ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ ΣΤΗΝ «ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ»


Η μπάλα στο γήπεδο
της Τουρκίας


Από την Άγκυρα εξαρτάται αν θα προχωρήσει ή όχι η διαδικασία





ΠΡΟΤΑΞΗ
«ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΔΥΟ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΤΥΧΑΝ, ΜΑΛΙΣΤΑ, ΘΕΤΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Η ΜΠΑΛΑ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΑΝ ΘΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙ Ή ΟΧΙ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. ΞΕΡΕΤΕ, Η ΘΕΛΗΣΗ ΜΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΕΙΝΑΙ ΔΕΔΗΛΩΜΕΝΗ, ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΝΕΙΣ, ΜΑ ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΤΗΝ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙ»





ΦΥΤΕΥΤΟ 1
«Επειδή η Τουρκία δεν αποδέχεται την πρότασή μου, εγώ θα πρέπει να αποδεχτώ όσα λέει η Τουρκία, διαφορετικά θα έχουμε εκρηκτικές συνέπειες; Ας παραδοθούμε, να υπογράψουμε και να τελειώνουμε. Το να μην έχεις προτάσεις, οι οποίες είναι θετικές, σύμφωνες και συμβατές, είτε με συμφωνίες είτε με αποφάσεις των Η.Ε. είτε γενικότερα, που τείνουν να βοηθήσουν στο να ξεπεραστούν τα αδιέξοδα, τότε απόλυτα θα ήταν δικαιολογημένοι όσοι ασκούν κριτική, αλλά, επαναλαμβάνω, επειδή εμμένει η Τουρκία σε κάτι και, για να μην επισυμβεί το χειρότερο, πρέπει να αποδεχτώ ό,τι λέει η Τουρκία;»




ΦΥΤΕΥΤΟ 2
«Ακούω μόνο την κριτική. Υπήρξε περίοδος σε όλα αυτά τα 44 χρόνια που διαπραγματευόμαστε, που δεν υπήρξαν τακτικές κινήσεις ή και αλλαγές θέσεων από πλευράς των διαφόρων ηγετών; Να σας υπενθυμίσω κάτι: Ο Τάσσος Παπαδόπουλος έλεγε πως όποιος μου εισηγείται τον ενταφιασμό του Σχεδίου Ανάν, μετά την απόρριψή του, είναι τον ενταφιασμό της Κύπρου που επιδιώκει. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος, επίσης, δεν ήταν κάθετα αντίθετος μιας επιδιαιτησίας και ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων; Στο Μπούργκενστοκ, όμως, πώς οδηγηθήκαμε; Είναι σωρεία των παραδειγμάτων που μπορεί να αναφέρω»

ΠΡΟΤΑΞΗ 2

ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΗ ΕΓΕΡΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΠΑΓΟΤΑΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΑΡΧΙΚΩΝ ΜΑΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΑΠΟΔΕΚΤΟ, ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΣΧΕΤΟ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ. ΕΧΟΥΜΕ ΠΕΙ ΚΑΤ’ ΕΠΑΝΑΛΗΨΙΝ ΟΤΙ Ο ΦΥΣΙΚΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΑΝΗΚΕΙ ΣΕ ΟΛΟΝ ΤΟΝ ΛΑΟ ΚΑΙ ΤΥΓΧΑΝΕΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΙΜΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ, Η ΟΠΟΙΑ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΕΤΑΙ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΓΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΑΔΕΙΟΔΟΤΕΙ ΝΟΜΙΜΩΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ





ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΕΚΛΑΣ

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, σε αποκλειστική συνέντευξή του στον Γιάννη Καρεκλά για την «Κυριακάτικη Σημερινή», δηλώνει ευθαρσώς ότι η ευθύνη του διαφαινόμενου ναυαγίου τής εν εξελίξει προσπάθειας του Έσπεν Μπαρθ Έιντε για σύγκληση διεθνούς διάσκεψης στη Γενεύη οφείλεται αποκλειστικά στην τουρκική πλευρά.
Η πρόταση που υπέβαλα, τονίζει, είναι πρόταση που αποφασίστηκε από κοινού με τον Τ/κ ηγέτη την 1η Δεκεμβρίου 2016. Η πρόταση αυτή, καθώς και η δεύτερη συμβιβαστική αποδεικνύουν τη θέληση της ε/κ πλευράς να καταλήξουμε σ’ ένα θετικό αποτέλεσμα. «Επειδή η Τουρκία δεν αποδέχεται την πρότασή μου, εγώ θα πρέπει να αποδεχτώ όσα λέει η Τουρκία;», υπογραμμίζει.
Στη συνέντευξή του αναφέρεται, επίσης, στο πολιτικό υπόβαθρο της πρότασής του, στη διαφοροποίηση της στάσης του ΑΚΕΛ, και απαντά στις επικρίσεις περί ρίσκου και περί φουστανέλας.
Επιπρόσθετα, διαμηνύει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία σε ουδεμία περίπτωση θα αποστεί των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στην ΑΟΖ.



