Κρατικοποιήσεις, ημι-κρατικοποιήσεις
μη κρατικοποιήσεις

Η ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΤΩΝ ΑΠΟΚΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ


Η Μονάδα Αποκρατικοποιήσεων
απονευρώθηκε και ο επικεφαλής της παραιτήθηκε

Του Νέστορα Βασιλείου

Η αποχώρηση των διεθνών δανειστών με το τέλος της μνημονιακής περιόδου έμελλε να αφήσει την Κύπρο με ένα πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων προς υλοποίηση. Δεν πέρασαν παρά μόνο λίγοι μήνες από την απαλλαγή της χώρας από τα δεκανίκια της τρόικας και οι σχεδιασμοί αυτοί ανατράπηκαν σχεδόν στην ολότητά τους. Ο «εγκέφαλος» που κινούσε τα νήματα της υλοποίησης των σχεδιασμών, η Μονάδα Αποκρατικοποιήσεων, απονευρώθηκε και βρίσκεται μπροστά στο ενδεχόμενο ακόμη και να βάλει λουκέτο. Οι εμπειρογνώμονες που την απαρτίζουν αναμένουν από τη Βουλή να αποδεσμεύσει κονδύλια για να πληρωθούν, ενώ πρόσφατα ο επικεφαλής της παραιτήθηκε και έβαλε πλώρη για άλλες πολιτείες.

Ο «ήλιος» των αποκρατικοποιήσεων βυθίστηκε στον ορίζοντα μαζί με τη δύση του 2016, όταν τον περασμένο Δεκέμβριο η Βουλή των Αντιπροσώπων απέκοπτε τα σχετικά κονδύλια γκρεμίζοντας τον πύργο των προσδοκιών για υλοποίησή τους.

Σε κάθε περίπτωση η εξέλιξη των πραγμάτων γύρω από το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων αφήνει «πικρή γεύση» στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Ο επικεφαλής του οικονομικού της επιτελείου επιχειρεί να «πνίξει» την απογοήτευσή του στα βήματα που έγιναν με την ιδιωτικοποίηση του λιμανιού της Λεμεσού, στην πιθανότητα ιδιωτικοποίησης του λιμανιού της Λάρνακας μέχρι το τέλος του έτους, στην πρόοδο των σχεδίων που αφορούν στο Κρατικό Λαχείο και στη νέα προσπάθεια για τη Cyta.

Η χώρα πλέον κινείται στον αστερισμό των επερχόμενων προεδρικών εκλογών, με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την όποια νέα προσπάθεια δυνατόν να επιχειρηθεί.

ΞΕΚΑΘΑΡΙΣΜΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Στην «αυγή» του 2017 και συγκεκριμένα την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου, η κυβέρνηση προχώρησε στο ξεκαθάρισμα του σκηνικού γύρω από τις αποκρατικοποιήσεις, την αποκοπή και τη δέσμευση κονδυλίων, όπως διαμορφώθηκαν από τις ψήφους της Βουλής στο πλαίσιο της ψήφισης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2017 τον Δεκέμβριο του περασμένου χρόνου.

Ως εκ τούτου διαφάνηκε ότι η Βουλή απέκοψε τα κονδύλια που αφορούσαν στην αποκρατικοποίηση δημόσιων οργανισμών και κρατικών επιχειρήσεων. Βάσει του ξεκαθαρίσματος που έγινε, προέκυψε ότι τα κρατικά ακίνητα στο Τρόοδος και το κρατικό λαχείο δεν είναι δημόσιοι οργανισμοί, ούτε κρατικές επιχειρήσεις.

Συνεπεία τούτου, το Υπουργείο Οικονομικών, με αίτημά του στην επιτροπή Οικονομικών της Βουλής, ζήτησε την αποδέσμευση των κονδυλίων για τα δύο περιουσιακά στοιχεία.

Οι στόχοι των δύο έργων είναι οι εξής:

· Η συνολική αναβάθμιση και αναζωογόνηση του Τροόδους προς όφελος των τοπικών κοινοτήτων, μέσω της σωστής αξιοποίησης των κρατικών ακινήτων της περιοχής και της πραγματοποίησης επιπρόσθετων επενδύσεων από τον ιδιώτη διαχειριστή τους.
· Η σημαντική αύξηση των δημοσίων εσόδων από το Κρατικό Λαχείο, μέσω της διαχείρισης και διεξαγωγής των παιχνιδιών του Κρατικού Λαχείου από ιδιωτική εξειδικευμένη εταιρεία, η οποία θα μπορούσε να διασφαλίσει μέχρι και τριπλάσια καθαρά δημόσια έσοδα σε σύγκριση με τα υφιστάμενα.

Για το Κρατικό Λαχείο ζητήθηκε η αποδέσμευση κονδυλίου ύψους €371.9 χιλ. το οποίο θα διατεθεί στην σταθερή αμοιβή, όπως προνοείται στη σύμβαση για το 2017, η οποία υπογράφηκε με τους εξωτερικούς συμβούλους.

