Στην πρώτη τους συνάντηση οι δύο ηγέτες εστίασαν στη φιλία των χωρών τους

Απέφυγαν τα ακανθώδη ζητήματα
Τραμπ και Ερντογάν

Ο Ντόναλντ Τραμπ εξήρε έναν σημαντικό εταίρο στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας και απέφυγε να σχολιάσει τη μαζική καταστολή που εφαρμόζεται στην Τουρκία μετά την απόπειρα πραξικοπήματος

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ της Τουρκίας είναι οργισμένος με την άρνηση της Ουάσιγκτον να προχωρήσει στην έκδοση του Φετουλάχ Γκιουλέν

ΛΕΖΑΝΤΑ: Στιγμιότυπο από τη συνάντηση Ντόναλντ Τραμπ και Ταγίπ Ερντογάν.

Στο πρώτο τους τετ-α-τετ, οι Ντόναλντ Τραμπ και Ταγίπ Ερντογάν φρόντισαν να αποφύγουν τα ακανθώδη θέματα και να μιλήσουν μόνο για τη φιλία των χωρών τους: ο Πρόεδρος της Τουρκίας τόνισε ότι η Άγκυρα δεν θα αποδεχθεί την παρουσία Κούρδων μαχητών της Συρίας στην περιοχή, αλλά απέφυγε να επικρίνει ευθέως την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης για τον εξοπλισμό τους. Ο Ντόναλντ Τραμπ εξήρε έναν σημαντικό εταίρο στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας και απέφυγε να σχολιάσει τη μαζική καταστολή που εφαρμόζεται στην Τουρκία μετά την απόπειρα πραξικοπήματος.

Λίστα αιτημάτων Ερντογάν
Ενισχυμένος από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του Απριλίου, το αποτέλεσμα του οποίου τού επιτρέπει να διευρύνει ακόμη περισσότερο τις εξουσίες του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έφθασε στον Λευκό Οίκο με μία λίστα αιτημάτων: από την υποστήριξη της Ουάσιγκτον προς τους Κούρδους μαχητές της Συρίας μέχρι την έκδοση του ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν που ζει στις ΗΠΑ. Όμως στο τέλος οι δύο Πρόεδροι αρκέσθηκαν να υποσχεθούν την ενίσχυση της «στρατηγικής τους σύμπραξης» και των «εξαιρετικών τους σχέσεων».

«Νέος εχθρός»
«Φυσικά, η νίκη του κ. Τραμπ δημιούργησε νέες προσδοκίες για την Τουρκία και την περιοχή. Γνωρίζουμε ότι η νέα κυβέρνηση δεν θα αφήσει να πλανώνται απατηλές ελπίδες», επέμεινε ο Ερντογάν. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, υπενθύμισε ότι η Άγκυρα πρωτοστάτησε σε όλες τις μάχες της Δύσης κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και πρόσθεσε: «Σήμερα, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με έναν νέο εχθρό στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας και για μία ακόμη φορά επιδιώκουμε να αντιμετωπίσουμε από κοινού αυτή την απειλή».

Όπλα στους Κούρδους
Όμως, αυτή η πρώτη συνάντηση Τραμπ - Ερντογάν πραγματοποιήθηκε σε μία ιδιαίτερα φορτισμένη στιγμή για τις διμερείς σχέσεις, οι οποίες επιδεινώθηκαν κατά την προεδρική θητεία του Μπαράκ Ομπάμα. Πριν από λίγες ημέρες, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε την αποστολή όπλων προς τους μαχητές των Μονάδων Προστασίας του Κουρδικού Λαού (YPG). Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι ο αραβο-κουρδικός συνασπισμός των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, αιχμή δόρατος του οποίου αποτελούν οι μαχητές των YPG, είναι ο αποτελεσματικότερος σύμμαχός τους στη Συρία στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους.

«Χωρίς καθυστέρηση»
Ο Ερντογάν ζήτησε από την κυβέρνηση Τραμπ να αναθεωρήσει την απόφαση αυτή, «χωρίς καθυστέρηση. Η παρουσία των YPG-PYD στην περιοχή δεν θα γίνει ποτέ αποδεκτή και θα παραβίαζε τη συνολική συμφωνία που έχουν συνομολογήσει», προειδοποίησε ο Ερντογάν. Ο Πρόεδρος της Τουρκίας είναι επίσης οργισμένος και με την άρνηση της Ουάσιγκτον να προχωρήσει στην έκδοση του Φετουλάχ Γκιουλέν, τον οποίο η Άγκυρα εμφανίζει ως οργανωτή του αποτυχημένου πραξικοπήματος του περασμένου Ιουλίου. Ενώπιον του Τραμπ, ο Πρόεδρος της Τουρκίας δήλωσε ότι «μετέφερε με ειλικρίνεια τις προσδοκίες του σχετικά με την τρομοκρατική οργάνωση του Φετουλάχ Γκιουλέν».