Μετά το ναυάγιο του διπλωματικού πηγαινέλα του κ. Έιντε και με βάση την παραδοχή ότι οι συνομιλίες δεν έχουν καταρρεύσει, τι αναμένετε;
Κατ’ αρχήν να επαναλάβουμε πως δεν βρισκόμαστε ενώπιον ενός ναυαγίου ή ενός αδιεξόδου. Αντίθετα, η πρότασή μου έγινε ακριβώς για να αντιμετωπιστεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Είναι ξεκάθαρο από τις εξελίξεις, ότι μέχρι και μία συνάντηση αύριο Δευτέρα μεταξύ εμού και του Τουρκοκύπριου ηγέτη δεν κατέστη δυνατή, λόγω της άρνησης του κ. Ακιντζί, πως η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της τουρκικής πλευράς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εμείς θα μείνουμε απαθείς. Ήδη, με οδηγίες μου, ο Υπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε με τους Πρέσβεις των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ έχουν ήδη δοθεί και οδηγίες για ενημέρωση κι από τις διπλωματικές μας αποστολές, και ευελπιστούμε πως τις αμέσως επόμενες μέρες θα γίνουν δεύτερες σκέψεις από πλευράς Τουρκίας, ούτως ώστε να προχωρήσει η διαδικασία.

Εσείς, δηλαδή, παραμένετε σταθεροί στην πρότασή σας;

Η πρόταση που υπέβαλα, καθώς και η δεύτερη συμβιβαστική πρόταση αποδεικνύουν ακριβώς τη θέλησή μας για να καταλήξουμε σε ένα θετικό αποτέλεσμα. Η όποια πρόταση γίνεται για να προχωρήσει αυτή η προσπάθεια, πρέπει να έχει ως στόχο το αποτέλεσμα κι όχι απλώς τη διαπραγμάτευση χάριν της διαπραγμάτευσης. Το ζητούμενο αυτήν τη στιγμή είναι να έχουμε αποτέλεσμα, αποτέλεσμα που, επαναλαμβάνω, αν πετύχουμε στο κεφάλαιο της ασφάλειας και των εγγυήσεων και του εδαφικού, θα ανοίξει τον δρόμο αμέσως για συνολική λύση του Κυπριακού.

Από τη στιγμή που ακόμα και η συμβιβαστική σας πρόταση έχει απορριφθεί, τι αναμένετε από δω και μπρος;

Αναμένουμε ότι η Τουρκία θα αντιληφθεί ότι, χωρίς την επίλυση του Κυπριακού, θα συνεχίσει να επωμίζεται πολύ συγκεκριμένο κόστος, ενώ την ίδια στιγμή δεν θα μπορεί να απολαύσει τα ενδεχόμενα οφέλη από μία λύση του Κυπριακού. Αυτήν τη στιγμή βρισκόμαστε σε μία κατάσταση πραγμάτων, και δίδω ως παράδειγμα τις πρόσφατες συναντήσεις του Τούρκου Προέδρου στις Βρυξέλλες με τους Προέδρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κατά τη διάρκεια των οποίων εστάλη το μήνυμα στον κ. Ερντογάν ότι η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας περνά μέσα από την Κυπριακή Δημοκρατία, μέσα από το Κυπριακό.

Η συμβιβαστική σας πρόταση ήταν η εσχάτη υποχώρηση που μπορούσατε να κάνετε; Επίσης, σε περίπτωση ανάληψης νέας πρωτοβουλίας, είστε διατεθειμένος να συζητήσετε και κάτι άλλο;
Επαναλαμβάνω πως έπειτα από δύο προτάσεις, οι οποίες έτυχαν, μάλιστα, θετικής υποδοχής από τη διεθνή κοινότητα, η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Τουρκίας. Από την Τουρκία εξαρτάται αν θα προχωρήσει ή όχι η διαδικασία. Ξέρετε, η θέλησή μου για επίλυση του Κυπριακού είναι δεδηλωμένη, διαχρονική και κανείς, μα κανείς δεν μπορεί να την αμφισβητήσει. Εκείνο που έχει σημασία σε σχέση με την όποια πρωτοβουλία, θα πρέπει να έχει ως στόχο την κατάληξη, ή να υπάρξει τέτοια πρόοδος με μετρήσιμα κριτήρια στα κεφάλαια της ασφάλειας και των εγγυήσεων και του εδαφικού, για να μπορέσουμε να καταλήξουμε. Σε διαφορετική περίπτωση, δεν θα υπάρξει κατάληξη, και αντιλαμβάνεστε ότι μία αποτυχία σε μία νέα Διάσκεψη για την Κύπρο, θα είναι ό,τι πιο αρνητικό.

Λέτε ότι η πρότασή σας τυγχάνει διεθνούς υποστήριξης. Τότε να αναμένουμε ότι στο ενδεχόμενο μιας νέας πρωτοβουλίας, όλοι θα πρέπει να στρέψουν την προσοχή τους προς την πλευρά της Τουρκίας, όπως επίσης και σε περίπτωση αδιεξόδου, που όλοι απευχόμαστε, θα αποδοθούν οι ευθύνες αποκλειστικά εκεί που ανήκουν;
Αυτό αναμένω να γίνει, αν φτάσουμε σε ένα αδιέξοδο. Να αποδοθούν οι ευθύνες αποκλειστικά εκεί που ανήκουν, κι όλοι γνωρίζουν, τουλάχιστον αυτήν τη στιγμή, πού ανήκουν οι ευθύνες. Ειλικρινά, ελπίδα μας δεν είναι να φτάσουμε σε ένα τέτοιο αποτέλεσμα (αδιέξοδο), και δεν έχουμε εμπλακεί σε ένα παιγνίδι επίρριψης ευθυνών κι ούτε επιθυμούμε να εμπλακούμε σε ένα τέτοιο παιγνίδι. Αλλά, ξέρετε, στην τελευταία συνάντηση που είχα με τον κ. Έιντε, ο ίδιος ήταν ξεκάθαρος να εργαστεί, όσο χρειαστεί, για να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα. Ανέλαβε μία σοβαρή προσπάθεια για να φέρει αποτελέσματα. Αναγκάστηκε την Παρασκευή να προβεί στη συγκεκριμένη ανακοίνωση, κι ο κύριος λόγος που προχώρησε σε αυτήν, ήταν η άρνηση του κ. Ακιντζί να συναντηθεί μαζί μου αύριο Δευτέρα, για να κάνουμε μία συνολική, σφαιρική συζήτηση της διαμορφωθείσας κατάστασης.