Για την ακίνητη περιουσία στην περιοχή του Τροόδους ζητήθηκε η αποδέσμευση κονδυλίου ύψους €565.250 επίσης για τη σταθερή αμοιβή για το 2017, σύμφωνα με τη σύμβαση που υπογράφηκε με τους εξωτερικούς συμβούλους.

Το Υπουργικό Συμβούλιο προχώρησε στην ακύρωση των διαταγμάτων, βάσει των οποίων χαρακτηρίζονταν ως φορείς υποκείμενοι σε αποκρατικοποίηση όλοι οι δημόσιοι οργανισμοί.

Συνεπώς μπήκε ταφόπλακα στην αποκρατικοποίηση της Cyta, του ΧΑΚ, της Αρχής Κρατικών Εκθέσεων και της Κρατικής Εταιρείας Αποθήκευσης Πετρελαιοειδών.

Η CYTA

Παρά το γεγονός ότι η αποκρατικοποίηση της Cyta δεν μπορεί να προχωρήσει, μετά και την ακύρωση των σχετικών διαταγμάτων από το Υπουργικό Συμβούλιο, περί τα μέσα Μαρτίου, ο επικεφαλής του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης μιλώντας στο London School of Economics ανέφερε ότι θα προσπαθήσει να προωθήσει ξανά την πώληση μειοψηφικού πακέτου μετοχών του Οργανισμού, χωρίς ωστόσο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες για το ακριβές ποσοστό που θα επιχειρηθεί να πωληθεί.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Το βρίσκουμε δύσκολο, αλλά θα κάνουμε μία ακόμα απόπειρα». Για την ώρα, αυτό το οποίο θα γίνει και προτίθεται να πράξει άμεσα ο Χάρης Γεωργιάδης, είναι η προώθηση νομοθετικής ρύθμισης, με την οποία να μετατρέπεται η Cyta σε εταιρεία ιδιωτικού δικαίου με τον ιδιοκτησιακό έλεγχο να παραμένει στο κράτος.

Υπό το φως της πρόσφατης αναβάθμισης της Κύπρου από τον διεθνή οίκο αξιολόγησης Standard & Poor’s, που έφερε την κυπριακή οικονομία μια μόλις βαθμίδα κάτω από την πολυπόθητη επενδυτική, ο υπουργός Οικονομικών έσπευσε να στείλει μηνύματα στο κοινοβούλιο λέγοντας ότι: «Μεγάλες καθυστερήσεις στην έγκριση μεταρρυθμιστικών προτάσεων ή χειρότερα, απόρριψη μεταρρυθμιστικών προτάσεων, έχει κόστος για τη χώρα και την οικονομία μας. Δεν είναι την κυβέρνηση που πλήττει η παρεμπόδιση της μεταρρυθμιστικής ατζέντας είναι τη χώρα μας».

Να σημειώσουμε ότι τυχόν διαδικασία πώλησης της Cyta Hellas μπορεί να τρέξει μόνο από την μητρική της, τη Cyta.

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΑΠΟΚΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

Ο Κωνσταντίνος Ηροδότου, προτού παραιτηθεί, βρέθηκε στη Βουλή και ενημέρωσε τους βουλευτές-μέλη της επιτροπής οικονομικών για την εργασία της Μονάδας Αποκρατικοποιήσεων επί των έργων, τα κονδύλια των οποίων δεν αποκόπηκαν και για το τι ακριβώς προβλέπεται να γίνει. Σύμφωνα με την ενημέρωση στην οποία προέβη, προέκυψαν τα εξής:

• Δεν τίθεται θέμα πώλησης της κρατικής περιουσίας στην περιοχή Τροόδους, ούτε του κρατικού λαχείου.
• Για το κρατικό λαχείο προτείνεται η αδειοδότησή του για περίοδο 15 ετών και ακολούθως η διαχείρισή του θα επιστρέψει στο κράτος.
• Για το Τρόοδος επιτρέπεται μόνο η μίσθωση, η αδειοδότηση και η παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης ή εκμετάλλευσης.
• Το 90% της μελέτης για την ανάπτυξη του Τροόδους έχει ολοκληρωθεί.
• Για το ΧΑΚ είναι απαραίτητο να εκπονηθεί στρατηγικό πλάνο βελτίωσης και αξιολόγησης της δομής διακυβέρνησής του.

Διευκρινίζεται ότι το θέμα του ΧΑΚ συζητείται έπειτα από επιθυμία της ίδιας της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής να διερευνηθεί το ενδεχόμενο, όχι κατ' ανάγκην αποκρατικοποίησής του, αλλά για να τεθούν ενώπιον της όλα τα σενάρια.


