ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΡΑΜΠ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ΚΙΜ, ΚΙ ΑΠΟ ΤΗ ΔΥΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ


ΠΡΟΤΑΞΗ
Το 2017 ήταν αδιαμφισβήτητα μια χρονιά γεμάτη ανατροπές, φόβο, προσδοκίες. Μια χρονιά που σήμανε τη λήξη παραδοσιακών πολέμων, την αρχή νέων συμμαχιών και χάραξε τις νέες «γραμμές» στις οποίες θα βασιστούν τα νέα σύνορα, όπως θα διαμορφωθούν τα επόμενα χρόνια. Από την Ευρώπη, μέχρι τη Μέση Ανατολή και από την Αμερική μέχρι την Ασία, οι ειδήσεις διαδέχονταν η μία την άλλη και η βαρύτητά τους ήταν τέτοια, που ξεσήκωνε πλήθη και διαμόρφωνε εκ νέου τους συσχετισμούς των μεγάλων δυνάμεων.

ΚΑΡΥΔΑΚΙΑ:
«Το κεφάλαιο Τραμπ έβαλε για τα καλά τη σφραγίδα του και ανέτρεψε όλα τα μέχρι σήμερα δεδομένα της διεθνούς σκακιέρας»

«Η απειλή ενός πυρηνικού πολέμου αιωρείται από τους πρώτους μήνες του έτους μέχρι σήμερα»

«Τo λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος νικήθηκε επισήμως, όχι όμως και η τρομοαπειλή που ξέσπασε στον Δυτικό κόσμο»

«Η Ευρώπη έδειξε το αποσχιστικό της πρόσωπο και ταρακούνησε συθέμελα το άλλοτε σταθερό ευρωπαϊκό οικοδόμημα»

ΜΑΡΙΝΑ ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ

Ντόναλντ Τραμπ
Στις 20 Ιανουαρίου ο Ρεπουμπλικάνος δισεκατομμυριούχος, Ντόναλντ Τραμπ, 70 ετών, ορκίζεται Πρόεδρος των ΗΠΑ. Σύνθημά του «Η Αμερική πρώτα, οι Αμερικανοί πάνω απ' όλους». Ουκ ολίγες φορές ο νέος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών απασχόλησε είτε με τις «κεραυνό εν αιθρία» αποφάσεις του είτε με την εκκεντρική συμπεριφορά του είτε με τις αντιδράσεις του που άφηναν πίσω του κάθε γνωστή αρχή διπλωματίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη συμφωνία για το κλίμα, απείλησε να τινάξει στον αέρα τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, επιχείρησε να τινάξει στον αέρα το ελεύθερο εμπόριο και το πρόγραμμα υγείας του προκατόχου του, Ομπάμα. Είναι ωστόσο ο μόνος Αμερικανός Πρόεδρος, ο οποίος δεν έχει κηρύξει πόλεμο, σε τρίτη χώρα, το πρώτο έτος της θητείας του. Παρόλα αυτά τάσσεται υπέρ της οπλοκατοχής, επιθυμεί την ανύψωση τείχους στα σύνορα με το Μεξικό, κατάφερε να φτιάξει τις σχέσεις της χώρας του με τη Σαουδική Αραβία και να οδηγήσει τις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Τουρκία, στο ναδίρ. Σε ό,τι αφορά τις σχέσεις με την Ε.Ε., είναι χαρακτηριστική η απαξίωση που έδειξε στην Άγκελα Μέρκελ, με την οποία δεν έκανε καν χειραψία και είναι ο πρώτος Πρόεδρος Η.Π.Α., ο οποίος οδηγείται στην απομόνωση. Γνωστός είναι όμως και για τις στενές, ύποπτες κατά κάποιους, σχέσεις του με τη Ρωσία. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έλειψε ποτέ από πηχυαίους τίτλους της διεθνούς επικαιρότητας.

Brexit
Στις 29 Μαρτίου το Λονδίνο ξεκίνησε τη διαδικασία εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, εννέα μήνες μετά το δημοψήφισμα που δίχασε τη Βρετανία.
Στις 8 Ιουνίου διεξήχθησαν πρόωρες εκλογές, με απόφαση της Βρετανίδας Πρωθυπουργού Τερέζα Μέι. Αν και ήλπιζε ότι θα ενισχύσει τη θέση της στο Κοινοβούλιο, έχασε την πλειοψηφία της στο Βρετανικό Κοινοβούλιο και βγήκε αποδυναμωμένη.
Έπειτα από μήνες συζητήσεων, στις 8 Δεκεμβρίου οι Βρυξέλλες και το Λονδίνο συμφωνούν στους όρους του διαζυγίου, ανοίγοντας τον δρόμο για τις διαπραγματεύσεις που αφορούν στη μελλοντική εμπορική τους σχέση.