Ειλικρινά, κ. Πρόεδρε, τι προσδοκούσατε με την υποβολή της πρότασή σας, όταν οι οιωνοί δεν ήσαν ευνοϊκοί;

Αυτό που προσδοκούσα, και συνεχίζω να προσδοκώ, είναι να υπάρξει πρόοδος και, για να υπάρξει πρόοδος, πρέπει, επιτέλους, να ξεκαθαρίσουμε κάποια ζητήματα, τα οποία δεν έχουμε αγγίξει στην ουσία και είναι σημαντικά, τόσο για την ελληνοκυπριακή όσο και για την τουρκοκυπριακή πλευρά. Παραδείγματος χάριν, ότι η ασφάλεια της μίας πλευράς δεν μπορεί να αποτελεί απειλή για την ασφάλεια της άλλης. Δηλαδή, οι εγγυήσεις που θα έχει η μία να μην είναι απειλή για την άλλη, είναι ουσιώδες θέμα και άπτεται του ζητήματος του τερματισμού των υφιστάμενων συνθηκών εγγυήσεων και ασφάλειας, όπως επίσης και της απόσυρσης των τουρκικών στρατευμάτων. Συνεπώς, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε, επιτέλους, σε ένα κεφάλαιο, που μέχρι σήμερα δεν έχει ξεκαθαρίσει, τι εννοεί η Τουρκία, ποια είναι η θέση της, αν και οι πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, δείχνουν εμμονή στην παραμονή του καθεστώτος των εγγυήσεων, ενδεχομένως με ελάχιστες διαφοροποιήσεις. Κάτι τέτοιο, πρέπει να ξεκαθαρίσω, δεν είναι η απάντηση στις ανησυχίες των Ελληνοκυπρίων.

Η πρότασή σας, κύριε Πρόεδρε, ήταν φανερό -γνωρίζοντας την τουρκική πολιτική- ότι δεν θα γινόταν αποδεκτή από την τουρκική πλευρά…
Κύριε Καρεκλά, ένα θέλω να πω: Η πρόταση Αναστασιάδη δεν είναι πρόταση Αναστασιάδη. Είναι πρόταση που από κοινού αποφασίστηκε με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη την 1η Δεκεμβρίου 2016. Τότε, μάλιστα, είχα επικριθεί πάρα πολύ, από πολλούς και διάφορους. Μετά την πρόταση αυτή, πάμε στη Γενεύη στις 12 Ιανουαρίου 2017 κι εκδίδεται ανακοινωθέν από τα Ηνωμένα Έθνη, το οποίο περιλαμβάνει την αναφορά ότι η ασφάλεια του ενός δεν πρέπει να αποτελεί απειλή για τον άλλο, και, πρόσθετα, ότι θα συγκροτηθούν τεχνοκρατικές επιτροπές περαιτέρω συζήτησης του θέματος. Πραγματοποιήθηκε, όντως, κάτι ανάλογο στο Μον Πελεράν στις 8 Ιανουαρίου και, εν συνεχεία, την 1η Φεβρουαρίου, από κοινού, καλούμε τον Γ.Γ. να συγκαλέσει Διάσκεψη για την Κύπρο σε επίπεδο Υπουργών, η οποία, μάλιστα, θα πραγματοποιείτο το δεύτερο δεκαήμερο του Μαρτίου. Ήταν τότε, άλλωστε, που ο κ. Τσαβούσογλου, σε άρθρο του στην «Ουάσινγκτον Ποστ», στις 19 Μαρτίου, έλεγε ότι, για να πάμε σε νέα Διάσκεψη, θα πρέπει να ικανοποιηθούν τα αιτήματα για παραχώρηση των τεσσάρων βασικών ελευθεριών, καθώς και της διασφάλισης της αποτελεσματικής συμμετοχής των Τ/κ στην ομόσπονδη κυβέρνηση. Όμως, ήταν πάντοτε στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων η συμφωνία των δύο ηγετών, και η θέση των Η.Ε. και η θέση των εγγυητριών δυνάμεων, ότι θα έπρεπε να συνεχίζει η Σύνοδος, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το θέμα της ασφάλειας. Συνεπώς, επαναλαμβάνω, δεν είναι πρόταση δική μου, αλλά είναι πρόταση που υπεβλήθη από κοινού με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη.

Αυτή είναι η δική σας ερμηνεία, όμως…
Ποσώς δεν είναι δική μου ερμηνεία. Είναι και των Η.Ε. ερμηνεία, διότι υπάρχουν πρακτικά από τις συζητήσεις, υπάρχουν ανακοινωθέντα και δεν μπορεί κανείς να εκφύγει απ' όσα ανακοινώθηκαν από τα ΗΕ, όχι από εμένα ή από τον κ. Ακιντζί. Επομένως, εάν και εφόσον παραμένουμε στην ουσία της πρότασης για εξαντλητική συζήτηση με απτά αποτελέσματα στο θέμα των εγγυήσεων, εάν προχωρήσουμε στις εδαφικές αναπροσαρμογές, που ενδεχομένως εμπεριέχουν και το στοιχείο, π.χ., του περιουσιακού ή της εκτελεστικής εξουσίας κ.λπ., απομένει να δούμε τι εκκρεμεί ή όχι επί των υπολοίπων κεφαλαίων, πιστεύω ότι μπορεί να δημιουργηθούν οι συνθήκες να γίνει μία αποφασιστική, ουσιαστική και αποτελεσματική Σύνοδος στη Γενεύη.



