θα αφορά τους δημόσιους αξιωματούχους και θα θέτει σε μια νέα βάση θέματα διαφάνειας

Νομοθεσία για τη σύγκρουση συμφερόντων

Έκθεση προτείνει νέα νομοθεσία, η οποία θα ορίζει καθεμία από αυτές τις έννοιες και για όλους τους δημόσιους αξιωματούχους ανά κατηγορία, και σύμφωνα με την κατηγορία θα προβλέπονται οι ανάλογες συνέπειες

ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ
η σύσταση επιτροπής από πρώην δικαστές, μέλη διεθνών ελεγκτικών οργάνων ή πρώην ανεξάρτητους αξιωματούχους του κράτους


Το ενδεχόμενο θέσπισης μιας νέας νομοθεσίας, η οποία θα ορίζει τη σύγκρουση συμφερόντων για τους δημόσιους αξιωματούχους, είτε αυτοί είναι αιρετοί είτε διορισμένοι, αλλά και τους δημόσιους υπαλλήλους γενικότερα, και θα θέτει σε μια νέα βάση θέματα διαφάνειας, συζήτησε χθες η Επιτροπή Θεσμών της Βουλής.
Ενώπιόν της παρουσίασε τα ευρήματα της έκθεσης που συνέταξε μαζί με τον συνάδελφό του Κωνσταντίνο Κόμπο ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κύπρου Αριστοτέλης Κωνσταντινίδης, για τη Βουλή το 2015. Η έκθεση προτείνει μια νέα νομοθεσία, η οποία θα ορίζει τη σύγκρουση συμφερόντων και καθεμία από αυτές τις έννοιες και για όλους τους δημόσιους αξιωματούχους ανά κατηγορία την υποχρέωση εκ των προτέρων δημοσιοποίησης της σύγκρουσης συμφερόντων και ανάλογα με την κατηγορία θα επέρχονται διάφορες συνέπειες, διευκρίνισε.

Θα προβούν σε δημόσια δήλωση
Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Γενικός Εισαγγελέας και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, ο Γενικός Ελεγκτής και ο Βοηθός Γενικός Ελεγκτής, ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας και ο Βοηθός Διοικητής της Κεντρικής, τα μέλη της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας και τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, τα οποία θα πρέπει να προβαίνουν σε δημόσια υποχρεωτική δήλωση και εξ αρχής και οποτεδήποτε προκύπτει, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται υπ' όψιν από το διορίζον όργανο πριν από τον διορισμό. Σε περίπτωση που πρόσωπο δεν επιθυμεί να υποβάλλει τέτοια δήλωση, αυτό θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπ' όψιν από το διορίζον όργανο και θα πρέπει να υπάρχει διαφάνεια.

Έχουν καταθέσει προσχέδιο
Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσεται η Βουλή και τα μέλη της και προτείνεται αυτορρύθμιση. Προτείνουμε έναν κώδικα δεοντολογίας, ανέφερε ο κ. Κωνσταντινίδης, προσθέτοντας ότι έχουν καταθέσει προσχέδιο. Προτείνεται, επίσης, η δημιουργία ειδικής επιτροπής δεοντολογίας. Παράλειψη ή ελλιπής δήλωση θα σημαίνει κυρώσεις, οι οποίες θα κυμαίνονται από γραπτή επίπληξη, απολογία γραπτή, απολογία μέσα από το βήμα της Βουλής, ή πρόστιμο που δεν υπερβαίνει μισθό τριάντα ημερών και το θέμα θα αναρτάται στην επίσημη ιστοσελίδα της Βουλής.
Στην τρίτη κατηγορία εντάσσονται όλοι οι υπόλοιποι διορισθέντες αξιωματούχοι, Επίτροποι, Δήμαρχοι, Μέλη Δημοτικών Συμβουλίων κ.τ.λ. Σ' αυτήν θα γίνεται δήλωση υποχρεωτική και κατάθεσή της στον Γενικό Ελεγκτή, ο οποίος θα γίνεται έτσι το κομβικό σημείο γι’ αυτήν τη μεγάλη κατηγορία των κρατικών αξιωματούχων.
Στην τέταρτη κατηγορία εντάσσονται όλοι οι υπόλοιποι δημόσιοι υπάλληλοι.

Διαφορετική διαδικασία
Σε περίπτωση που γίνει ανακριβής δήλωση, γίνεται εισήγηση για τριμελή επιτροπή, που θα έχει δυνατότητα υποβολής κυρώσεων, παρόμοιες με αυτές που θα επιβάλλονται και στους Βουλευτές. Θα είναι μια διαφορετική και χωριστή διαδικασία από μια πειθαρχική ή ποινική διαδικασία, ειδικά για τη σύγκρουση συμφερόντων. Για τη στελέχωση αυτής της επιτροπής προτείνεται όπως επιλέγονται πρώην δικαστές, μέλη διεθνών ελεγκτικών οργάνων ή πρώην ανεξάρτητοι αξιωματούχοι του κράτους.
«Επιδιώκουμε την εμπέδωση μια ευρύτερης κουλτούρας στους δημόσιους αξιωματούχους της σύγκρουσης συμφερόντων», είπε ο κ. Κωνσταντινίδης. Θα είναι γνωστές οι όποιες υπάρχουσες, φαινομενικές ή δυνητικές, συγκρούσεις, χωρίς αυτό να συνεπάγεται ασυμβίβαστο, πρόσθεσε.
«Προτείνουμε να υπάρχει προληπτικά ένα ολιστικό πλαίσιο, για να εμπεδωθεί η διαφάνεια και να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στην άσκηση εκτελεστικών εξουσιών», σημείωσε.

