URBAN LIFE
Κλείτος Παπαστυλιανού

Ακτιβιστής και επιστημονικός συνεργάτης της οργάνωσης CABS (Committee Against Bird Slaughter), που βραβεύεται για την δουλειά του ενάντια σε εγκλήματα κατά της φύσης από την επιτροπή του περιοδικού ‘Politico’, ως ένας από τους 28 ανθρώπους που διαμορφώνουν θετικά τον κόσμο.

Που
Τον συναντήσαμε στο Πάρκο Αθαλάσσας.
Πότε
Τρίτη 13 Φεβρουαρίου.

Πώς ένιωσες μόλις σου ανακοινώθηκε το βραβείο;
‘Ένιωσα ότι αποτελεί αναγνώριση των προσπαθειών που καταβάλλονται για την αντιμετώπιση δύο σοβαρών περιβαλλοντικών προβλημάτων, που αντιμετωπίζουμε στην Κύπρο: αφενός, της παράνομης, μαζικής και μη επιλεκτικής παγίδευσης, θανάτωσης και εμπορίας αποδημητικών πουλιών και, αφετέρου, της ανεπαρκούς πολιτικής διαφύλαξης, διατήρησης και διαχείρισης των περιοχών προστασίας της φύσης και της βιοποικιλότητας. Παρόλα αυτά, παραμένει το βασικό ζητούμενο: η διαμόρφωση και εφαρμογή άμεσων, ολοκληρωμένων και μακροπρόθεσμων πολιτικών για την επίλυση των δύο αυτών προβλημάτων’.

Ποια ήταν η αφορμή, για να δραστηριοποιηθείς υπέρ αυτού του σκοπού;
‘Είμαι επιστημονικός συνεργάτης διεθνών και τοπικών περιβαλλοντικών οργανώσεων για περίπου15 χρόνια, ουσιαστικά από τον καιρό που έφυγα από την Κύπρο για να σπουδάσω, αρχικά πολιτική επιστήμη και ιστορία στην Ελλάδα και μετέπειτα πολιτική και περιβαλλοντική κοινωνιολογία στην Αγγλία. Αυτό, που με ώθησε να στραφώ προς την κατεύθυνση της περιβαλλοντικής πολιτικής και κοινωνιολογίας, ήταν η επαφή μου ως έφηβος με τη χερσόνησο του Ακάμα, όπου μου άρεσε να περνώ τα καλοκαίρια και τις διακοπές μου. Ουσιαστικά, τότε αντιλήφθηκα την ουσία και τη σημασία της οικολογίας, μέσω της επαφής μου με τη φύση και το τοπίο της χερσονήσου του Ακάμα’.

Τι είναι και ποσό εφαρμόζεται η περιβαλλοντική δικαιοσύνη στην Κύπρο;
‘Η έννοια της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης έχει δύο διαφορετικές χρήσεις. Η πρώτη και η πιο συνηθισμένη χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα κοινωνικό κίνημα, που επικεντρώνεται στην περιβαλλοντική ισότητα, δηλαδή στη δίκαιη κατανομή των περιβαλλοντικών ωφελειών, και στην πρόληψη και αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημιάς, δηλαδή στην αποτροπή των πιέσεων και απειλών που ασκούνται στο περιβάλλον, τη φύση και την άγρια ζωή. Η δεύτερη και η πιο ακαδημαϊκή χρήση της έννοιας αναφέρεται σ’ ένα διεπιστημονικό πεδίο, που περιλαμβάνει θεωρίες του περιβάλλοντος και της δικαιοσύνης, την περιβαλλοντική νομοθεσία και την εφαρμογή της, την περιβαλλοντική πολιτική, τον σχεδιασμό και τη διακυβέρνηση για την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα. Και οι δύο χρήσεις είναι στενά συνυφασμένες με τα αντικείμενα της πολιτικής και κοινωνικής οικολογίας. Δυστυχώς, στην Κύπρο παρατηρούνται πολύ σημαντικά προβλήματα, κυρίως όσον αφορά τον ανεπαρκή καθορισμό σημαντικών περιοχών του Δικτύου Natura 2000, την ανεπαρκή εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων από διάφορα έργα, σχέδια και προγράμματα, καθώς και τη συστηματική αδυναμία περιβαλλοντικής συμμόρφωσης σε περιπτώσεις παράνομων κατασκευών και αυθαίρετων επεμβάσεων σε ακτές και περιοχές προστασίας της φύσης και του τοπίου, καθώς και περιοχές εξαιρετικής φυσικής καλλονής’.

Ποιους έχεις στο πλευρό σου σε αυτήν την προσπάθεια;
‘Στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια έχει διαμορφωθεί μία ισχυρή συμμαχία μεταξύ των τοπικών περιβαλλοντικών οργανώσεων, οι οποίες με τη σειρά τους διατηρούν αρκετά στενή συνεργασία με διεθνείς περιβαλλοντικές οργανώσεις. Παράλληλα, τα τελευταία δύο-τρία χρόνια, ως εκπρόσωπος της Πρωτοβουλίας για την Διάσωση των Φυσικών Ακτών, έχω μία πολύ σημαντική συνεργασία με ακτιβιστές και ακτιβίστριες, που προέρχονται από άλλα κοινωνικά κινήματα και πρωτοβουλίες πολιτών, οι οποίες επικεντρώνονται κυρίως στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Εξίσου σημαντική θεωρώ τη συνεισφορά διαφόρων ατόμων και ομάδων, που προέρχονται από το χώρο των γραμμάτων, των τεχνών και της επικοινωνίας, καθώς συμβάλλουν καθοριστικά στην ενίσχυση της απήχησης των εκστρατειών και των δράσεων μας’.

Ποιο είναι το πιο απλό πράγμα που μπορεί να αλλάξει ο καθένας, σήμερα στην καθημερινότητά του, για να ξεκινήσει η αλλαγή;
‘Η συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι κανένα ανθρώπινο δικαίωμα δεν είναι δεδομένο, αλλά όλα κερδίζονται μέσα από κοινωνικούς αγώνες. Αν πραγματικά θέλουμε να αλλάξουμε την κατάσταση, που επικρατεί γύρω μας, τη φτώχεια, την ανισότητα, την αδικία, την περιβαλλοντική υποβάθμιση και την οικολογική καταστροφή, τον ρατσισμό και τις διακρίσεις, καλό είναι να ανοίξουμε τα μάτια μας και να διευρύνουμε τους ορίζοντές μας. Να δημιουργήσουμε νέες κοινωνικές σχέσεις και νέες κοινωνικές δομές, περισσότερο οριζόντιες παρά κάθετες, περισσότερο αποκεντρωμένες παρά συγκεντρωτικές, περισσότερο αλληλέγγυες παρά κερδοσκοπικές, πιο ισορροπημένες με το περιβάλλον παρά μπαζωμένες από το τσιμέντο’.
Γιάννης Χ. Πέτεβης