Πρώτη φορά συζητούνται εγγυήσεις
Έχετε πει ότι η πρότασή σας στόχευε στο να αρθεί το αδιέξοδο και να διαφανούν οι πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας επί ενός ακανθώδους θέματος. Ρωτώ ωμά: Τώρα αντιληφθήκατε τις πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας; Μέχρι τώρα, δεν τις αντιληφθήκατε;
Γνωρίζαμε αυτά που λέει δημόσια: Ένα, ότι είναι ένα βήμα πιο μπροστά από εμάς κι ότι επιθυμούν τη λύση, και, δεύτερον, θέσεις οι οποίες, για μας, ήταν απαράδεκτες, όσον αφορά τη συνέχιση και διατήρηση των εγγυητικών δικαιωμάτων ή και, ενδεχομένως, παραμονή στρατευμάτων στη νέα κατάσταση πραγμάτων. Αλλά, θέλω να πω κάτι, κ. Καρεκλά. Εδώ και 44 χρόνια -και δεν είναι τώρα που δημιουργήθηκε το πρόβλημα-, όλοι γνωρίζαμε γιατί δεν λύθηκε το Κυπριακό. Ήταν λόγω του ότι η Τουρκία παρέμενε αδιάλλακτη. Ουδείς κατόρθωσε, εκ των προηγουμένων Προέδρων της Κυπριακής Δημοκρατίας και ηγετών της ελληνοκυπριακής κοινότητας, να φέρει την Τουρκία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να συζητά θέμα εγγυήσεων. Αν θα επιτύχουμε ή όχι, είναι ένα άλλο θέμα, αλλά αυτό θα καταδείξει κατά πόσον η Τουρκία ενδιαφέρεται, όντως, για λύση του Κυπριακού ή όχι. Ακούω να λέγεται ότι τα τελευταία εννιά χρόνια, τάχα, δεν έγινε κατορθωτό. Μα, τα προηγούμενα τριάντα πέντε χρόνια, υπήρξε, λόγω της πολιτικής που εφάρμοσαν οι προηγούμενοι, τέτοια πρόοδος και ανετράπη τώρα; Γιατί δεν το επέλυσαν οι προηγούμενοι, αφού ήταν τόσο εύκολο, και τα τελευταία εννιά χρόνια παρουσιάστηκαν τα προβλήματα;

Αναφέρεστε στο εσωτερικό μέτωπο…
Σε κριτικές που ασκούνται συνεχώς.







Η «πολιτική της πρόταξης»
Με γνώμονα αυτές τις κριτικές, λέγεται ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης απεμπόλησε την πολιτική που είχε μέχρι τώρα και υιοθετεί την πολιτική της πρόταξης και της φουστανέλας…
Θα σας πω κάτι, κ. Καρεκλά. Θα ήταν απόλυτα δικαιολογημένοι αυτοί που λένε ότι προτάσσω θέματα, εάν θα άρχιζε ο διάλογος, για πρώτη φορά, αύριο. Δηλαδή, λες, για να αρχίσει ο διάλογος, εγώ θέτω ως προαπαιτούμενο να συζητηθεί το θέμα των εγγυήσεων κ.λπ. Προαπαιτούμενο ήταν, όταν εζήτησα από τον κ. Έρογλου, ο οποίος αμφισβητούσε τη βάση λύσης Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, ότι πρώτα θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πάνω σε ποια βάση θα συνεχιστεί ο διάλογος, και ήταν τότε που ζήτησα κι εκδόθηκε το κοινό ανακοινωθέν της 11ης Φεβρουαρίου 2014. Εκείνο, ναι, ήταν προαπαιτούμενο, για να γνωρίζω τη βάση πάνω στην οποία θα συζητώ. Εδώ, στα θέματα που λένε ότι είναι, τάχα, πρόταξη, έχουμε εξαντλήσει εαυτούς τα τελευταία δύο χρόνια, όσο ποτέ, σημειώνοντας πρόοδο, διαπιστώνοντας διαφορές, αλλά και μη κατορθώνοντας να ξεπεραστούν οι υφιστάμενες διαφορές. Συνεπώς, δεν είναι προαπαιτούμενο, και δεν είναι, γι' ακόμα ένα λόγο, γιατί, αυτό που λέω να συζητηθεί στη Γενεύη, είναι συνεπές προς αυτό που συμφωνήθηκε, θα το επαναλάβω, την 1η Δεκεμβρίου, στις 12 Ιανουαρίου και την 1η Φεβρουαρίου.




Η επίρριψη ευθυνών

Κύριε Πρόεδρε, στόχος σας είναι να σπάσει το αδιέξοδο, αλλά, πιο σημαντικό, να μην οδηγηθεί η όλη προσπάθεια σε αποτυχία και ναυάγιο και να επιρριφθούν ευθύνες στη δική μας πλευρά…
Η δική μου επιδίωξη είναι όχι μόνο να αρθεί το αδιέξοδο, αλλά και να μην υπάρξει ναυάγιο. Όσον αφορά το πού θα επιρριφθούν οι ευθύνες, ουδόλως με απασχολεί. Το θέμα είναι, θα γίνει, επιτέλους, κατορθωτό να επιλύσουμε το πρόβλημα; Αυτό είναι που με ενδιαφέρει, η πρόοδος και το τελικό αποτέλεσμα. Εάν πας στις συνομιλίες με επιδίωξη ποιος θα φορτωθεί τις ευθύνες, τότε είναι που πραγματικά έχεις άλλα πράγματα πίσω από το μυαλό σου. Εγώ, αυτό που επιδιώκω, είναι πραγματική πρόοδο και, επιτέλους, μετά από 44 χρόνια, να διανύσουμε απόσταση που δεν διηνύθη τόσα χρόνια, κι αυτό σε θέματα που δεν είχαν συζητηθεί ποτέ σε βάθος ή και δεν ηγέρθησαν, όπως το θέμα των εγγυήσεων. Είναι από τον Νίκο Αναστασιάδη που ετέθη το θέμα των εγγυήσεων με τόσο επιτακτικό τρόπο. Το θέμα της αποχώρησης των στρατευμάτων, όλοι ανεξαιρέτως οι προκάτοχοί μου, βεβαίως το έθεταν, αλλά, ας δούμε πότε ηγέρθη πραγματικά θέμα εγγυήσεων. Ας δούμε από το 2004 μέχρι το 2008, εάν υπήρξε ποτέ θέμα κατάργησης των εγγυήσεων.