Η έκδοση Γκιουλέν
Πολιτικοί παρατηρητές θεωρούν ότι, σε αντάλλαγμα μία συμφωνία της Άγκυρας για την αραβο-κουρδική επίθεση κατά του προπυργίου του Ισλαμικού Κράτους (Ράκα), ο Πρόεδρος των ΗΠΑ θα μπορούσε να εγγυηθεί στον Ερντογάν ότι η αμερικανική δικαιοσύνη θα εξετάσει το αίτημα για την έκδοση του Γκιουλέν.
Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν, επίσης, να ανάψουν το πράσινο φως για μία τουρκική επίθεση κατά των βάσεων του PKK στο βόρειο Ιράκ, στην περιοχή του Σιντζάρ. «Είναι το βασικό αίτημα», θεωρεί ο Σονέρ Τσαγκαπτάι, ερευνητής του Washington Institute of Near East Policy. Ο Ερντογάν «ήρθε στην Ουάσιγκτον για να επιδιώξει την υποστήριξη των ΗΠΑ σε μία τουρκική επιχείρηση κατά του Σιντζάρ», επιμένει ο αναλυτής. Η συνάντηση στον Λευκό Οίκο επισκιάστηκε από τις βιαιότητες μπροστά στην κατοικία του Τούρκου Πρεσβευτή στην αμερικανική πρωτεύουσα. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, η προσωπική φρουρά του Ερντογάν επετέθη κατά των φιλοκούρδων διαδηλωτών. Η αστυνομία επέβαλε την τάξη, όμως εννέα διαδηλωτές μεταφέρθηκαν το νοσοκομείο, ο ένας σε κρίσιμη κατάσταση.

Πολιτικοποίηση Δικαστικού Σώματος;
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, οι Τούρκοι βουλευτές εξέλεξαν, χθες, επτά μέλη του αναδιαμορφωμένου δικαστικού συμβουλίου, θέτοντας σε εφαρμογή τη δεύτερη από τις πρόσφατα εγκριθείσες συνταγματικές αλλαγές που διευρύνουν σε μεγάλο βαθμό τις εξουσίες του Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν. Οι περισσότεροι διορισμοί στο δικαστικό συμβούλιο αποφασίζονταν προηγουμένως από μέλη του Δικαστικού Σώματος, ωστόσο η συνταγματική αναθεώρηση που εγκρίθηκε με μικρή πλειοψηφία, σε δημοψήφισμα που διεξήχθη τον περασμένο μήνα, αποδίδει πλέον αυτή την εξουσία στους βουλευτές - μια αλλαγή η οποία, σύμφωνα με τους επικριτές της, θα πολιτικοποιήσει το Δικαστικό Σώμα. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αλλαγή αυτή θα ενισχύσει «τη δημοκρατική νομιμότητα».

Απείχε η αντιπολίτευση
Τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της τουρκικής αντιπολίτευσης δήλωσαν πως απείχαν από την ψηφοφορία της Τρίτης που διεξήχθη στο κοινοβούλιο, καθώς υποστηρίζουν πως το δημοψήφισμα είναι παράνομο και τα αποτελέσματά του πρέπει να ακυρωθούν. Ο Ερντογάν λέει πως η συγκέντρωση των εξουσιών στον Πρόεδρο είναι απαραίτητη προκειμένου να αποφευχθεί η αστάθεια. Οι αντίπαλοί του τον κατηγορούν ότι υπονομεύει την ανεξαρτησία των δικαστών και οδηγεί σε ενός ανδρός αρχή μια χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, η σταθερότητα της οποίας είναι ζωτικής σημασίας για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

13 αντί 22
Με βάση τις αλλαγές που εγκρίθηκαν στο δημοψήφισμα, το Συμβούλιο Δικαστών και Εισαγγελέων (HSK) που επιβλέπει το Δικαστικό Σώμα αποτελείται, πλέον, από 13 μέλη, αντί από 22 που ίσχυε προηγουμένως. Τα επτά μέλη του συμβουλίου, που επελέγησαν από δύο σημαντικά δικαστήρια και από το νομικό επάγγελμα, εγκρίθηκαν με περισσότερες από τις 330 απαιτούμενες ψήφους στην Εθνοσυνέλευση, που αριθμεί 550 μέλη. Το κυβερνών κόμμα AKP διαθέτει 317 έδρες στο κοινοβούλιο και το εθνικιστικό MHP, η ηγεσία του οποίου συντάχθηκε με το AKP στην προώθηση της συνταγματικής αναθεώρησης, 36 έδρες. Οι 21 υποψήφιοι για τις επτά θέσεις προτάθηκαν όλοι από βουλευτές του AKP και του MHP που μετείχαν σε κοινοβουλευτική επιτροπή. Τα υπόλοιπα έξι μέλη είναι ο Υπουργός και ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, ενώ τέσσερα μέλη επιλέγονται από τον ίδιο τον Πρόεδρο. Με το προηγούμενο σχήμα, 16 μέλη του συμβουλίου εκλέγονταν από τα μέλη του ίδιου του Δικαστικού Σώματος.

Ξανά Πρόεδρος του AKP
Η πρώτη από τις συνταγματικές αλλαγές, που επιτρέπει στον Πρόεδρο να είναι μέλος ενός κόμματος, τέθηκε σε εφαρμογή νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν ο Ερντογάν έγινε και πάλι μέλος του κυβερνώντος κόμματος AKP. Αναμένεται να ανακτήσει την ηγεσία του κόμματος σε έκτακτο συνέδριο που θα διεξαχθεί την Κυριακή. Οι υπόλοιπες νομικές αλλαγές θα εφαρμοστούν μετά τις βουλευτικές εκλογές, που έχουν οριστεί για τον Νοέμβριο του 2019. Αυτές οι αλλαγές θα δίνουν την εξουσία στον Πρόεδρο να συντάσσει τον προϋπολογισμό, να κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να εκδίδει διατάγματα χωρίς κοινοβουλευτική έγκριση.