Μέση Ανατολή
Στις 5 Ιουνίου η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί της διακόπτουν αιφνιδιαστικά τις διπλωματικές τους σχέσεις με το Κατάρ, κατηγορώντας το ότι στηρίζει ακραίες ισλαμιστικές οργανώσεις και ότι είναι θετικά διακείμενο προς το σιιτικό Ιράν. Τον Σεπτέμβριο οι Κούρδοι του Ιράκ πραγματοποιούν δημοψήφισμα απαιτώντας ανακήρυξη ανεξαρτησίας και αναγνώριση του πρώτου Κουρδικού κράτους. Παρά τις υποσχέσεις από τη διεθνή κοινότητα, καμιά χώρα, πλην του Ισραήλ, δεν αναγνωρίζει το κουρδικό δημοψήφισμα. Τουρκία και Ιράν απειλώντας με πόλεμο έκλεισαν τα σύνορα και σε επιχείρηση με τις ένοπλες δυνάμεις του επίσημου Ιράκ, ανακατέλαβαν από τους Κούρδους όλες τις περιοχές που ανήκαν, με βάση το Σύνταγμα, στο κεντρικό κράτος της Βαγδάτης αλλά είχαν περιέλθει στον έλεγχο των Κούρδων μετά τις μάχες των Πεσμεργκά με το λεγόμενο Ισλαμικό Χαλιφάτο. Μέχρι σήμερα οι Κούρδοι παραμένουν βαθιά διχασμένοι, με εκατέρωθεν κατηγορίες για προδοσία.
Τον Νοέμβριο η παραίτηση του Πρωθυπουργού του Λιβάνου, Σάαντ Χαρίρι, ο οποίος από το Ριάντ κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι επεμβαίνει στα εσωτερικά της χώρας του, όξυνε την ένταση μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν. Με πρωτοβουλία της Γαλλίας, και άμεση επέμβαση της Αιγύπτου και της Κύπρου, ο Σαάντ Χαρίρι ανακαλεί την παραίτησή του, αλλά επιμένει στο σενάριο δολοφονίας του από την Χεζμπολάχ, κατά το πρότυπο της δολοφονίας του πατέρα του. Το Ριάντ σήμερα κατηγορεί επίσης την Τεχεράνη ότι στηρίζει τους σιίτες αντάρτες Χούτι στην Υεμένη.


Βόρειος Κορέα
Η απομονωμένη διεθνώς Βόρειος Κορέα αυξάνει τις πυραυλικές δοκιμές και σε μια περίπτωση ο βαλλιστικός πύραυλος έπεσε στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Ιαπωνίας. Το θέμα της Πιονγκγιάνγκ αποτελεί μιαν από τις μεγάλες αδυναμίες του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος άρχισε να ανταλλάζει απειλές με τον Κιμ Γιονγκ Ουν.
Από τη μια ο Αμερικανός Πρόεδρος προβαίνει σε μια σειρά «εμπρηστικών» δηλώσεων, απειλώντας τη Βόρειο Κορέα με ολοκληρωτική καταστροφή και από την άλλη η Πιονγκγιάνγκ δηλώνει ετοιμότητα και προειδοποιεί για χτύπημα σε αμερικανικό έδαφος. Κομβικό σημείο ήταν η δοκιμή του ισχυρότερου πυρηνικού της όπλου στις 3 Σεπτεμβρίου - σύμφωνα με την Πιονγκγιάνγκ επρόκειτο για βόμβα υδρογόνου, αλλά και μια σειρά δοκιμών βαλλιστικών πυραύλων. Το Συμβούλιο Ασφαλείας και η Ευρωπαϊκή Ένωση απομόνωσαν ακόμη περισσότερο τη Βόρειο Κορέα, υιοθετώντας νέες κυρώσεις και προκαλώντας οικονομική ασφυξία.

Ροχίνγκια
Μετά τις επιθέσεις ανταρτών Ροχίνγκια εναντίον θέσεων της Αστυνομίας της Μιανμάρ, ο στρατός της χώρας απαντά με επιδρομές στα χωριά της μουσουλμανικής μειονότητας. Περισσότερα από 650.000 μέλη της έχουν εγκαταλείψει έκτοτε τη χώρα και έχουν αναζητήσει καταφύγιο στο γειτονικό Μπανγκλαντές.
Ο ΟΗΕ καταγγέλλει την «εθνοκάθαρση» των Ροχίνγκια, ενώ ο Ύπατος Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα κάνει λόγο για «στοιχεία γενοκτονίας».