Κίνηση ουσίας και όχι τακτικισμός

Όμως, γνωρίζετε πολύ καλά τις απόψεις της Τουρκίας επ’ αυτού του θέματος, ρωτώ ευθέως: Η κίνησή σας αυτή ήταν κίνηση ουσίας για να επιτύχετε αυτό που λέτε ή κίνηση τακτικισμού, βλέποντας την πορεία των πραγμάτων, για να ξεφύγετε και να έχετε ένα βολικό άλλοθι ότι εγώ έκανα αυτήν την κίνηση;
Είναι θέμα τακτικής να εμμένεις σε όσα έχεις συμφωνήσει με τον άλλον ηγέτη; Είναι θέμα τακτικισμού να λες ότι εγώ θέλω αυτό, παρά τη συμφωνία, που την επικαλούνται, μάλιστα, της 11ης Φεβρουαρίου, ότι θα είναι αλληλένδετη η συζήτηση και των έξι κεφαλαίων; Πρέπει να πω πως, ως αποτέλεσμα της πολιτικής του κ. Ακιντζί, δεν συζητείτο το εδαφικό, διότι φοβόταν διαρροές κι ενδεχόμενη αναταραχή στην τουρκοκυπριακή κοινότητα. Το δεύτερο στοιχείο είναι οι εγγυήσεις, όπου έλεγε: «Μα, δεν είναι κάτι που εμείς θα αποφασίσουμε, αλλά ενδεχομένως και με τις εγγυήτριες δυνάμεις». Συνεπώς, ήθελε αυτό το θέμα να μείνει στο τέλος. Έτσι, υπήρξε αλληλένδετη συζήτηση των τεσσάρων κεφαλαίων. Σε κάποιες στιγμές, μετά το Μον Πελεράν, υπήρξε συζήτηση στο εδαφικό εξ ου και υπήρξε κατάθεση χαρτών για πρώτη φορά από τότε που δημιουργήθηκε το κυπριακό πρόβλημα. Ας μην τα παραγνωρίζουμε όλα αυτά. Επομένως, αυτήν τη στιγμή, τι ζητώ; Επιτέλους, να είμαστε ουσιαστικοί. Εάν θα πάμε, απλώς, επιδιώκοντας σε ποιον θα επιρρίψουμε τις ευθύνες στη Γενεύη, να μην πάμε. Εάν θα πάμε προσβλέποντας σε αποτελέσματα, θα πρέπει, επιτέλους, να βάλουμε τον δάκτυλον εις τον τύπον των ήλων εφ’ όλης της ύλης, αλλά με έναρξη και συνέχιση εκείνων των θεμάτων που δεν έχουν εξαντλητικά συζητηθεί κι έχουμε διαφορές.

Αν τα έδωσα όλα, τι άλλο έχω να δώσω;
Υποθετικά ομιλούντες, εάν η τουρκοκυπριακή πλευρά αποδεχόταν την πρότασή σας είτε όπως την είχατε καταθέσει, είτε με μία διαφοροποίηση στο πλαίσιο ενός ελιγμού, τι θα γινόταν σε περίπτωση που η Τουρκία, όταν τελείωνε με το θέμα των εγγυήσεων, ζητούσε ανταλλάγματα σε άλλα κεφάλαια; Είστε διατεθειμένος να δώσετε κάτι, είτε στο θέμα της διακυβέρνησης ή της οικονομίας ή της αποτελεσματικής συμμετοχής των Τ/κ στην Κυβέρνηση;
Η μέχρι σήμερα πρόοδος που υπήρξε είναι επειδή υπήρξε η καλή θέληση και από ε/κ πλευράς. Η αντιπολίτευση με κατηγορεί ότι τα έδωσα όλα. Συνεπώς, δεν έχω τι να δώσω, κατά την αντιπολίτευση. Τι να δώσω περισσότερο από αυτά που ήδη έδωσα στην Τουρκία; Αυτό είναι ένα σχόλιο. Υπάρχουν θέματα στα οποία υπήρξε πρόοδος, υπάρχουν άλλα, όμως, που εκκρεμούν. Εκκρεμούν, γιατί υπάρχουν είτε μεγάλες είτε μικρές διαφορές, κι είναι σε αυτά που θα διαφανεί η καλή θέληση των δύο πλευρών στις ευαισθησίες που έχουν για τις ανησυχίες της άλλης πλευράς. Και, όπως επέδειξα μέχρι σήμερα ευαισθησία σε πολλά των θεμάτων που αφορούν την τ/κ κοινότητα, την ίδια ώρα ζητώ και η τ/κ κοινότητα αλλά και η τουρκική πλευρά να δείξουν ευαισθησία στις ανησυχίες των Ελληνοκυπρίων. Νομίζω πως, με καλή θέληση, χωρίς να γίνονται υποχωρήσεις σε βασικά θέματα που άπτονται των ανησυχιών της ε/κ πλευράς, υπάρχει τρόπος να εξευρεθεί λύση στο πρόβλημα.

