Η ASTROBANK ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΕ ΟΛΙΚΗ ΣΤΡΟΦΗ 180 ΜΟΙΡΩΝ ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ

Στροφή στην εξωστρέφεια

ΛΙΓΟΥΣ ΜΗΝΕΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΞΑΓΟΡΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΤΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΕ ASTROBANK, Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΧΕΙ ΚΑΝΕΙ ΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΟΥ ΤΑ ΣΤΟΙΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΤΕΡΑΣΤΙΑ. Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΗΣ ASTROBANK ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΠΠΙΟΣ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ, ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΑΚΑΝΘΩΔΕΣ ΤΟΠΙΟ.

«Όπως είναι τα πράγματα, δεν έχουμε σκοπό να προχωρήσουμε σε πακετοποίηση και πώληση δανείων»

ΛΕΖΑΝΤΑ: Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Astrobank Γιώργος Άππιος.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΙΧΑΛΑΡΟΣ/ΜΟΝΙΚΑ ΚΟΥΡΟΥΦΕΞΗ

Το τραπεζικό σύστημα στην Κύπρο περνάει μια δύσκολη εποχή, πραγματοποιώντας μια πορεία μετ' εμποδίων προς την ανάκαμψη, έχοντας ήδη μετρήσει τις πληγές του παρελθόντος και αναζητώντας τις ισορροπίες του. Παρά το γεγονός ότι ο κίνδυνος έχει απομακρυνθεί, οι τράπεζες προσπαθούν να ανακτήσουν το μερίδιό τους, επαναπροσδιορίζοντας πολλές φορές τον ίδιο τους τον ρόλο. Εν προκειμένω, η AstroBank, σύμφωνα με τον Γιώργο Άππιο, μετά την εξαγορά της έχει πραγματοποιήσει τεράστια στροφή. Ο ίδιος μιλάει στη “Σ” για τη μετάβαση από την παλιά στη νέα νοοτροπία, τους πελάτες, τα λάθη, τα κόκκινα δάνεια, την πρόκληση των ακινήτων που περνούν “αναγκαστικά” στην κυριότητά τους, αλλά και για το μείζον ζήτημα της εμπιστοσύνης, η οποία εξάλλου αποτελεί το μεγαλύτερο περιουσιακό στοιχείο για μια τράπεζα.

Απομακρύνεται το ρίσκο
Πώς εξελίσσεται η μετάβαση από “Τράπεζα Πειραιώς” σε “AstroBank”; Αντιμετωπίσατε ανησυχίες από πλευράς πελατών για ενδεχόμενες αλλαγές που μπορεί να επέλθουν;
Λαμβάνοντας υπόψη ότι το τραπεζικό σύστημα εδράζεται στην εμπιστοσύνη, η εικόνα που εκπέμπουμε στους πελάτες μας είναι κεφαλαιώδους σημασίας. Έχοντας υπόψη την πιο πάνω αρχή, ενημερώσαμε έγκαιρα τους πελάτες μας και το κοινό ευρύτερα, ότι η επένδυση που έγινε στην τράπεζά μας αποτελεί μια πολύ θετική εξέλιξη, όχι μόνο για εμάς και τους πελάτες μας, αλλά και για την Κύπρο γενικότερα. Οι επενδυτές βλέπουν πολύ θετικά τις προοπτικές της Κύπρου ως επενδυτικού προορισμού, αλλά και τις προοπτικές στον τραπεζικό τομέα. Η συντριπτική πλειοψηφία των πελατών μας είδε θετικά την αλλαγή σε ό,τι αφορά τους ίδιους, διότι θεωρούν πως το όποιο ρίσκο υφίστατο λόγω των ελληνικών θυγατρικών, συμπεριλαμβανομένης και της Πειραιώς, απομακρύνεται. Τώρα που η τράπεζα έχει αποξενωθεί από τον ελληνικό κίνδυνο εντελώς, βλέπουμε να υπάρχει ζωηρό ενδιαφέρον, ιδιαίτερα από κόσμο που ήθελε από πριν να μας εμπιστευθεί αλλά δίσταζε. Πολλοί πελάτες έχουν δει θετικά το γεγονός ότι έχουμε παραμείνει μια κυπριακή τράπεζα, με κυπριακό χαρακτήρα και μετόχους διαφόρων εθνικοτήτων. Χωρίς μητρική στο εξωτερικό. Ο οργανισμός και το κέντρο λήψεως αποφάσεων βρίσκονται στην Κύπρο. Αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι είμαστε μια σχετικά μικρή τράπεζα, μας δίνει την ευχέρεια να είμαστε ευέλικτοι και να λαμβάνουμε γρήγορες αποφάσεις.

