ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΙΜΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ

Πατάει γκάζι η Λουτ, με κίνδυνο εκτροχιασμού

ΠΡΟΤΑΞΗ
ΕΝΤΟΛΕΣ ΓΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΙΩΝ ΕΥΕΛΙΞΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΑΘΕ ΠΛΕΥΡΑΣ ΘΑ ΠΑΡΕΙ Η ΤΖΕΪΝ ΧΟΛ ΛΟΥΤ, ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΩΝΤΑΣ ΕΤΣΙ ΜΙΑ ΠΟΛΥ ΚΡΙΣΙΜΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΜΕ ΟΡΙΖΟΝΤΑ ΚΑΤΑΛΗΞΗΣ ΤΟΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ

ΣΦΗΝΑ
Άνοιγμα χαρτιών θα ζητήσει η Τζέιν Χολ Λουτ στο πλαίσιο του shuttle diplomacy ανεβάζοντας τον πολιτικό πυρετό στη Λευκωσία

ΧΡΙΣΤΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος στο Κυπριακό, παρά το οξυγόνο ζωής που θέλησε - ορθώς - να δώσει στη διαδικασία ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ. Το σαφές μήνυμα που στέλνει, ενημερώνοντας καθηκόντως το Συμβούλιο Ασφαλείας, περί ανάγκης, ουσιαστικά, προσυμφωνίας πριν από την όποια έναρξη περιεκτικών διαπραγματεύσεων, αναδεικνύει την κρισιμότητα των στιγμών και ανεβάζει το πολιτικό θερμόμετρο, μαζί με τον πήχη των προσδοκιών ενόψει της συνεδρίασης του Εθνικού Συμβουλίου την Τρίτη.
Η δε αναφορά του ότι “θα ζητήσει από την ειδική και προσωρινή απεσταλμένη του Τζέιν Χολ Λουτ να εκτιμήσει (to gauge) την πραγματική έκταση της σύγκλισης σε βασικά θέματα (σ.σ. πλαίσιο Γκουτέρες) και την προθυμία των πλευρών να ενσωματώσουν νέες προτάσεις ως μέρος μιας συνολικής λύσης” βάζει τα δύο πόδια σε ένα παπούτσι. Και αυτό, γιατί, αυτήν τη φορά, στο πλαίσιο του ξεκάθαρου shuttle diplomacy που προετοιμάζει η Αμερικανίδα διπλωμάτις, δεν θα ακούσει μόνον, αλλά θα μιλήσει, προφανώς υπό το πρίσμα μιας αναγκαίας για τον διεθνή οργανισμό άτυπης διαπραγμάτευσης.

Με ανοικτά χαρτιά…
Το παιγνίδι το επόμενο διάστημα θα παιχθεί, θέλοντας ή μη, με ανοικτά χαρτιά, μεταξύ των εμπλεκομένων και της Τζέιν Χολ Λουτ. Χωρίς, όμως, κατ’ ανάγκην αυτά τα διαπραγματευτικά χαρτιά να γνωστοποιούνται στο σύνολό τους προς την εκάστοτε άλλη πλευρά. Πρόθεση της Αμερικανίδας είναι, όπως αρμοδίως πληροφορείται η “Σημερινή”, στον νέο γύρο επαφών της και το πήγαινε έλα, να διαγνώσει τόσο τα όρια, όσο και το περιθώριο ευελιξίας, κυρίως των δύο κοινοτήτων, στην Κύπρο - χωρίς να αφαιρούνται από την εικόνα οι εγγυήτριες δυνάμεις - ώστε να χαρτογραφήσει το κοινό έδαφος, όπου υπάρχει και το χάσμα, το οποίο εξακολουθεί να υφίσταται και να ταλαιπωρεί τον διάλογο.
Βάσει της πολιτικής πρακτικής δεκαετιών συνομιλιών και προηγούμενων εμπειριών εκ του σύνεγγυς διαπραγμάτευσης (έστω και άτυπης) η ε/κ πλευρά - όπως και όλοι οι υπόλοιποι - θα κληθεί να τοποθετηθεί - διαπραγματευτεί, επί συγκεκριμένων σημείων, έστω και υπό την μορφήν τού “υπό προϋπόθεση” (subject to). Αυτό, βεβαίως, εμπεριέχει ρίσκο, έστω και αν η Αμερικανίδα έχει αποδειχθεί σφίγγα και καλή μεσολαβητής, καθότι ενδεχόμενες νέες ιδέες - προτάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε ρητορικές νέες υποχωρήσεις, άνευ σαφούς εγγύησης ανταλλαγμάτων. Και μέσα σε όλα αυτά έχει, πλέον, γίνει σαφές διπλωματικά ότι ο χρόνος τελειώνει και το ωφέλιμο περιθώριο της νέας προσπάθειας για επανέναρξη των συνομιλιών δεν μπορεί να υπερβεί τον Δεκέμβριο, οπόταν θα επανανοίξει ο καυτός φάκελος της ανανέωσης της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Γεγονός που επικρέμαται, δυστυχώς, ως δαμόκλειος σπάθη μόνο πάνω από την ε/κ πλευρά, αφού οι Τ/κ και η Τουρκία “άλλο που δεν θέλουν”.

Ζητείται ενότης
Επόμενη στάση στην γεμάτη αγκάθια διαδρομή του Κυπριακού είναι το Προεδρικό την ερχόμενη Τρίτη. Ανηφορίζουν εκ νέου στον λόφο οι πολιτικοί αρχηγοί, μόνο που αυτήν τη φορά καλούνται να αφήσουν στην άκρη τις “γενικόλογες προσεγγίσεις”, κατά την έκφραση του Ν. Χριστοδουλίδη, και να καταθέσουν συγκεκριμένες απόψεις, ενόψει του παραθύρου που ανοίγει το επόμενο διάστημα και το οποίο είτε οδηγεί στο ξέφωτο, είτε οδηγεί στον κρημνό. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, που ο επικεφαλής της διπλωματίας ζήτησε τη μέγιστη δυνατή ενότητα σε αυτές τις στιγμές.
Σύμφωνα με πληροφόρηση που έχει η “Σημερινή”, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και οι συνεργάτες του, με τους οποίους το τελευταίο διάστημα βρίσκεται σε καθημερινή επαφή και κάνουν ασκήσεις επί χάρτου, θα δώσουν περιεχόμενο στην πρότασή του για αποκέντρωση εξουσιών από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, στη βάση των όσων μέχρι σήμερα έχουν συμφωνηθεί, με στόχο να αποδείξουν και στις πολιτικές δυνάμεις πως παραμένουν, από τη μια, εντός του πλαισίου της Ομοσπονδίας και ότι απαντούν, από την άλλη, στα θέματα λειτουργικότητας της λύσης.
Το ερώτημα, βεβαίως, που τίθεται μετ’ επιτάσεως στα πολιτικά γραφεία και στους διαδρόμους των κομμάτων είναι έναντι ποιου ανταλλάγματος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι έτοιμος να προσεγγίσει μια πάγια τουρκική θέση περί αυξημένων εξουσιών στις συνιστώσεις πολιτείες.
Αν, έλεγαν στη “Σ”, πολιτικοί αναλυτές η πρόθεση του Προέδρου της Δημοκρατίας και της διαπραγματευτικής ομάδας είναι να απαντήσουν στις ανησυχίες των Τ/κ σε μία από τις έξι παραμέτρους του πλαισίου Γκουτέρες (αν αυτό υπάρχει, δες παρακάτω), τότε θα πρέπει η πρότασή του να είναι subject to - υπό την προϋπόθεση δηλαδή - της ικανοποίησης της ε/κ πλευράς στις τρεις κομβικές παραμέτρους του πλαισίου - εγγυήσεις, κατοχικά στρατεύματα, εδαφικό.
Στο Εθνικό Συμβούλιο θα πρέπει, δε, να διαμορφώσουν κοινή θέση όσον αφορά στο πότε και με ποιες προϋποθέσεις θα μπει - αν είναι εφικτό - η πλευρά μας σε μια διαπραγμάτευση που, εκ των προτέρων, με βάση τα όσα ο κ. Γκουτέρες ανέφερε στην έκθεσή του, θα πρέπει να έχει καταληκτικό ορίζοντα. Ως εκ τούτου, η ανάγκη καλής προετοιμασίας, που παραδέχεται και ο επικεφαλής του ΟΗΕ, θα πρέπει εσωτερικά να λάβει συγκεκριμένο περιεχόμενο. Να επανέλθουμε, δηλαδή, στη λογική της ακτίνας συμφωνίας στα ζητήματα ασφάλειας - εγγυήσεων, προτού εισέλθουμε σε διαπραγμάτευση, γιατί, μια ενδεχόμενη νέα αποτυχία, κρύβει, κατά προεδρική παραδοχή, μέγιστα δεινά.



Πλαίσιο με ερωτηματικά…
Αν η έκθεση του Γενικού Γραμματέα εισήγαγε νέα στοιχεία στην επί θύραις διαπραγμάτευση (συμφωνία επί όρων αναφοράς, κλειστό τέλος, νέες ιδέες), εισήγαγε και ένα μεγάλο ερώτημα. Όσο και αν από την ε/κ πλευρά παρουσιάστηκε ως επιτυχία η αναφορά του Γενικού Γραμματέα στο πλαίσιο του, αρνητικό πρόσημο τοποθετείται γιατί το παρουσιάζει με χρονική αναφορά στον Ιούνιο (όπως επικαλείται η τ/κ πλευρά) και όχι τον Ιούλιο (όπως δηλώνει η ε/κ, με βάση τις διευκρινίσεις που ο ίδιος είχε δώσει στις 4/7/17 στο Κραν Μοντανά). Ομοίως, θα πρέπει να υπογραμμιστεί με τα απαραίτητα ερωτηματικά η συγκεκριμένη επιλογή της φρασεολογίας που χρησιμοποίησε ο κ. Γκουτέρες, λέγοντας ότι “οι πλευρές θυμούνται το πλαίσιό του”. Αφήνει, δηλαδή, ασάφειες ως προς το κατά πόσον αυτό υφίσταται ως βάση διαπραγμάτευσης, θα μπορούσε να πει κάποιος, ενώ, την ίδια ώρα, σε καμία των περιπτώσεων δεν αναδεικνύει τη θέση της πλευράς μας ότι θα πρέπει να επαναρχίσει η διαπραγμάτευση από εκεί που διακόπηκε στο Κραν Μοντανά με βάση τις παραμέτρους που ο ίδιος έθεσε. Χωρίς αυτό, σε ουδεμία περίπτωση, να σημαίνει ότι το πλαίσιο μπαίνει στο περιθώριο.

Με επιθετική άμυνα στο ενεργειακά
Είναι, πάντως, σαφές ότι, ενόψει της συνάντησης του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον κατοχικό ηγέτη, τα ενεργειακά θα αποτελέσουν το σημείο για νέο μπρα ντε φερ, τόσο λόγω της επιθετικής τακτικής της Άγκυρας στη Μεσόγειο τις τελευταίες μέρες, όσο και γιατί, με την αμφίσημη αναφορά του, ο ΓΓ επιτρέπει στους Τούρκους και Τ/κ να παρουσιάζονται με απαιτήσεις για διάλογο επί του θέματος. Κάτι που, δυστυχώς, ο ίδιος ο Α. Γκουτέρες ενέταξε στην έκθεσή του. Αυτό, πάντως, που μαθαίνει η “Σ” είναι ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θέλει να συζητήσει το θέμα στο Εθνικό Συμβούλιο και έχοντας την συνολική στήριξη να παρουσιαστεί στον όποιο διάλογο σκληρός και άτεγκτος, απορρίπτοντας ακόμη και νύξη επί του θέματος. Έστω και αν αυτό, μας έλεγαν, ενδέχεται να τον τοποθετήσει στη θέση του κατηγορουμένου ή έστω και αν αυτό θα προσθέσει εμπόδια στην προσπάθεια επανέναρξης ουσιωδών συνομιλιών. Άλλωστε, δεν πρέπει να διαφεύγει ότι εντός των επόμενων 3 εβδομάδων αρχίζει στο οικόπεδο 10 της Κυπριακής ΑΟΖ η πλέον κρίσιμη γεώτρηση της Exxon Mobil, που θα είναι αρκούντως ενδεικτική ως προς το πόσο τα ενεργειακά μπορούν να αποτελέσουν κίνητρο για γρήγορη λύση του Κυπριακού.