Πόσο στοιχίζουν τα... «μαϊμού» έξυπνα κινητά;

Μαρίνου Κλεάνθους
Δικηγόρου πνευματικών δικαιωμάτων IP CYPRUS

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας (EUIPO) που κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες, το 2015 πωλήθηκαν περισσότερα από 1,3 δισεκατομμύρια έξυπνα κινητά τηλέφωνα διεθνώς. Έτσι, σήμερα, 1 στους 6 ανθρώπους στον κόσμο είναι κάτοχος έξυπνου κινητού. Δυστυχώς όμως, ένα σημαντικό μέρος της αγοράς αυτής, αφορούσε τις πωλήσεις παραποιημένων έξυπνων κινητών, γνωστά και ως «προϊόντα-μαϊμού»
Συγκεκριμένα, κατά το 2015, τα παραποιημένα έξυπνα κινητά τηλέφωνα στοίχισαν στην ευρωπαϊκή αγορά περισσότερα από €4 δις. Δηλαδή, 8 στους 100 ευρωπαίους καταναλωτές έπεσαν θύματα και αγόρασαν τα ψεύτικα «έξυπνα» κινητά - μαϊμού, με τη λανθασμένη πεποίθηση ότι στην πραγματικότητα αποκτούσαν ένα αυθεντικό τηλέφωνο γνωστής επωνυμίας της επιθυμίας τους. Σε παγκόσμια κλίματα, οι αριθμοί είναι ακόμη πιο ανησυχητικοί , αφού το παράνομο αυτό εμπόριο έφτασε σε ετήσιο τζίρο τα €45.3 δις.
Σύμφωνα με τον σχετικό αναλυτικό πίνακα της έρευνας, το φαινόμενο είναι πιο εκτεταμένο σε Αφρική, Λατινική Αμερική και Κίνα. Αυτό δείχνει πως οι δραστικές κρατικές παρεμβάσεις των κινεζικών αρχών τα τελευταία χρόνια για αποτελεσματική προάσπιση των πνευματικών και βιομηχανικών δικαιωμάτων άρχισαν να φέρνουν αποτελέσματα.
Σε επίπεδο ΕΕ, το 2015 πωλήθηκαν 14 εκατ. έξυπνα κινητά τηλέφωνα λιγότερα από την προηγούμενη χρονιά, λόγω της παραπλάνησης και της κυκλοφορίας των προϊόντων-μαϊμού. Πρώτη χώρα, σε αυτού του είδους το παραεμπόριο, είναι η Ρουμανία, όπου οι αγορές παραποιημένων κινητών έχουν μερίδιο 20% του συνολικού ποσοστού πωλήσεων έξυπνων κινητών, ενώ η χώρα με το μικρότερο πρόβλημα είναι η Δανία, με μόλις 4,5%. Η Κύπρος φιγουράρει λίγο πιο πάνω από τον μέσο όρο, αφού οι ετήσιες πωλήσεις έξυπνων κινητών-μαϊμού έφτασαν το 11%. Σε απόλυτους αριθμούς, η Ιταλία έχει το μεγαλύτερο οικονομικό αντίκτυπο, αφού οι συνολικές παράνομες πωλήσεις υπολογίζεται στα €885 εκατ.
Όπως είναι γνωστό, κάποιες εταιρείες εκμεταλλεύονται την υψηλή δημοτικότητα ορισμένων προϊόντων (όπως είναι τα έξυπνα τηλέφωνα, οι τσάντες και τα αξεσουάρ), και προχωρούν στην παραγωγή και προώθηση φτηνών απομιμήσεων με στόχο την αποκόμιση κερδών με αθέμιτα και παραπλανητικά μέσα. Αυτή η πρακτική είναι παράνομη. Πέρα από τα ζητήματα ασφάλειας και υγείας που τίθενται, προκύπτει σημαντική και ουσιαστική οικονομική ζημιά των επιχειρήσεων, από το γεγονός ότι οι καταναλωτές που επιθυμούσαν να αγοράσουν τα δικά τους προϊόντα, παραπλανούνται και τελικά αγοράζουν προϊόντα-μαϊμού. Επίσης, η άνθηση του παράνομου αυτού εμπορίου, έχει ως αποτέλεσμα - ανάμεσα στα άλλα - να μειώνεται η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας, να προκύπτουν ζητήματα ασφάλειας των καταναλωτών και αυξημένους κίνδυνοι του φυσικού περιβάλλοντος από τα μη επιτρεπόμενα υλικά, που συνήθως είναι μέρος τέτοιων συσκευών και τέλος, οι παράνομες αυτές συσκευές συνήθως είναι πιο ευάλωτες στις παραβιάσεις των χάκερς.
Επίσης, εάν οι επιχειρήσεις που δημιουργούν αυτά τα καινοτόμα προϊόντα έχουν συνεχώς σημαντικές οικονομικές ζημιές από την κυκλοφορία των προϊόντων-μαϊμού, ενδέχεται να μην έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να επενδύουν σε ακόμη πιο αναβαθμισμένα προϊόντα.
Έτσι, τα τελευταία χρόνια σε παγκόσμιο επίπεδο λαμβάνονται αποφασιστικά μέτρα με στόχο να μειωθεί το φαινόμενο αυτό, να τερματιστούν οι παρανομίες και να ενισχυθούν τα δικαιώματα των καταναλωτών. Τα πνευματικά και βιομηχανικά δικαιώματα που περιέχονται σε αυτές τις συσκευές αποτελούν το πιο βασικό όπλο κατά της κυκλοφορίας παραποιημένων προϊόντων. Η Κύπρος, ως χώρα μέλος της ΕΕ, κατοχυρώνει πλήρως τους επηρεαζόμενους, αρκεί οι ενδιαφερόμενοι να προνοούν για την έγκαιρη και προληπτική προστασία των δικαιωμάτων τους!