Κεφαλαιακή επάρκεια πέραν του 15%
Το πελατολόγιό σας έχει υποστεί αλλαγές, μήνες πλέον μετά την εξαγορά και την αλλαγή ονόματος;
Μετά την εξαγορά άρχισαν αμέσως οι αλλαγές στη στρατηγική. Κάναμε μια ολική στροφή 180 μοιρών. Από τη στρατηγική απομόχλευσης, με μείωση χαρτοφυλακίου και περιορισμούς στη χρήση κεφαλαίων λόγω των κανονισμών την ανακεφαλαιοποίησης της Πειραιώς Ελλάδας, περάσαμε στη στρατηγική ανάπτυξης. Αυτό άρχισε αμέσως μετά την αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Με κεφαλαιακή επάρκεια πέραν του 15%, οι νέοι επενδυτές στοχεύουν να αναπτύξουν την τράπεζα.

Αλλαγή στη νοοτροπία

Τι ακριβώς σημαίνει όλο αυτό στην πράξη;
Σημαίνει αλλαγή στη νοοτροπία. Για παράδειγμα, από τις αρχές του 2015, η τράπεζα βρισκόταν σε ένα «μούδιασμα» από το οποίο άρχισε να βγαίνει με την αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Το ξεμούδιασμα αποτελεί μέρος της αλλαγής στην νοοτροπία. Από τον πρώτο μήνα που δόθηκε η εντολή “βγείτε έξω και πουλάτε”. αρχίσαμε πρώτα με τους μεγάλους πελάτες, τις μεγάλες επιχειρήσεις με τις οποίες είναι πιο εύκολο να αναπτύξεις ένα χαρτοφυλάκιο, αφού πρόκειται για λίγα αλλά μεγάλα δάνεια. Οι επενδυτές κράτησαν τη γενική στρατηγική, αναφορικά με το επιδιωκόμενο πελατολόγιο και το προϊόν που προσφέρουμε. Θα συνεχίσουμε να στοχεύουμε σε μεγάλες επιχειρήσεις για μεγάλα δάνεια, σε δάνεια σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ιδιώτες και ταυτόχρονα σε ιδιώτες οι οποίοι είναι high net worth individuals μέσω του private banking. Ασφαλώς, θα αναπτύξουμε περαιτέρω και τους διεθνείς πελάτες του international banking.

Πολύ καλό το timing
Θεωρείτε ότι το timing για μια τέτοια εξαγορά στην Κύπρο, αλλά και για την Τράπεζα, ήταν καλό;
Το timing ήταν πολύ καλό, παρόλο που από τον Ιούλιο που έγινε η συμφωνία, οι επενδυτές ήλπιζαν ότι η συναλλαγή θα ολοκληρωνόταν Σεπτέμβριο-Οκτώβριο. Σημειώθηκε καθυστέρηση στην εγκριτική διαδικασία λόγω των μηχανισμών που έχει η Κεντρική Τράπεζα και του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Εποπτικού Μηχανισμού. Αφού έγινε ενδελεχής έλεγχος στον νέο σχεδιασμό, στους επενδυτές και τα νέα μέλη του Συμβουλίου έναν-έναν ξεχωριστά, η εποπτική έγκριση δόθηκε τελικά τον Δεκέμβριο.

