύχομαι στον νέο χρόνο ο “Μικρός Πρίγκιπας” να μας βοηθήσει να τον αφιερώσουμε έμπρακτα, γιατί ο καθένας μας είναι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλο που αγαπά. Και οι δύο αλλά και ξεχωριστά, έχουν ανάγκη από αυτή την αγάπη, την αόρατη αυτή παρόρμηση που κινεί τον κόσμο και το σύμπαν ολόκληρο’.