Μπορείτε να γίνετε πιο σαφής;
Όχι. Όταν βρίσκεται εν εξελίξει μία διαπραγμάτευση, δεν μπορείς να ανοίγεις τόσο πολύ τα χαρτιά σου.





Δεν είναι πρόταση ρίσκου
Η πρότασή σας χαρακτηρίστηκε, από πολλούς, ως υψηλού ρίσκου και ιδού το αποτέλεσμα. Είστε έτοιμος για ένα τέτοιο ρίσκο, με οποιεσδήποτε συνέπειες;
Ποιο ρίσκο αναλαμβάνω; Όταν θέλω λύση του προβλήματος, που η Τουρκία εμμένει, με βάση τη ρητορική της, ότι πάντοτε επιδίωκε και επιδιώκει τη λύση κι ότι θα είναι ένα βήμα πιο μπροστά, όταν την καλώ, αναλαμβάνω ρίσκο; Όταν την καλώ, δηλαδή, σ’ ένα διάλογο, ο οποίος αφορά θέματα που άπτονται της ουσίας του Κυπριακού; Ακούω πολλές φορές να λέγεται ότι το Κυπριακό είναι πρόβλημα εισβολής και κατοχής. Τι ζητώ τώρα; Να συζητήσω την κατοχή και τον τερματισμό της εισβολής. Να συζητήσω το θέμα των εγγυήσεων και των μονομερών επεμβατικών δικαιωμάτων. Αυτό είναι ρίσκο; Δεν είναι συνεπές με όσα συμφωνήσαμε στη Γενεύη ή στην Κύπρο; Δηλαδή, αντί να έχω τη στήριξη όλων των ε/κ κομμάτων, το μόνο που ακούω είναι κριτική και διαφορετικές, κάποιες φορές, μάλιστα, αόριστες, προτάσεις - άλλοι υβρίζουν και άλλοι θεωρούν ότι είναι υψηλού ρίσκου. Γιατί είναι υψηλού ρίσκου η συνέπεια σε όσα έχουν συμφωνηθεί; Δηλαδή, το να ζητώ να συζητηθεί ένα κεφαλαιώδους σημασίας θέμα, που είναι και η ουσία του κυπριακού προβλήματος, αυτό είναι ρίσκο ή είναι απόδειξη της βούλησής μου για να υπάρξουν αποτελέσματα, επιτέλους, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων;


Ακούω μόνο κριτική
Έχετε κατηγορηθεί από τον κ. Νικόλα Παπαδόπουλο ότι αυτή σας η κίνηση είναι παλινδρόμηση υποχώρησης, η οποία συνιστά αναξιοπιστία, που, και σωστή να είναι, δεν θα φέρει εκείνο το αποτέλεσμα το οποίο εσείς αναμένετε…
Δεν πρόκειται να αναφερθώ στο πρόσωπο που έχετε αναφέρει. Ακούω μόνο την κριτική. Υπήρξε περίοδος σε όλα αυτά τα 44 χρόνια που διαπραγματευόμαστε, που δεν υπήρξαν τακτικές κινήσεις ή και αλλαγές θέσεων από πλευράς των διαφόρων ηγετών; Να σας υπενθυμίσω κάτι: Ο Τάσσος Παπαδόπουλος έλεγε πως όποιος μου εισηγείται τον ενταφιασμό του Σχεδίου Ανάν, μετά την απόρριψή του, είναι τον ενταφιασμό της Κύπρου που επιδιώκει. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος, επίσης, δεν ήταν κάθετα αντίθετος μιας επιδιαιτησίας και ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων; Στο Μπούργκενστοκ, όμως, πώς οδηγηθήκαμε; Είναι σωρεία των παραδειγμάτων που μπορεί να αναφέρω. Ανάλογα με το πώς εξελίσσεται η διαδικασία του διαλόγου, είναι φυσικό να ακολουθείς την άλφα ή την βήτα τακτική, ή, προκειμένου να αποφύγεις ναυάγιο, εφόσον δεν βλάπτεις την κοινότητά σου, κάνεις κάποιους ελιγμούς.

Δικλίδες για αποτροπή επιδείνωσης

Εάν, κύριε Πρόεδρε, συνεχίσει η Τουρκία να ακολουθεί αυτήν την άτεγκτη στάση και ο διάλογος ναυαγήσει, έχετε plan b και πώς θα αντιμετωπίσετε τις συνέπειες, οι οποίες ενδεχομένως να είναι και πιο εκρηκτικές;
Τι εννοείτε πιο εκρηκτικές; Επειδή η Τουρκία δεν αποδέχεται την πρότασή μου, εγώ θα πρέπει να αποδεχτώ όσα λέει η Τουρκία, διαφορετικά θα έχουμε εκρηκτικές συνέπειες; Ας παραδοθούμε, να υπογράψουμε και να τελειώνουμε. Το να μην έχεις προτάσεις, οι οποίες είναι θετικές, σύμφωνες και συμβατές, είτε με συμφωνίες είτε με αποφάσεις των Η.Ε. είτε γενικότερα που τείνουν να βοηθήσουν στο να ξεπεραστούν τα αδιέξοδα, τότε απόλυτα θα ήσασταν δικαιολογημένος ή κι εκείνοι δικαιολογημένοι, αλλά, επαναλαμβάνω, επειδή εμμένει η Τουρκία σε κάτι και, για να μην επισυμβεί το χειρότερο, πρέπει να αποδεχτώ ό,τι λέει η Τουρκία; Σε ό,τι αφορά το χειρότερο που λέτε, όμως, πρέπει να πω, πως μέχρι σήμερα έχει διακοπεί πολλές φορές ο διάλογος και δεν έχει γίνει τίποτα, κάτι που πιστεύω ότι θα γίνει και τώρα, επειδή έχουμε κτίσει και δημιουργήσει μία εικόνα, παρά τα όσα λέγονται, αφού το κύρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι συμμαχίες που έχει συνάψει, οι σχέσεις που δημιουργούμε, έχω την εντύπωση ότι είναι αρκετά από τους σημαντικούς παράγοντες που θα αποτρέψουν μία χειροτέρευση της κατάστασης, χωρίς, βεβαίως, να μπορεί κανένας να προκαταλάβει τις θέσεις μίας χώρας, η οποία δεν φαίνεται να προσαρμόζεται απολύτως προς το διεθνές δίκαιο.


