Η Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως, μας προειδοποιεί να συνετισθούμε και να ανακυκλώνουμε

Από σκουπίδια πάμε πολύ καλά

Παράγουμε γύρω στα 700 κιλά σκουπίδια ο καθένας τον χρόνο, που καταλήγουν σε παράνομους ή μη κατάλληλους σκυβαλότοπους

Ο ΚΟΥΓΙΑΛΗΣ είπε πως πήραμε παράταση για συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις

ΤΗΣ ΝΑΝΣΙΑΣ ΠΑΛΑΛΑ

Δεύτερη χειρότερη χώρα κράτος της Ε.Ε. είναι η Κύπρος στην ασυνέπεια για τη διαχείριση αποβλήτων. Σύμφωνα με τις συστάσεις και τις οδηγίες της Ε.Ε., το ποσοστό των απορριμμάτων που οδηγούνται στην υγειονομική ταφή πρέπει να μειωθεί στο 5% μέχρι το 2030 και το ποσοστό των σκυβάλων που οδηγείται στην ανακύκλωση πρέπει να ανέλθει στο 70%. Σήμερα το ποσοστό φθάνει μόλις στο 44%. Αν η χώρα μας δεν συμμορφωθεί, κινδυνεύει με κυρώσεις από την Ε.Ε., η οποία, ευτυχώς, πείσθηκε και έδωσε κάποια παράταση, τουλάχιστον για τη διαχείριση αποβλήτων.
Όπως είπε σε δηλώσεις χθες στο ΣΙΓΜΑ η Επίτροπος Περιβάλλοντος, Ιωάννα Παναγιώτου, «δυστυχώς, η Κύπρος βρίσκεται στη δεύτερη θέση από το τέλος και πολύ μακριά από αυτούς τους στόχους».
Η κ. Παναγιώτου είπε, συγκεκριμένα, ότι ο κάθε Κύπριος απορρίπτει 617 κιλά απόβλητα ετησίως, ενώ στην Ευρώπη ο μέσος όρος είναι μόλις 475 κιλά.
«Τα αστικά απόβλητα», ανέφερε η κ. Παναγιώτου, αγγίζουν το 80%, έναντι του 28% στην Ε.Ε., και στην ανακύκλωση βρισκόμαστε μόλις στο 19%, πολύ πιο χαμηλά, δηλαδή, απ' όλες τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης».
Τι μας ζητά η Ευρωπαϊκή Ένωση
Πάντως η Ευρωπαϊκή Ένωση γίνεται ακόμα πιο απαιτητική έναντι των κρατών-μελών της, συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου, στο θέμα της ανακύκλωσης των αστικών αποβλήτων αναφορικά με το ποσοστό των απορριμμάτων που οδηγούνται σε υγειονομική ταφή. Στόχος των τεσσάρων νομοθετικών προτάσεων, που υπερψήφισε την περασμένη εβδομάδα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δεν είναι άλλος από την καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας.

Μέχρι το 2030
Βάσει των προτάσεων, το ποσοστό των απορριμμάτων που οδηγούνται στην υγειονομική ταφή θα πρέπει να μειωθεί περαιτέρω στο 5% μέχρι το 2030. Επίσης, το μερίδιο που οδηγείται στην ανακύκλωση θα πρέπει να ανέλθει στο 70%, από 44% που είναι μέχρι σήμερα ο ευρωπαϊκός στόχος. Οι ευρωβουλευτές ζητούν, επίσης, να περιοριστούν κατά 50% τα απόβλητα τροφίμων έως το 2030.
Είμαστε μακριά από τους στόχους
Η Κύπρος εξακολουθεί να βρίσκεται αρκετά πίσω, ακόμη και από τους προηγούμενους στόχους, αφού το ποσοστό των απορριμμάτων που οδηγούνται σε υγειονομική ταφή παραμένει από τα υψηλότερα στην Ε.Ε. και συγκεκριμένα στο 76% περίπου, βάσει των στοιχείων της Eurostat για το 2014. Σε ό,τι αφορά την ανακύκλωση απορριμμάτων, το ποσοστό μας είναι μόλις στο 17% περίπου. Αξίζει να σημειωθεί ότι χώρες όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Δανία, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Σουηδία δεν στέλλουν ουσιαστικά καθόλου αστικά απόβλητα σε χώρους υγειονομικής ταφής. Αντιθέτως η Κύπρος, η Κροατία, η Ελλάδα, η Λετονία και η Μάλτα εξακολουθούν να στέλνουν στους χώρους υγειονομικής ταφής περισσότερα από τα τρία τέταρτα των αστικών αποβλήτων τους.

Κίνδυνος κυρώσεων
Εκτός από τις πολύ αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία, που προκαλεί η υφιστάμενη διαχείριση των αποβλήτων και απορριμμάτων, η χώρα μας κινδυνεύει με κυρώσεις, εάν δεν προβεί σε ριζικές αλλαγές στο άμεσο μέλλον, για να φθάσει στους υποχρεωτικούς στόχους. Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες, η Κύπρος κατάφερε να συμπεριληφθεί στην ομάδα των κρατών-μελών που δικαιούνται να λάβουν παράταση πέντε ετών, για κάποιους από τους στόχους, ώστε να μπορέσουν να προσαρμοστούν, δηλαδή θα πρέπει να εναρμονιστούν σε αυτούς μέχρι το 2035 (αντί το 2030).

Μετάβαση στην κυκλική οικονομία
«Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με μεγάλη πλειοψηφία έδειξε ότι πιστεύει στη μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία. Αποφασίσαμε να αποκαταστήσουμε τους φιλόδοξους στόχους για την ανακύκλωση και την υγειονομική ταφή, σύμφωνα με ό,τι είχε προτείνει η Επιτροπή το 2014», δήλωσε η εισηγήτρια των προτάσεων, η Ιταλίδα ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών Σιμόνα Μποναφέ στην ομιλία της την περασμένη εβδομάδα στην Ευρωβουλή.
«Η ζήτηση για πρώτες ύλες από την παγκόσμια οικονομία αναμένεται να αυξηθεί κατά 50% μέσα στα επόμενα 15 χρόνια. Για να αντιστραφεί αυτή η τάση, πρέπει να υιοθετήσουμε ένα μοντέλο κυκλικής ανάπτυξης, το οποίο διατηρεί τα υλικά και την αξία τους σε κυκλοφορία. Αυτή είναι η μόνη λύση για να πετύχουμε αειφορία και οικονομική ανάπτυξη», πρόσθεσε.