Υπήρχε δίλημμα
Στη συνεδρία παρέστη και ο Πρόεδρος της Βουλής Δημήτρης Συλλούρης, ο οποίος εξήγησε ότι ο λόγος που είχε ζητηθεί πριν από δύο χρόνια να γίνει η έκθεση των πανεπιστημιακών ήταν ότι «είχαμε ένα νόμο ο οποίος ούτε κατανοητός ήταν, ούτε εφαρμόσιμος ήταν, ούτε τιμούσε». Υπήρχε το δίλημμα να βελτιώσουμε αυτόν το νόμο και πώς, ανέφερε, προσθέτοντας ότι καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η βελτίωσή του ήταν αδύνατη. Το επόμενο, σημείωσε, είναι να κάνεις έναν άλλο νόμο από την αρχή.
Ο κ. Συλλούρης συνέχισε λέγοντας ότι η διαδραστική συνεργασία με τους ακαδημαϊκούς ακριβώς έβγαλε όλα αυτά που πολλοί από εμάς υποψιαζόμασταν, αλλά δεν μπορούσαμε να τεκμηριώσουμε, ότι δηλαδή υπήρχε πολυνομία και κακονομία για το θέμα, καθώς και διάφορες πτυχές.
Για την έκθεση, είπε ότι ο ίδιος τη θεωρεί ως μια πολύ καλή βάση την οποία οι βουλευτές θα συζητήσουν, θα επεκτείνουν και θα τροποποιήσουν.
Αναφορά έκανε και στο κύριο εύρημα της έκθεσης, ότι δεν πρόκειται για θέμα ασυμβίβαστου μόνο, αλλά μάλλον για το ευρύτερο θέμα της σύγκρουσης συμφερόντων, κάτι, που, όπως είπε, θα πρέπει να κατανοήσουν όλοι.

Το κεφάλαιο σύγκρουσης συμφερόντων
Η προσπάθεια είναι «να δούμε το κεφάλαιο σύγκρουσης συμφερόντων σε μια γενικότερη μορφή, γιατί διαπιστώνεται ότι σήμερα υπάρχει πολυνομία και κακονομία», ανέφερε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ζαχαρίας Ζαχαρίου, σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία της Επιτροπής. «Θεωρούμε ότι, μέσα από την όλη μελέτη, πρέπει να καταλήξουμε σε ένα γενικότερο νομοθετικό πλαίσιο, στο οποίο να υπάρχει διαφάνεια, ώστε να δίνεται η αναγκαία πληροφόρηση στον πολίτη και κατ' επέκτασιν να επιστρέψει πίσω η εμπιστοσύνη του πολίτη προς τους πολιτικούς», σημείωσε.
Επαναφέρουμε το θέμα, γιατί έχουμε πρόθεση να διορθώσουμε αυτή την κακή εικόνα που έχει το πολιτικό σύστημα του τόπου σε σχέση με τους πολίτες. Θέλουμε να πάρουμε παραδείγματα από σύγχρονα δημοκρατικά κράτη, να τα μεταφέρουμε στην κυπριακή νομοθεσία, ώστε να υπάρχει πλήρης διαφάνεια, πρόσθεσε. Ο κ. Ζαχαρίου ανακοίνωσε ότι η Βουλή προτίθεται να διοργανώσει συνέδριο εντός του φθινοπώρου υπό την αιγίδα του Προέδρου της Βουλής. «Η πρόθεσή μας είναι, με βάση αυτήν τη μελέτη, να προχωρήσουμε και στη θέσπιση νέων νομοθεσιών που να ενισχύουν το πλαίσιο σε ό,τι αφορά τη σύγκρουση συμφερόντων και το ασυμβίβαστο για όλες τις εξουσίες και τις τρεις εξουσίες, για τους ανεξάρτητους αξιωματούχους και τη δημόσια υπηρεσία», ανέφερε από την πλευρά του ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού.

Να ΄ρθει αρωγός η Κυβέρνηση
Είναι, πρόσθεσε, «μια μεγάλη προσπάθεια». Έχουμε υπογραμμίσει, είπε, «την ανάγκη να βρούμε αρωγό σ' αυτή την προσπάθεια της Βουλής και την Κυβέρνηση, και η εκάστοτε Κυβέρνηση πρέπει να έχει έγνοια γι’ αυτά τα ζητήματα, και μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα καθορίσουμε έναν οδικό χάρτη για το πώς θα προχωρήσουμε».
«Η θέση μας παραμένει αυτή που ήταν και πριν από δύο χρόνια, όταν κατατέθηκε αυτή η μελέτη των καθηγητών: Δεν μπορεί να γίνει πραγματικός εκσυγχρονισμός του κυπριακού Δικαίου σε σχέση με το ασυμβίβαστο και τη σύγκρουση δημοσίου και προσωπικού ή ιδιωτικού συμφέροντος, εάν δεν υπάρξει συνταγματική τροποποίηση», ανέφερε από την πλευρά του ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων - Συνεργασίας Πολιτών. Όλα τα άλλα είναι μπαλώματα «στην καλύτερη περίπτωση», πρόσθεσε.