Διπλάσιο ποσοστό σε ρευστότητα

Μιλήσατε για εμπιστοσύνη κι έχει νόημα να καταλάβουμε γιατί μια τράπεζα είναι ένας τόσο ευαίσθητος οργανισμός, βασισμένος σε ένα τόσο ευαίσθητο μέγεθος.
Όλοι οι τραπεζίτες έχουν την ίδια ανησυχία. Η ανησυχία έγκειται στο γεγονός ότι οι τράπεζες δανείζονται λεφτά από τους καταθέτες και πρέπει να τα επιστρέψουν στο σύντομο χρονικό διάστημα που συμφωνήθηκε. Όταν ο καταθέτης θέλει να αποσύρει τα λεφτά του, πρέπει να του τα δώσεις αμέσως. Μεγάλο μέρος των καταθέσεων αυτών όμως δανείζονται σε επιχειρήσεις και ιδιώτες, οι οποίοι αποπληρώνουν σταδιακά τα επόμενα χρόνια. Το κομμάτι που διατηρείται σε μετρητά ως διαθέσιμη ρευστότητα είναι ένα ποσοστό περίπου 20-30% των καταθέσεων. Όπως αντιλαμβάνεστε, με αυτόν τον σχηματισμό υπάρχει μια ανισοσκέλεια μεταξύ του χρόνου που είσαι υποχρεωμένος να πληρώσεις τα λεφτά στους καταθέτες, σε σχέση με τον χρόνο που έχεις για να εισπράξεις από τους δανειολήπτες. Επιπρόσθετα, κάποιοι από τους δανειολήπτες που αντιμετωπίζουν προβλήματα ίσως να μην επιστρέφουν τα λεφτά, με αποτέλεσμα να χρειαστεί ενεργοποίηση της χρονοβόρου διαδικασίας εκποίησης. Συνεπώς ο εφιάλτης του κάθε τραπεζίτη είναι να έρθουν όλοι οι καταθέτες την ίδια μέρα και να ζητήσουν τα λεφτά τους. Αν χαθεί η εμπιστοσύνη στην τράπεζα και οι καταθέτες ζητήσουν μαζικά να αποσύρουν τα λεφτά τους, η τράπεζα θα έχει σοβαρό πρόβλημα. Για να υπάρχει διαχείριση αυτού του ενδεχομένου υπάρχει η διαθέσιμη ρευστότητα που κρατάμε ως αποθεματικό, όπως όλες οι τράπεζες. Στην περίπτωση της δικής μας τράπεζας, η ρευστότητα που διατηρούμε στα βιβλία μας βρίσκεται στο 40% των καταθέσεων. Την ίδια ώρα, ο μέσος όρος του τραπεζικού συστήματος στην Κύπρο είναι γύρω στο 19%. Συνεπώς, έχουμε διπλάσιο ποσοστό σε ρευστότητα απ' ό,τι χρειάζεται μια τράπεζα.

Η έκθεση σε κινδύνους

Αυτό σημαίνει ότι προσέχετε διπλά;
Υπήρχε μεγάλη ευαισθησία σε αυτό το θέμα. Πρώτο, ο κίνδυνος ρευστότητας είναι πολύ σημαντικός και δεύτερο πρέπει να έχουμε τα σωστά αποθεματικά για να μπορέσουμε να πετύχουμε την ανάπτυξη που σχεδιάζουμε. Στο τραπεζικό επάγγελμα, η ουσία δεν είναι να μην εκτίθεσαι σε κινδύνους. Η ουσία είναι να μπορείς να αξιολογείς σωστά τους κινδύνους που υπάρχουν και να τους διαχειρίζεσαι με σύνεση και ανάλογα να έχεις την καλύτερη απόδοση. Εκεί είναι όλη η ουσία του επαγγέλματός μας.

