Οι πρόνοιες του Brexit για την Κύπρο




ΔΡ ΑΝΤΩΝΗΣ Σ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ *

Με αφορμή το προσχέδιο συμφωνίας για τους όρους αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρουσιάζονται οι σχετικές αναφορές για το καθεστώς των Bρετανικών Bάσεων στην Κύπρο, που περιλαμβάνονται σε ένα εκ των τριών πρωτοκόλλων που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας. Σύμφωνα, μάλιστα, με το Άρθρο 182 του προσχεδίου συμφωνίας, τα πρωτόκολλα αυτά αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της.
Το Πρωτόκολλο που αφορά τις κυρίαρχες βρετανικές περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο, ως τιτλοφορείται, αποτελείται από το Προοίμιό του και 13 Άρθρα. Τα εν λόγω Άρθρα αναφέρονται σε γενικές πρόνοιες της Συμφωνίας, στην τελωνειακή επικράτεια της Ε.Ε., φορολογικά ζητήματα, απαλλαγή δασμών, την κοινωνική προστασία, τη γεωργία και την αλιεία, τους ελέγχους ατόμων που διέρχονται των εξωτερικών συνόρων των Βάσεων, ζητήματα συνεργασίας για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου και τη δημιουργία ειδικής επιτροπής για την εφαρμογή και επίβλεψη εφαρμογής της συμφωνίας.
Στο Πρωτόκολλο επιβεβαιώνεται ότι οι ρυθμίσεις που εφαρμόζονται στις σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο θα πρέπει να εξακολουθήσουν να είναι οι ίδιες με αυτές που ορίζονται στο πλαίσιο προσχώρησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε. και μετά την απόσυρση του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ λαμβάνονται πλήρως οι σχετικές πρόνοιες της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, που αφορούν στο καθεστώς των Βάσεων. Τονίζεται, παράλληλα, το γεγονός ότι οι περιοχές των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο θα παραμείνουν μέρος της τελωνειακής επικράτειας της Ε.Ε., την ίδια στιγμή που το Ην. Βασίλειο δεσμεύεται ότι δεν θα προχωρήσει με τη δημιουργία τελωνειακών σταθμών ή μεθοριακών φραγμάτων, ούτε θα εγκαταστήσει εμπορικά ή πολιτικά λιμάνια ή αεροδρόμια.
Τα δυο πιο σημαντικά πεδία του Πρωτοκόλλου αφορούν τα ζητήματα της τελωνειακής ένωσης και του καθεστώτος των κατοίκων που διαμένουν στις περιοχές των Βρετανικών Βάσεων. Όσον αφορά το πρώτο πεδίο, αναφέρεται ότι οι περιοχές των Βάσεων θα συνεχίσουν να αποτελούν τελωνειακό έδαφος της Ένωσης και οι πρόνοιες του ευρωπαϊκού δικαίου ως επίσης η κοινή πολιτική εμπορίου της Ένωσης θα εφαρμόζονται στο έδαφος των Βρετανικών Βάσεων. Επιπρόσθετα, προϊόντα που παράγονται στο έδαφος των Βάσεων θα θεωρούνται προϊόντα που μπορούν να κυκλοφορήσουν ελεύθερα στο εμπόριο, ενώ σημαντική είναι η ρήτρα που αναφέρεται στο ότι όλα τα εμπορεύματα / προϊόντα που προορίζονται για χρήση στις Βρετανικές Βάσεις θα πρέπει να εισέρχονται μέσω των νόμιμων οδών εισόδου της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία και θα πραγματοποιεί τους τελωνειακούς ελέγχους και είσπραξη δασμών.
Καταληκτικά, τονίζεται το γεγονός ότι ειδικά όσον αφορά το καθεστώς των κατοίκων που διαμένουν στις περιοχές των Βρετανικών Βάσεων δεν θα υπάρξουν οποιεσδήποτε αρνητικές επιπτώσεις, αφού η υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων θα συνεχιστεί και μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε.

* Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας
LL.BLaw (Bristol), Ph.D in Law - International Law and Human Rights (Kent),
Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας