Αφιέρωμα: Προορισμός Σωτήρα

Σωτήρα, αυθεντική και πανέμορφη

Αν κατευθυνθείς στο νοτιοανατολικό άκρο του νησιού μας, οι επιλογές είναι αμέτρητες. Τα τουριστικά θέρετρα του Πρωταρά και της Αγίας Νάπας σίγουρα βρίσκονται ανάμεσα στις προτιμήσεις ντόπιων και ξένων. Παρ’ όλα αυτά, οι κρυμμένες ομορφιές και η αυθεντικότητα της Σωτήρας ξεδιπλώνονται από την πρώτη στιγμή μπροστά σου, περιμένοντάς σε να τις ανακαλύψεις. Της Κωνσταντίνας Κυριάκου

Βρίσκεται μόλις ένα χιλιόμετρο από την Αγία Νάπα και περίπου 50 λεπτά από τη Λευκωσία. Επιλέγοντας την έξοδο για Σωτήρα, να είσαι βέβαιος ότι θα ξεφύγεις από τη συνηθισμένη σου καθημερινότητα, καθώς είτε επιλέξεις να την εξερευνήσεις εντός είτε προτιμήσεις να απολαύσεις τις παραλίες της, σίγουρα θα ζήσεις κάτι μοναδικό. Αν κατευθυνθείς βόρεια θα προχωρήσεις προς το κέντρο, ενώ νότια προς το παραλιακό της μέτωπο, θα απολαύσεις την περίφημη περιοχή τής Αγίας Θέκλας.


Η ιστορία της
Η κοινότητα της Σωτήρας μετατράπηκε σε Δήμο σχετικά πρόσφατα, μόλις το 2012. Σήμερα αριθμεί περίπου 6.000 κατοίκους, ανάμεσά τους και πολλοί συνταξιούχοι Βρετανοί, οι οποίοι έχουν δημιουργήσει τη δική τους κοινότητα στην περιοχή. Μπαίνοντας στη Σωτήρα, θα αντικρίσεις πρώτα τις μεγάλες γεωργικές εκτάσεις, περίφημες για το σχεδόν κόκκινο χώμα τους, το οποίο προσέδωσε στην περιοχή και το όνομα Κοκκινοχώρια, χάρη στο οποίο, βέβαια, καθίσταται ιδανική και η καλλιέργεια της πατάτας, του κολοκασιού και άλλων λαχανικών.

Πολλοί εικάζουν ότι πήρε το όνομά της από τα χρόνια που η Σωτήρα ήταν κτισμένη κοντά στη θάλασσα και η ζωή γινόταν ιδιαίτερα δύσκολη λόγω των συχνών επιδρομών πειρατών. Αργότερα οι κάτοικοι μετακίνησαν τον οικισμό βορειότερα και όταν οι επιδρομές σταμάτησαν, έκτισαν έναν ναό αφιερωμένο στον Χριστό-Σωτήρα, από τον οποίο πήρε το όνομά της και η κοινότητα. Σε αυτόν τον ναό, της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, που είναι συνδεδεμένος με δεκάδες ιστορίες, θρύλους και παραδόσεις, το Τμήμα Αρχαιοτήτων διεξάγει έρευνες, οι οποίες καταδεικνύουν, μέχρι στιγμής, σημαντικά ευρήματα για την ιστορία και το κτίσμα του ναού.

Το Κολοκάσι Σωτήρας
Κατά κύριο λόγο οι γεωργοί της Σωτήρας παράγουν πατάτες, κολοκάσι, ντομάτες, αγγουράκια, καρότα, φασόλια, λουβί και καρπούζια. Εκείνο που ξεχωρίζει, βέβαια, είναι το περίφημο τοπικό προϊόν τους! Το κολοκάσι αποτελεί το πρώτο γεωργικό προϊόν παγκύπρια, το οποίο έχει κατοχυρωθεί τον Αύγουστο του 2016 ως Προϊόν με Ονομασία Προέλευσης στον κατάλογο προστατευόμενων προϊόντων τής Ευρωπαϊκής Ένωσης ως ‘Κολοκάσι Σωτήρας’ και ‘Κολοκάσι-Πούλλες Σωτήρας’. Προς τιμήν του προϊόντος αυτού, από το 1978 πραγματοποιείται και το περίφημο, ομώνυμο Φεστιβάλ. Συγκεκριμένα τον περασμένο Σεπτέμβριο συγκέντρωσε πέραν των 7.000 επισκεπτών, που πήγαν για να γευτούν τις εναλλακτικές συνταγές που δημιούργησαν καταξιωμένοι σεφ. Μάλιστα, το 2017 ο Δήμος Σωτήρας κατάφερε να κατοχυρώσει και το όνομα του ‘Παγκύπριου Φεστιβάλ Κολοκασιού’ στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως εμπορική επωνυμία. Τον φετινό Σεπτέμβριο, μήνα κατά τον οποίο ανθεί η παραγωγή του κολοκασιού, ο Δήμος Σωτήρας με ομάδα παραγωγών και σεφ διοργανώνουν την 3η Βραδιά Γευσιγνωσίας Κολοκασιού με παρουσίαση και δωρεάν γευσιγνωσία εναλλακτικών συνταγών χρησιμοποιώντας το ως πρώτη ύλη.