Κύριε Πρόεδρε, σε περίπτωση ναυαγίου της διαδικασίας του διαλόγου, πιστεύετε ότι υπάρχει δυνατότητα διασφάλισης των συγκλίσεων ή καλύτερα του κεκτημένου που έχει επιτευχθεί σε αυτά τα δύο χρόνια των διαπραγματεύσεων;
Πολλά εξαρτώνται από τους ηγέτες που θα βρίσκονται στην εξουσία. Εάν συνεχίσει ο διάλογος με τον κ. Ακιντζί, θέλω να πιστεύω πως, παρά το γεγονός ότι υπήρξαν κάποιες υπαναχωρήσεις, θα επανέλθουμε στις συγκλίσεις, οι οποίες, θεωρώ, ότι είναι κατοχυρωμένες. Εάν υπάρξει αλλαγή ηγεσιών, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι θα γίνει. Ήδη ακούω κάποιον των υποψηφίων να λέει ότι «εγώ θα αποσύρω ό,τι έχει συμφωνηθεί ή έχει υποβληθεί από ε/κ πλευράς», και διερωτώμαι γιατί δεν το έπραξαν παλαιότερα με ανάλογες πολιτικές για να επιτύχουν τη λύση του Κυπριακού. Εγώ είμαι ο 6ος Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που παρέλαβε το Κυπριακό ύστερα από 39 και τόσα χρόνια αδιεξόδου, αδιεξόδου που δεν είμαι εγώ που είχα δημιουργήσει.

Καθήκον σας, όμως, είναι να άρετε τα αδιέξοδα και να οδηγήσετε το Κυπριακό σε λύση, όπως, άλλωστε, έχετε υποσχεθεί.
Εγώ εκείνο που υποσχέθηκα είναι ότι θα πράξω ό,τι είναι δυνατόν για να επιτύχω τη λύση. Ούτε και οι προηγούμενοι υστερούσαν σε βούληση για λύση του Κυπριακού. Είναι η στάση της Τουρκίας που δημιουργούσε και δημιουργεί εμπλοκή.




Η αλλαγή στάσης του ΑΚΕΛ
συνδέεται με τις Προεδρικές
Αυτήν τη στιγμή, πάντως, φαίνεται μία διαφοροποίηση της στάσης και της στήριξης που σας παρείχε το ΑΚΕΛ, που ήταν κι ο κύριος σύμμαχός σας όσον αφορά την προσπάθεια λύσης του Κυπριακού. Πώς σχολιάζετε;
Αυτό με στεναχωρεί, διότι οφείλω να ομολογήσω πως η στάση του ΑΚΕΛ, μέχρι πρότινος, πριν αρχίσουν τις συζητήσεις για τις Προεδρικές, ήταν πολύ θετική. Αλλά, με τη στάση που υιοθετούν ότι, τάχα, για να δοκιμαστεί η Τουρκία στα δύσκολα, πρέπει να συνεχίσουμε να συζητούμε τα τέσσερα κεφάλαια στην Κύπρο, με βρίσκει κάθετα διαφωνούντα, διότι, απλούστατα, δεν δοκιμάζεται η Τουρκία στα θέματα που είναι κυπριακής ιδιοκτησίας, αλλά δοκιμάζεται στη διεθνή πτυχή. Συνεπώς, αν θέλεις να δοκιμαστεί η Τουρκία πραγματικά και να μην σου επιρριφθεί η ευθύνη ότι εσύ είναι που είσαι ο υπαίτιος ναυαγίου των συνομιλιών, επειδή δεν υπαναχώρησες - π.χ., για να δεχθείς την εκ περιτροπής προεδρία, χωρίς, τουλάχιστον, να έχεις τέτοια δεδομένα, που, εάν θα κάνεις ποτέ την υποχώρηση, που δεν λέω κάτι ανάλογο -, θα πρέπει να αιτιολογήσεις στον λαό, αν τερματίζεις την κατοχή, αν τερματίζεις τις εγγυήσεις, αν παίρνεις εδάφη, αν…, αν…, και κάτω υπό ποιες προϋποθέσεις μπορείς να συζητήσεις σωρεία άλλων ζητημάτων, αλλά, πρώτα, πρέπει να έχεις απτές αποδείξεις, ότι υπάρχει πρόοδος, ότι τερματίζεις τη βάση που δημιουργήθηκε το πρόβλημα.