Οι ρυθμίσεις για τα κόκκινα δάνεια

Πώς τα πάτε με τα κόκκινα δάνεια;
Υπάρχει μια προσέγγιση που ήρθε από την Τρόικα μέσω της Κεντρικής Τράπεζας για όλες τις τράπεζες, η οποία φαίνεται θα εφαρμοστεί σε όλη την Ευρώπη. Εμείς, λόγω του προβλήματος που αντιμετωπίζαμε, ήμασταν οι πρώτοι που ελέγξαμε αυτές τις διαδικασίες. Μετά από κάποιες μικρο-ρυθμίσεις που έγιναν, οι διαδικασίες αυτές φαίνεται να αποδίδουν. Βασικό στοιχείο είναι ότι όλες οι τράπεζες έχουν δημιουργήσει υποχρεωτικά μια εξειδικευμένη ομάδα εσωτερικά, η οποία είναι η λεγόμενη «κακιά τράπεζα». Μέσα σε αυτές τις ομάδες, υπάρχουν εξειδικευμένα άτομα τα οποία εξετάζουν μόνο τους «προβληματικούς πελάτες». Αυτό έχει δύο θετικές παραμέτρους. Πρώτον, υπάρχει εξειδίκευση. Σε έναν ιδιώτη πελάτη, ο οποίος είναι «προβληματικός», αυτή η μονάδα μπορεί να του προσφέρει μια σειρά λύσεων, όπως επιμήκυνση ή διαφορετικές δόσεις, ανάλογα με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Το ίδιο μπορεί να γίνει και με τις επιχειρήσεις, οι οποίες είναι ακόμα πιο περίπλοκες στη διαχείρισή τους. Απ' εκεί και πέρα, όσοι δεν είναι συνεργάσιμοι, περνάνε αναγκαστικά στη νομική διαδικασία που προβλέπει εκποιήσεις. Το ζήτημα, όμως, είναι και οι δύο πλευρές να βγουν κερδισμένες από αυτήν τη διαδικασία, να βρεθεί λύση ώστε οι πελάτες να ξεπεράσουν το πρόβλημά τους και η τράπεζα να έχει ένα καλό δάνειο. Το δεύτερο σημαντικό, είναι ότι όταν με τα συγκεκριμένα δάνεια ασχολείται εξειδικευμένα μια ομάδα, οι άλλες ομάδες που έχουν υγιείς πελάτες, αφοσιώνονται σε αυτούς κι έτσι επιτυγχάνεται ανάπτυξη. Επιπρόσθετα, κάτι το οποίο επηρεάζει τις τράπεζες, είναι οι κανονισμοί που έχουν μπει μέσα στον κώδικα συμπεριφοράς, δηλαδή να μην μπορεί η τράπεζα να συμπεριφερθεί και να κάνει ό,τι θέλει. Τα παραπάνω τα έχουν εφαρμόσει σε μεγάλο βαθμό όλες οι τράπεζες. Κάποιες που είναι πιο μικρές και το πρόβλημα είναι πιο διαχειρίσιμο, το κάνουν καλύτερα.

Θετικά αποτελέσματα

Πόσο χρόνο χρειάζεται ακόμα για να βελτιωθεί η κατάσταση;
Χρειάζεται χρόνο. Φαίνεται ότι και οι αριθμοί άρχισαν να βελτιώνονται. Προσωπικά δεν περίμενα θεαματικές αλλαγές και δεν ξέρω γιατί κάποιοι ανέμεναν ότι τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια θα μειώνονταν δραματικά από τον ένα χρόνο στον άλλο. Αυτό θα γίνει σταδιακά. Το ότι τα περισσότερα δάνεια έχουν ακίνητα για εξασφαλίσεις, μεταφράζεται σε πρόβλημα κτηματικής περιουσίας και σε ποιο βαθμό η συγκεκριμένη αγορά μπορεί να κινηθεί. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι κινήσεις της Κυβέρνησης για παραχώρηση διαβατηρίου έναντι επενδύσεων σε ακίνητα ή φοροαπαλλαγή είχαν θετικά αποτελέσματα, αφού η αγορά ακινήτων έχει αρχίσει και πάλι να κινείται. Υπάρχουν όμως πολλά ακόμη που πρέπει να γίνουν.

Επιφυλάξεις

Εσείς έχετε εκφράσει επιφυλάξεις όσον αφορά τη μέθοδο ανταλλαγής χρέους, έναντι ακινήτων.
Οι επιφυλάξεις αυτές έγκεινται στο ότι οι τράπεζες δεν μπορούν και δεν πρέπει να γίνουν επιχειρήσεις ανάπτυξης ακινήτων.