Οι τέσσερεις προτάσεις
Μέχρι το 2030, τουλάχιστον το 70% (σε βάρος) των αστικών αποβλήτων, από νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις, θα πρέπει να ανακυκλώνονται ή να ετοιμάζονται για επαναχρησιμοποίηση, δηλαδή να ελέγχονται, να καθαρίζονται ή να επισκευάζονται. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αρχικώς προτείνει στόχο ύψους 65%. Σε ό,τι αφορά τα υλικά συσκευασίας όπως το χαρτί και το χαρτόνι, το πλαστικό, το γυαλί, το μέταλλο και το ξύλο, οι ευρωβουλευτές προτείνουν στόχο ανακύκλωσης ύψους 80% έως το 2030, με ενδιάμεσους στόχους ώς το 2025 για κάθε υλικό.
Η νομοθετική πρόταση της Επιτροπής περιορίζει το μερίδιο των αστικών αποβλήτων που θα οδηγούνται σε χώρους υγειονομικής ταφής στο 10% μέχρι το 2030. Οι ευρωβουλευτές προτείνουν περαιτέρω μείωση, ώστε να φθάσει το ποσοστό αυτό στο 5%, προβλέποντας ωστόσο το ενδεχόμενο παράτασης πέντε ετών, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, για τα κράτη-μέλη που οδηγούν περισσότερο από το 65% των αστικών αποβλήτων τους στους χώρους υγειονομικής ταφής (με τιμή βάσης το 2013).
Τα απόβλητα τροφίμων στην Ε.Ε. υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε περίπου 89 εκατομμύρια τόνους, ή 180 κιλά ανά κάτοικο ετησίως. Οι ευρωβουλευτές στηρίζουν τον στόχο για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων κατά 30% έως το 2025 και κατά 50% έως το 2030 σε σύγκριση με την τιμή βάσης του 2014. Προτείνουν τον ίδιο στόχο και για τα θαλάσσια απόβλητα.
Ευκαιρία και όχι πρόβλημα
Οι ευρωβουλευτές θεωρούν πως η βελτίωση της διαχείρισης των αποβλήτων θα έχει σημαντικά οφέλη για το περιβάλλον, το κλίμα, την ανθρώπινη υγεία και την οικονομία. Ο Αντιπρόεδρος της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς δήλωσε, πριν από την ψηφοφορία, ότι αν η Ευρώπη ηγηθεί με φιλόδοξες πολιτικές, ο υπόλοιπος κόσμος θα ακολουθήσει, ενώ ανέφερε ότι η μείωση και διαχείριση των αποβλήτων αποτελούν κομβικά σημεία στην κυκλική οικονομία. Σύμφωνα με τον κ. Τίμερμανς, η υγειονομική ταφή στην Ευρώπη πρέπει να μειωθεί, ενώ έκανε λόγο και για ευκαιρίες στη δημιουργία θέσεων εργασίας στον κλάδο της ανακύκλωσης. «Τα απόβλητα δεν είναι πλέον πρόβλημα αλλά ευκαιρία, όταν τα διαχειριζόμαστε σωστά», ανέφερε. Είπε τέλος ότι δεν πρέπει να ανησυχούν οι χώρες που έχουν μείνει πίσω, παραπέμποντας στα διαθέσιμα κονδύλια και πρόσθεσε ότι η μετάβαση αυτών των κρατών-μελών στη βιώσιμη οικονομία θα γίνει πιο γρήγορα.

Κουγιάλης: Πήραμε παράταση
Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη εβδομάδα η Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής είχε συνάντηση για το θέμα των αποβλήτων με τον Υπουργό Γεωργίας Νίκο Κουγιάλη.
Σε δήλωση μετά τη συνάντηση, ο Υπουργός είπε ότι ενημέρωσε την Επιτροπή για την πρόοδο των υποδομών για τη διαχείριση των αποβλήτων και την υλοποίηση της Συμφωνίας των Παρισίων, τονίζοντας ότι αν δεν λυθεί το πρόβλημα με τη μονάδα διαχείρισης στην Κόσιη, δεν μπορεί να κλείσει ο Κοτσιάτης.

Κόσιη 65 ευρώ ο τόνος, Κοτσιάτης 10 ευρώ

Αυτήν τη στιγμή, σύμφωνα με τον Υπουργό, παρατηρείται ανομοιομορφία στα τέλη εισδοχής μεταξύ της μονάδας της Κόσιης και του Κοτσιάτη. Τα τέλη για την Κόσιη είναι 65 ευρώ τον τόνο, ενώ για τον Κοτσιάτη κάτω των 10 ευρώ. Πρόσθεσε ότι η πρόθεση της Κυβέρνησης είναι πως, όταν λειτουργήσει η μονάδα διαχείρισης στο Πεντάκωμο, θα καταβληθεί προσπάθεια για εφαρμογή ενιαίου τέλους διαχείρισης. Απαντώντας σε ερώτηση, διευκρίνισε ότι η μονάδα στο Πεντάκωμο αναμένεται να λειτουργήσει μέχρι τον Ιούνιο του 2017 και θα κλείσει η παράνομη χωματερή στο Βατί.
Σε ερώτηση σχετικά με ενδεχόμενα πρόστιμα από την Ε.Ε. για τη λειτουργία των σκυβαλότοπων στο Βατί και τον Κοτσιάτη, ο κ. Κουγιάλης είπε πως πείσθηκε η Κομισιόν και δεν θα επιβάλει πρόστιμα, αλλά, συνέχισε, «αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να συμμορφωθούμε με το κοινοτικό κεκτημένο».