Η ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΟΝΟΜΑΤΟΣ

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής, Αβέρωφ Νεοφύτου, έχει αναλάβει πρωτοβουλία να καταθέσει πρόταση νόμου για αλλαγή του ονόματος της Μονάδας Αποκρατικοποιήσεων και ήδη έχουν πέσει στο τραπέζι διάφορες προτάσεις.
Αυτό συμβαίνει γιατί, όπως λέχθηκε, έργο του εφόρου αποκρατικοποιήσεων, όπως ονομάζεται σήμερα, δεν είναι αποκλειστικά οι αποκρατικοποιήσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, του Capital Today, ο υπουργός Οικονομικών έχει εισηγηθεί στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής, η κενή θέση του εφόρου αποκρατικοποιήσεων, που προέκυψε μετά την παραίτηση του Κωνσταντίνου Ηροδότου και τον διορισμό του στο Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, να πληρωθεί από δημόσιο υπάλληλο. Η εισήγηση αυτή, σύμφωνα με πληροφορίες του Capital Today, προέκυψε υπό το φως των διεργασιών σε επίπεδο της αρμόδιας επιτροπής του Κοινοβουλίου για αλλαγή του ονόματος της Μονάδας Αποκρατικοποιήσεων και του τίτλου του επικεφαλής της.
Στο μέλλον, όπως μας λέχθηκε χαρακτηριστικά, από υψηλόβαθμο στέλεχος του Υπουργείου Οικονομικών και σε περίπτωση που θα ανοίξει εκ νέου το κεφάλαιο της αποκρατικοποίησης της Cyta, θα μπορεί να προσληφθεί, ως επικεφαλής της συγκεκριμένης Μονάδας, εξειδικευμένο και υψηλά καταρτισμένο άτομο.
Το Υπουργείο Οικονομικών, δεδομένων των έργων που έχει να διεκπεραιώσει, πλέον, η Μονάδα, δεν θεωρεί χρήσιμη την πλήρωση της θέσης από εξειδικευμένο άτομο.


ΑΠΟΨΙΛΩΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΑΠΟΚΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

Οι εξελίξεις που έφεραν την ακύρωση των διαταγμάτων για ιδιωτικοποίηση της Cyta, της Αρχής Κρατικών Εκθέσεων, του ΧΑΚ και της Κυπριακής Εταιρείας Αποθήκευσης Πετρελαιοειδών οδηγούν το Υπουργείο Οικονομικών στην αποψίλωση της Μονάδας Αποκρατικοποιήσεων. Το Υπουργείο, αφού επαναξιολόγησε τις ανάγκες της Μονάδας, ανακοίνωσε εσχάτως στη Βουλή τον τερματισμό των διαδικασιών πρόσληψης εμπειρογνωμόνων για στελέχωσή της.
Η επιτροπή οικονομικών της Βουλής καλείται να αποδεσμεύσει €139 χιλ. ώστε να ανανεωθούν για ένα ακόμη χρόνο οι συμβάσεις των τριών εμπειρογνωμόνων που στελεχώνουν τη Μονάδα Αποκρατικοποιήσεων, ώστε να καταστεί εφικτή η κάλυψη των πιστώσεων μέχρι το τέλος του 2017.
Η διάρκεια των συμβολαίων των τριών εμπειρογνωμόνων εκπνέει εντός του τρέχοντος έτους και συγκεκριμένα τους μήνες Μάρτιο, Απρίλιο και το τελευταίο τον προσεχή Ιούλιο.
Η ανανέωση των συμβολαίων των εμπειρογνωμόνων θεωρείται αναγκαία για την ολοκλήρωση των διαδικασιών που αφορούν στην αδειοδότηση των δραστηριοτήτων του Κρατικού Λαχείου, την ανάπτυξη των ακινήτων του κράτους στην περιοχή του Τροόδους και τον σχεδιασμό στρατηγικής για το ΧΑΚ.
Στις πρόνοιες της κάθε σύμβασης ξεχωριστά, χρονικής διάρκειας δύο ετών, η κυβέρνηση διατηρεί δικαίωμα ανανέωσής της για ένα συν ένα χρόνια.
Η νομοθεσία για τις αποκρατικοποιήσεις ορίζει ως μέγιστο αριθμό εμπειρογνωμόνων μελών της Μονάδας Αποκρατικοποιήσεων τα έξι άτομα και άλλα τέσσερα άτομα, τα οποία να είναι δημόσιοι υπάλληλοι.
Υπενθυμίζεται ότι προτού παραιτηθεί ο Έφορος Αποκρατικοποιήσεων, Κωνσταντίνος Ηροδότου, η επιτροπή οικονομικών της Βουλής αποδέσμευσε κονδύλι €75 χιλ. για την κάλυψη της μισθοδοσίας των υπαλλήλων της μονάδας τους πρώτους μήνες του 2017.

ΚΡΑΤΙΚΟ ΛΑΧΕΙΟ

Ο Χάρης Γεωργιάδης αναφερόμενος στις ενέργειες, στις οποίες προβαίνει το υπουργείο για την υπόθεση του κρατικού λαχείου, χαρακτήρισε μη ικανοποιητικά τα έσοδα που καταλήγουν σε ετήσια βάση στα κρατικά ταμεία και είναι της τάξεως των €9 - €10 εκατ.
Ο υπουργός Οικονομικών ξεκαθάρισε, την ίδια ώρα, ότι η ανάθεση των δραστηριοτήτων του Κρατικού Λαχείου θα προχωρήσει, μόνο, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει σημαντική και διασφαλισμένη αύξηση στα κρατικά έσοδα.
Σε κάθε περίπτωση η εποπτεία θα εξακολουθήσει να βρίσκεται και να ασκείται από την εθνική αρχή.