Μη αποδεκτές παρεμβάσεις
όσον αφορά την ΑΟΖ
Στο θέμα της ΑΟΖ έχετε πει πολλές φορές πως δεν είναι υπό διαπραγμάτευση η ενάσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Αν τεθεί θέμα γεωτρήσεων στις ζυμώσεις που θα ακολουθήσουν όπως αναμένεται και εγερθεί θέμα τερματισμού μέχρι τη λύση του Κυπριακού, πώς θα αντιδράσετε;
Κάτι τέτοιο θα συνεπαγόταν παρέμβαση στην ενάσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και δεν θα γινόταν αποδεκτό, γιατί είναι εντελώς άσχετο με τις διαπραγματεύσεις. Έχουμε πει κατ’ επανάληψιν ότι ο φυσικός πλούτος ανήκει σε όλον τον λαό και τυγχάνει διαχείρισης από τη νόμιμη διακυβέρνηση του τόπου, η οποία διαπραγματεύεται με διάφορες χώρες για συνεργασίες, αδειοδοτεί νομίμως με βάση το διεθνές δίκαιο. Εκείνο που πρέπει να λάβουν υπ’ όψιν οι συμπατριώτες μας Τ/κ και η Τουρκία είναι ότι ευρισκόμαστε στο στάδιο της διερεύνησης, όχι στο στάδιο της εκμετάλλευσης. Όσο πιο έγκαιρα διαπιστωθεί ποιος είναι ο πλούτος, ενδεχομένως να αποτελέσει και κίνητρο για όλους, ώστε να συνειδητοποιήσουν πόσα οφέλη θα έχουμε από τη λύση, παρά από τις διαφορές που μπορεί να αναδεικνύουμε ή με το έτσι θέλω, επειδή, τάχατες, η Τουρκία ενδιαφέρεται για τα συμφέροντα των Τ/κ, από τη στιγμή που η ίδια θα τους στερήσει, με τη στάση της, τα οφέλη από την εκμετάλλευση.




Δεν με απασχολούν οι Προεδρικές
Κύριε Πρόεδρε, ξεκίνησε η προεκλογική εκστρατεία, για την οποία σας κατηγορούν ότι έχετε εισέλθει εδώ και καιρό. Ποια μεγαλοπρεπή ιδέα θα φέρει στον κυπριακό λαό ο Νίκος Αναστασιάδης, ως σύνθημά του, σ’ αυτήν την προεκλογική περίοδο, αφού, κακά τα ψέματα, θα είστε υποψήφιος;
Βιάζεστε, κ. Καρεκλά. Εκείνο που θέλουν κάποιοι είναι να χριστώ υποψήφιος, εν τη ουσία να παραιτηθώ από Πρόεδρος, γιατί, όταν είσαι υποψήφιος, θα ταυτίζεται το έργο σου με την προεκλογική εκστρατεία, να σταματήσω να ενδιαφέρομαι για το ΓεΣΥ, να σταματήσω να ενδιαφέρομαι για τις μεταρρυθμίσεις, όπως μας υπαγορεύουν κάποιοι θεσμοί της Ευρώπης ή και διάφοροι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης, να πάψουμε να παίρνουμε μέτρα για όσους έχουν ανάγκη η Κυβέρνηση να εκτελέσει το καθήκον της, γιατί, κατ’ αυτόν τον τρόπο, κάποιοι θα θεωρούν ή ήδη θεωρούν ότι αποτελούν προεκλογικές σκοπιμότητες. Το θέμα των Προεδρικών δεν με απασχόλησε. Μπορεί να απασχολεί τους άλλους. Εγώ εκείνο που θέλω, είναι να δω ότι παράγω έργο κι ότι συνεχώς υλοποιείται το προεκλογικό πρόγραμμα προ της εκλογής μου το 2013. Αυτό που οπωσδήποτε είμαι βέβαιος ότι θα ληφθεί υπ’ όψιν από τον καθένα, είναι η σιγουριά που νιώθει σήμερα και όχι η αβεβαιότητα που κάποιοι προσπαθούν, μέσα από συνθήματα, να του προκαλέσουν. Επομένως, πιστεύω πως δεν χρειάζεται να μπούμε σε προεκλογικές αντιπαραθέσεις. Τα έργα είναι που θα αξιολογηθούν στο τέλος και πιστεύω ότι ο κόσμος έχει αντίληψη να συνειδητοποιήσει, αν κάποιος έπραξε στο ακέραιο, χωρίς να σημαίνει ότι δεν διαπράχθηκαν και λάθη, το έργο του. Αυτά είναι τα κριτήρια που θα λάβω υπ’ όψιν μου, όταν κι εφόσον κρίνω ή αποφασίσω ότι θα επαναδιεκδικήσω την Προεδρία του κράτους. Αυτήν τη στιγμή είμαι αποκλειστικά προσηλωμένος στη συνέχιση του έργου που ανέλαβα το 2013.



ΕΝΘΕΤΟ

Πάντοτε αντικειμενική η «Σ»,
εύχομαι ό,τι καλύτερο στη νέα προσπάθεια

Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα και μία δήλωσή σας για τη νέα «Κυριακάτικη Σημερινή».
Εύχομαι κάθε επιτυχία στη νέα προσπάθεια της «Σ», και δεν έχω καμίαν αμφιβολία ότι, από την ώρα που τηρείται η αντικειμενικότητα, θα τα πάει καλά. Η «Σ» υπήρξε πάντοτε, παρά το γεγονός ότι με αντιπολιτεύεται, μία εφημερίδα που αντικειμενικά παρουσιάζει τα γεγονότα, έστω κι αν η πολιτική της στην αρθρογραφία είναι κριτική. Αυτό, άλλωστε, είναι και το μότο της εφημερίδος, «Όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά». Συνεπώς, επαναλαμβάνω, πιστεύω πως η νέα προσπάθεια που καταβάλλεται, θα είναι απόλυτα επιτυχής, και εύχομαι, ειλικρινά, ό,τι καλύτερο.