Δουλειά μας να είμαστε τραπεζίτες

Σας σπρώχνει προς τα εκεί η νομοθεσία.
Οι τράπεζες ζήτησαν να μπορούν να αναπτύσσουν ένα ακίνητο, το οποίο να ανταλλάζουν με χρέος. Ο καθένας όμως θα πρέπει να κάνει αυτό στο οποίο είναι καλύτερος και διαθέτει εξειδίκευση. Δουλειά μας είναι να είμαστε τραπεζίτες. Με το να αναπτύσσουμε ακίνητα για να μπορούμε αργότερα να τα ρίχνουμε στην αγορά, αναγκαστικά θα πρέπει αφού τα ολοκληρώνουμε, να κάνουμε το σχετικό μάρκετινγκ για να τα πωλούμε ή να τα ενοικιάζουμε. Συνεπώς, οι τράπεζες, θα πρέπει συγκροτήσουν μεγάλες ομάδες όπως έχουν άλλες εταιρίες που δουλειά τους είναι να χτίζουν και να πωλούν ακίνητα, προκειμένου στην ουσία να ανταγωνιστούν τους ίδιους τους πελάτες τους.

Το δίλημμα

Ηθικό είναι το δίλημμα δηλαδή;
Και οικονομικό. Όταν σε μια οικονομία ο καθένας κάνει αυτό στο οποίο διαθέτει εξειδίκευση, επιτυγχάνεται μεγαλύτερη ανάπτυξη. Παλαιότερα απαγορευόταν στις τράπεζες να στρέψουν την προσοχή τους σε τέτοιες δραστηριότητες. Ήταν επικίνδυνο. Τα κεφάλαια που απαιτούνται για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα είναι τεράστια. Η Κεντρική Τράπεζα αφαιρεί από τα εποπτικά κεφάλαια ολόκληρη την επένδυση που κάνεις σε κάτι που δεν είναι τραπεζικό. Αυτά τα κεφάλαια, οι τράπεζες πρέπει να τα δανείζουν στην οικονομία, ώστε να την αναπτύσσουν. Όχι να αναπτύσσουν ακίνητα.

Το θέμα με τα προβληματικά δάνεια

Πρόσφατα η Τράπεζα Κύπρου ανακοίνωσε ότι θα πωλήσει το πρώτο πακέτο προβληματικών δανείων σε άλλο τραπεζικό ίδρυμα. Η πόρτα άνοιξε.
Η πόρτα αυτή ήταν πάντα ανοιχτή. Είναι μια διαδικασία που είναι μεν νομικά δύσκολη, διότι είναι νέος ο νόμος, αλλά είναι θέμα χρόνου να ετοιμαστούν οι διαδικασίες και οι συμβάσεις. Στο παρελθόν κάναμε και εμείς μια προσπάθεια για να δούμε τι υπάρχει στην αγορά. Το πρόβλημα με την πώληση των προβληματικών δανείων, είναι ότι αυτός που θα αγοράσει τα δάνεια αυτά, θα πληρώσει μια τιμή σαφώς χαμηλότερη της αξίας. Από τη μια θέλεις να απαλλαγείς από τον βραχνά, να ελαφρύνουν οι δείκτες, να έχεις μετρητά αντί για ένα δάνειο που δεν εξυπηρετείται. Από την άλλη όμως καλείσαι να καταγράψεις επιπρόσθετη ζημιά.

Κρατάμε τα δάνεια

Υπάρχουν μετρήσεις γι’ αυτά;
Ναι, στο παρελθόν έχουν γίνει ασκήσεις. Όπως έχω πει, φτάσαμε στο σημείο, ως AstroBank να βρούμε συγκεκριμένα δάνεια, να βγούμε στην αγορά και να μετρήσουμε πόσο ενδιαφέρον υπάρχει για ένα τέτοιο πακέτο και σε τι μεταφράζεται χρηματικά. Για εμάς αξίζουν πολύ περισσότερο αυτά τα δάνεια ως έχουν, παρά αν τα πουλήσουμε. Η απόφαση ήταν εύκολη: τα κρατάμε, δεδομένου ότι στην τράπεζα μπήκε κεφάλαιο από τους νέους επενδυτές και με δεδομένη την καλή ρευστότητα που έχουμε. Για εμάς, είναι καλύτερο να τα κρατήσουμε και να προχωρήσουμε, αν χρειαστεί, με τις εκποιήσεις, αφού έτσι θα έχουμε μεγαλύτερα οφέλη απ’ όσα θα μας προσέφερε η πώληση. Όπως είναι τα πράγματα, εμείς δεν έχουμε σκοπό να προχωρήσουμε σε πακετοποίηση και πώληση δανείων.