Γαστρονομικός προορισμός
Το κολοκάσι Σωτήρας μπορείς να το βρεις, όμως, και στις περίφημες ταβέρνες της, που τείνουν να μετατρέψουν την κοινότητα σε έναν αυθεντικό γαστρονομικό προορισμό. Η περίφημη και πολυβραβευμένη ταβέρνα Μουσικός (23828833) βρίσκεται πίσω από το Δημαρχείο Σωτήρας. Εκεί θα απολαύσεις το ανεπανάληπτο χαλούμι, το οποίο ο κύριος Πέτρος, ένας εκ των ιδιοκτητών, φτιάχνει καθημερινά στην κτηνοτροφική μονάδα που διατηρεί. Υπέροχη παρεΐστικη ατμόσφαιρα, αλλά και κολοκάσι-πούλλες μοναδικά μαγειρεμένο θα βρεις και στο Old Simos’ (23730189) στον δρόμο προς Παραλίμνι. Στο Πλουμί (99658333) θα βιώσεις παράδοση, τόσο γευστικά με τις υπέροχες συνταγές όσο και οπτικά σε ένα σπουδαίο παραδοσιακό κτίσμα, αλλά και ακουστικά με τη ζωντανή μουσική που προσφέρεται. Από την άλλη στο Πανέρι (97870182) θα μείνεις απόλυτα ικανοποιημένος γευόμενος κυπριακή κουζίνα και θα διασκεδάσεις σε έναν φιλόξενο χώρο, στον δρόμο προς το Φρέναρος. Ανάλογη ζεστασιά θα βρεις και στο μεζεδοπωλείο Το Κουτούκι του Παγγέρη (99425971) στο κέντρο του Δήμου, αλλά και στον γνωστό Στράππο ή αλλιώς Costas Square Tavern (23824859). Αν πάλι θες να χαλαρώσεις και να δοκιμάσεις μοναδικά χαρμάνια καφέ, τότε η ολοκαίνουρια καφετερία Grosseto Coffee and Wine (23722608) αποτελεί την καλύτερη επιλογή.

Βυζαντινή Κωμόπολη
Δεκάδες βυζαντινά μνημεία και εξωκλήσια είναι μερικοί από τους λόγους, που χαρακτηρίζουν τη Σωτήρα ως ‘Βυζαντινή Κωμόπολη’. Στο κέντρο της κοινότητας θα βρεις τους δύο ναούς τής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, τον νεότερο του 2ου αιώνα και τον παλαιότερο που ανάγεται στην Πρωτοχριστιανική εποχή, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα. Ο παλαιός ναός είναι κτισμένος στη θέση παλαιοχριστιανικής βασιλικής, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το καμπαναριό, το οποίο φέρει πλούσιο, λιθανάγλυφο διάκοσμο. Βορειοανατολικά του ναού της Μεταμορφώσεως βρίσκεται το παρεκκλήσι του Αγίου Μάμαντος, που χρονολογείται στις αρχές του 16ου αιώνα. Και στους δύο ναούς έχουν ανακαλυφθεί εξαιρετικές τοιχογραφίες, ενώ στον ναό της Μεταμορφώσεως ανακαλύφθηκαν σπουδαίες τοιχογραφίες του 13ου αιώνα, που απηχούν έντονα την αυτοκρατορική τέχνη της Κωνσταντινούπολης.

Πολύ κοντά βρίσκεται και το παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου, το οποίο αποκαταστάθηκε τη δεκαετία του ‘60 και στον χώρο του λειτουργεί σήμερα του Εκκλησιαστικό Μουσείο-Σκευοφυλάκιο, όπου φυλάσσονται σημαντικοί εκκλησιαστικοί θησαυροί.

Απέναντι ακριβώς βρίσκεται το Μουσείο Αγώνος ΕΟΚΑ 1955-1959, όπου φυλάσσεται το αυτοκίνητο, το οποίο χρησιμοποίησε ο ‘Κατσιάρης’ (Αντώνης Αδάμου) στον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα και συνετέλεσε στην ηρωική απόδραση στις 12 Μαρτίου 1957 των ηρώων Φώτη Πίττα, Ανδρέα Κάρυου, Φρίξου Δημητριάδη και Χριστάκη Τρυφωνίδη από τα Κρατητήρια Πύλας.

Τέλος, στον δρόμο προς το Λιοπέτρι μπορεί κανείς να συναντήσει τους τρεις ναούς που πήραν το όνομά τους από την περιοχή ‘Χορτάκια’. Πρόκειται για τον ναό του Αγίου Γεωργίου Χορτακίων του 12ου αιώνα, τη μονή της Παναγίας Χορδακιώτισσας και την ερειπωμένη εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου Χορτακίων του 12ου αιώνα, μνημεία που αποτελούν πολύτιμους θησαυρούς για την ιστορία του Δήμου.

Προς παραλία…
Τοποθετημένη στο κέντρο των Κοκκινοχωριών, η Σωτήρα έχει το προτέρημα να διαθέτει το παραλιακό μέτωπο της Αγίας Θέκλας, που εκτείνεται μέχρι και τρία χιλιόμετρα περίπου. Μάλιστα, η περιοχή της Αγίας Θέκλας έχει μαγνητίσει το ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια, ενώ, σύμφωνα με τον Δήμαρχο Σωτήρας, δεκάδες Κύπριοι και ξένοι επιχειρηματίες προσανατολίζονται στο να επενδύσουν στο παραλιακό μέτωπο της Σωτήρας, το οποίο έχει το προνόμιο να γειτνιάζει ανατολικά με το μεγαλεπήβολο έργο της μαρίνας Αγίας Νάπας και δυτικά με το σπουδαίας ομορφιάς, φυσικό, δασικό πάρκο του ποταμού Λιοπετρίου.

Η παραλία της Αγίας Θέκλας καθίσταται ιδανικός προορισμός για οικογένειες χάρη στο περίφημο νησί λίγα μέτρα από την ακτή, που λειτουργεί ως φυσικός κυματοθραύστης. Τα ήρεμα νερά, το ήσυχο και σπάνιας ομορφιάς περιβάλλον, καθώς και το δημοτικό εστιατόριο Nissaki Ayia Thekla Beach Bar and Restaurant σε ωθούν να περάσεις μία ολόκληρη μέρα με όλες τις ανέσεις στη διασημότερη και βραβευμένη με γαλάζια σημαία παραλία απολαμβάνοντας τις υπηρεσίες τού Δήμου Σωτήρας. Από την άλλη, το γραφικό γαλανόλευκο εξωκλήσι που βρίσκεται στην κορυφή του λόφου, έχει ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000 λόγω της σπουδαίας φυσικής ομορφιάς και του μεταναστευτικού προστατευόμενου πουλιού Βραχοπλουμίδι.
Προχωρώντας δυτικότερα, θα βρεις και τις κρυμμένες παραλίες Ποσειδώνας, Κάτερκο και Σειρήνες, που η μοναδική κατάλευκή τους άμμος και η ησυχία θα σε καταπλήξει. Μάλιστα, απ’ ό,τι μάθαμε, φέτος στην παραλία Ποσειδώνας θα διοργανωθούν συναυλίες γνωστών, ξένων καλλιτεχνών, όπως Craig David, Deadmau5, Chase and Status κ.ά.

Αν δεν την είχες συμπεριλάβει ως καλοκαιρινό προορισμό τα προηγούμενα χρόνια, η Σωτήρα καθίσταται ανεπιφύλακτα ένας must προορισμός για να ανακαλύψεις, αφού οι κρυμμένες της ομορφιές και ο συνδυασμός μιας κατά βάση αγροτικής κοινότητας με τη γοργή ανάπτυξη των υπηρεσιών της και του παραλιακού μετώπου, την έχουν κυριολεκτικά μεταμορφώσει!