Τρομοκρατία
Το 2017 σήμανε το τέλος εποχής της ISIS στα πεδία των μαχών σε Συρία και Ιράκ, καθώς στις 10 Ιουλίου ανακοινώθηκε η πλήρης απελευθέρωση της Μοσούλης, ενώ στις 17 Οκτωβρίου ανακοινώθηκε από τις υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) η απελευθέρωση της μέχρι πρότινος «πρωτεύουσας» της οργάνωσης, Ράκα. Επίσης, οι τζιχαντιστές ανακοινώθηκε πως εκδιώχθηκαν και από άλλες στρατηγικής σημασίας πόλεις, όπως τη Ντέιρ εζ Ζορ στη Συρία και το Αλ Καΐμ στο Ιράκ στις 3 Νοεμβρίου. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις, ωστόσο, σε ευρωπαϊκό και αμερικανικό έδαφος συνεχίστηκαν, από μοναχικούς λύκους ή αγέλες, με το προφίλ των δραστών να έχει επίσης αλλάξει. Χαρακτηριστικές περιπτώσεις η βομβιστική επίθεση στη συναυλία της Αριάνα Γκράντε στο Μάντσεστερ στις 22 Μαΐου, με 22 νεκρούς και η επίθεση με βαν σε ποδηλατόδρομο του Μανχάταν στις 31 Οκτωβρίου. Στις 14 Οκτωβρίου, στο Μογκαντίσου, πραγματοποιήθηκε η πιο φονική επίθεση στην ιστορία της Σομαλίας. Οι νεκροί ανήλθαν στους 512. Δεύτερη πιο αιματηρή επίθεση ήταν στην Αίγυπτο, σε τέμενος του Σινά, όπου οι αιμοσταγείς τρομοκράτες πήραν μαζί τους στον θάνατο, 305 σιίτες μουσουλμάνους.

Καταλωνία
Την 1η Οκτωβρίου η Καταλωνία, υπό τις οδηγίες τού τότε Προέδρου, Κάρλες Πουτζδεμόντ, προχώρησε σε δημοψήφισμα για την ανεξαρτητοποίησή της, παρά τις προειδοποιήσεις της Μαδρίτης. Όλη η διεθνής κοινότητα καταδικάζει την αστυνομική βία της Ισπανίας εναντίον των ψηφοφόρων, στηρίζει ωστόσο την κυβέρνηση Ραχόι, η οποία ενεργοποιεί το άρθρο 155 του Ισπανικού Συντάγματος και αναλαμβάνει τον έλεγχο της Καταλωνίας. Έχει προηγηθεί, στις 27 Οκτωβρίου, η μονομερής ανακήρυξη ανεξαρτησίας της ισπανικής επαρχίας. Στις 21 Δεκεμβρίου διεξάγονται νέες εκλογές, στις οποίες τα αποσχιστικά κόμματα κερδίζουν την πλειοψηφία των εδρών του Κοινοβουλίου. Ένα νέο αδιέξοδο έχει μόλις δημιουργηθεί. Στον δρόμο της Καταλωνίας κοιτάζουν πλέον και άλλες αυτόνομες περιφέρειες κρατών, όπως η Σκωτία, η Φλάνδρα και περιοχές της Ιταλίας και της Γαλλίας.

Χάρβεϊ Γουάινστιν
Στις 5 Οκτωβρίου ο πρώην ισχυρός άνδρας του Χόλιγουντ, Χάρβεϊ Γουάινστιν, κατηγορείται για σεξουαλική παρενόχληση από μια ομάδα γυναικών.
Μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου έρχονται στο φως της δημοσιότητας, σε διάφορες χώρες, κατηγορίες για σεξουαλικές παρενοχλήσεις, επιθέσεις, ακόμη και βιασμούς στον χώρο του κινηματογράφου, της πολιτικής και των μέσων ενημέρωσης.

Ευρωπαϊκές εκλογές
Το 2017 ήταν χρονιά εκλογών για δύο από τις σημαντικότερες χώρες της Ε.Ε.: Στη Γαλλία ο Εμμανουέλ Μακρόν επικράτησε στις 7 Μαΐου τής Μαρίν Λεπέν και έγινε ο νεαρότερος Πρόεδρος της γαλλικής ιστορίας, συνεχίζοντας την επιτυχή πορεία του και στις βουλευτικές εκλογές τον Ιούνιο. Στη Γερμανία τα πράγματα δεν αποδείχτηκαν τόσο απλά, καθώς οι ομοσπονδιακές εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου ανέδειξαν μεν νικήτρια την Άγκελα Μέρκελ με το CDU/CSU, ωστόσο η Μπούντεσταγκ είναι πιο κατακερματισμένη από ποτέ, με αποτέλεσμα οι διαπραγματεύσεις για σχηματισμό κυβέρνησης να συνεχίζονται ακόμα. Τρίτο κόμμα αναδείχθηκε το ακροδεξιό «Εναλλακτική για τη Γερμανία».
Η μεγάλη έκπληξη, μαζί με ένα γερό χαστούκι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ήρθε από την Αυστρία. Ο σκληροπυρηνικός Κουρτς κέρδισε τις εκλογές και σχημάτισε κυβέρνηση με το ακροδεξιό κόμμα, ανοίγοντας πρώτος την πόρτα για είσοδο ακραίων ιδεολογικά κινημάτων, στα ευρωπαϊκά κέντρα λήψεως αποφάσεων.